Rig Veda 1.44.1: Mandala 1, Sukta 44, Mantra 1
Sukta 1.44
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने विवस्वदुषसश्चित्रं राधो अमर्त्य । आ दाशुषे जातवेदो वहा त्वमद्या देवाँ उषर्बुधः ॥
Transliteration
agné vívasvad uṣásaś citráṃ rā́dho amartya | ā́ dāśúṣe jātavēdo vahā́ tvám adyā́ devā́ṃ uṣárbudhaḥ ||
Translation
હે અગ્નિ, અમર્ત્ય, ઉષાના જાગરણ સાથે આવતું ચિત્ર રાધસ્ (વિવિધવર્ણ સમૃદ્ધિ) આપ. હે જાતવેદસ, દાન કરનાર માટે આજે તું પ્રકાશ સાથે જાગતા દેવોને અહીં વહન કર.
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक) < PIE *h₁n̥gʷnis
विवस्वत्of Vivasvat (the Sun)
विवस्वत्:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Vivasvat (the Sun)’
TypeNoun/Adjective
Rootविवस्वत्- (प्रातिपदिक; ‘विवस्’ + -वत्)
उषसःof Dawn
उषसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of Dawn’
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक)
चित्रम्bright, wondrous
चित्रम्:
कर्म (विशेषण-युक्त) — qualifies राधः
TypeAdjective
Rootचित्र- (प्रातिपदिक)
राधःgift, bounty
राधः:
कर्म
TypeNoun
Rootराधस्-/राधः (प्रातिपदिक)
अमर्त्यO immortal one
अमर्त्य:
सम्बोधन (आह्वान) — epithet of Agni
TypeAdjective (used as epithet)
Rootअ-मर्त्य- (प्रातिपदिक)
आhither, towards
आ:
क्रियाविशेषण (आगमन-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
दाशुषेto the worshipper/giver
दाशुषे:
सम्प्रदान
TypeParticiple (nominal)
Rootदाशुष्- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश्/दश् ‘to give, worship’)
जातवेदःO Jātavedas (knower of births/creatures)
जातवेदः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (epithet)
Rootजात-वेदस्- (समास-प्रातिपदिक)
वहcarry! bring!
वह:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह् (वहति)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
उषर्बुधःdawn-awaking (gods), roused at dawn
उषर्बुधः:
कर्म (विशेषण) — qualifies देवान्
TypeAdjective (epithet)
Rootउषर्-बुध्- (समास-प्रातिपदिक; ‘dawn-awaking’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.