Rig Veda 1.44.8: Mandala 1, Sukta 44, Mantra 8
Sukta 1.44
Rishi: Kaṇva
Devata: Agni (with associated devatās Savitar, Ushas, Ashvins, Bhaga named as co-invoked powers)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
सवितारमुषसमश्विना भगमग्निं व्युष्टिषु क्षपः । कण्वासस्त्वा सुतसोमास इन्धते हव्यवाहं स्वध्वर ॥
Transliteration
savitā́ram uṣásam aśvínā bhágam agním vyùṣṭiṣu kṣápaḥ | kaṇvā́sas tvā sutá-somāsa indhate havya-vā́haṃ svadhvara ||
Translation
ઉષાઓના ઉદયોમાં અને રાત્રિઓમાં—સવિતાર સાથે, ઉષસ સાથે, અશ્વિનો સાથે, ભગ સાથે—(તેઓ) અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરે છે. સોમ દબાવનાર કણ્વો તને પ્રજ્વલિત કરે છે, હે હવ્યવાહ (હવિ વહન કરનાર), હે સ્વધ્વર (સુવ્યવસ્થિત યજ્ઞના અધિપતિ).
Word by Word
सवितारम्Savitṛ (the Impeller)
सवितारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक) < √सू (प्रेरणे/सवने)
उषसम्Uṣas (Dawn)
उषसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins (twin gods)
अश्विना:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
भगम्Bhaga (the Dispenser of fortune)
भगम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (Fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विapart, forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
उष्टिषुat the dawnings / at daybreaks
उष्टिषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootव्युष्टि (प्रातिपदिक) < वि+√वस्/√उष् (प्रभाते/उषसि) (निष्पन्न-भाव)
क्षपःof the night
क्षपः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootक्षप्/क्षपा (प्रातिपदिक; ‘रात्रि’)
कण्वासःthe Kaṇvas (seers)
कण्वासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकण्व (प्रातिपदिक)
त्वाyou (thee)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सुतसोमासःhaving pressed Soma / Soma-pressers
सुतसोमासः:
कर्तृ (कण्वासः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुतसोम (प्रातिपदिक; सुत + सोम)
इन्धतेthey kindle
इन्धते:
—
TypeVerb
Root√इन्ध् (दीप्तौ/प्रदीपने)
हव्यवाहम्the oblation-carrier (Agni)
हव्यवाहम्:
कर्म (त्वा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootहव्यवाह (प्रातिपदिक; हव्य + वाह)
स्वध्वरO good-sacrifice / O of good rite
स्वध्वर:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootसु+अध्वर (प्रातिपदिक; ‘सु’ + ‘अध्वर’ = यज्ञ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.