Adhyaya 19: The Glory of Lunar Days: The Pratipadā Observance and the Merit of Hearing Agni’s Origin

Verse 1

महातपा उवाच । विष्णोर्विभूतिमाहात्म्यं कथितं ते प्रसङ्गतः । तिथीनां शृणु माहात्म्यं कथ्यमानं मया नृप ॥ १९.१ ॥

Mahātapā sprach: „Im Verlauf unseres Gesprächs ist dir die Größe der Manifestationen (vibhūti) Viṣṇus dargelegt worden. Nun, o König, höre die Größe der Mondtage (tithi), wie ich sie dir schildern werde.“

Verse 2

इत्तम्भूतो महानग्निर्ब्रह्मक्रोधोद्भवो महान् । उवाच देवं ब्रह्माणं तिथिर्मे दीयतां विभो । यस्यामहं समस्तस्य जगतः ख्यातिमाप्नुयाम् ॥ १९.२ ॥

So wandte sich das große Feuer — mächtig, aus Brahmās Zorn hervorgegangen — an den Gott Brahmā: „O Gewaltiger, gewähre mir eine Benennung (tithi), durch die ich in der ganzen Welt Ruhm erlange.“

Verse 3

ब्रह्मोवाच । देवानामथ यक्षाणां गन्धर्वाणां च सत्तम । आदौ प्रतिपदा येन त्वमुत्पन्नोऽसि पावक ॥ १९.३ ॥

Brahmā sprach: „O Bester unter den Devas, Yakṣas und Gandharvas: Sage mir den ersten Ursprung, durch den du, o Pāvaka (Feuer), ins Dasein tratest.“

Verse 4

त्वत्पदात् प्रतिपदं चान्या संभविश्यन्ति देवताः । अतस्ते प्रतिपन्नामा तिथिरेषा भविष्यति ॥ १९.४ ॥

Aus deinem heiligen Fußabdruck werden andere Gottheiten entstehen — Schritt für Schritt. Darum wird dieser Mondtag (tithi) den Namen „Pratipad“ (der erste Schritt) tragen.

Verse 5

तस्यां तिथौ हविष्येण प्राजापत्येन मूर्तिना । होष्यन्ति तेषां प्रीताः स्युः पितरः सर्वदेवताः ॥ १९.५ ॥

An jenem tithi werden sie mit einer Gabe aus haviṣya in der prājāpatya-Form die Opferdarbringung vollziehen; und die Pitṛs (Ahnen) jener Menschen werden zusammen mit allen Gottheiten zufrieden sein.

Verse 6

चतुर्विधानि भूतानि मनुष्याः पशवोऽसुराः । देवाḥ सर्वे सगन्धर्वाः प्रीताः स्युस्तर्पिते त्वयि ॥ १९.६ ॥

Die vier Arten von Wesen — Menschen, Tiere, Asuras und alle Devas samt den Gandharvas — werden zufrieden sein, wenn du rechtmäßig gesättigt (genährt/gnädig gestimmt) bist.

Verse 7

यश्चोपवासं कुर्वीत त्वद्भक्तः प्रतिपद्दिने । क्षीराशनो वा वर्त्तेत शृणु तस्य फलं महत् ॥ १९.७ ॥

Und wer, dir ergeben, am Tage der Pratipadā upavāsa (Fasten) übt—oder sich nur von Milch nährt—der höre die große Frucht dieser Übung.

Verse 8

चतुर्युगानि षट्त्रिंशत् स्वर्लोकेऽसौ महीयते । तेजस्वी रूपसंपन्नो द्रव्यवान् जायते नरः ॥ १९.८ ॥

Sechsunddreißig Caturyugas lang wird jener im Svarga-loka geehrt; und danach wird er als Mensch geboren, strahlend, von vollendeter Gestalt und Schönheit, und mit Reichtum versehen.

Verse 9

इह जन्मन्यसौ राजा प्रेत्य स्वर्गे महीयते । तूष्णीं बभूव सोऽप्यग्निर्ब्रह्मदत्ताश्रयं ययौ ॥ १९.९ ॥

Schon in diesem Leben wurde jener König, nach seinem Tod, im Himmel geehrt. Auch Agni schwieg und ging, um bei Brahmadatta Zuflucht zu nehmen.

Verse 10

य इदं शृणुयान्नित्यं प्रातरुत्थाय मानवः । अग्नेर् जन्म स पापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १९.१० ॥

Wer morgens früh aufsteht und täglich diese Erzählung von Agnis Geburt hört, wird von Sünden befreit — daran besteht kein Zweifel.