Sukta 53
Sukta 8.53
Kaṇva (Kāṇva tradition)
Indra
Triṣṭubh (probable; 8.53 frequently Triṣṭubh in Indra hymns, though confirmation requires full metrical count)
কাণ্ব ধাৰাৰ এই ইন্দ্ৰ-সূক্তত ইন্দ্ৰক সৰ্বোচ্চ দানশীল শক্তি হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—বলৱানসকলৰ মাজত জ্যেষ্ঠ, দুৰ্গভেদী, আৰু “গো” (কিৰণ/ধন) বিচাৰি উলিয়োৱা। পূৰ্ণতা আৰু সুৰক্ষাৰ বাবে তেওঁৰ কৃপা প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। শত্রুতাক চূর্ণ কৰিবলৈ, সোম ৰস পৰিপূৰ্ণকৈ পান কৰিবলৈ, আৰু জীৱনৰ প্ৰতিযোগিতা/সংগ্ৰামৰ মাজেৰে উপাসকক বিজয়, গোধন আৰু অশ্ববল (শক্তি আৰু গতিশীলতা)লৈ আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰা হয়।
Mantras
Mantra 1
उपमं त्वा मघोनां ज्येष्ठं च वृषभाणाम् । पूर्भित्तमं मघवन्निन्द्र गोविदमीशानं राय ईमहे ॥
দানশীলসকলৰ মাজত তোমাকেই আমি সৰ্বোচ্চ, বলবান বৃষভ-শক্তিসকলৰ মাজত জ্যেষ্ঠ বুলি জানো। হে মঘৱন ইন্দ্ৰ, দুৰ্গ-ভেদনত সৰ্বাধিক সক্ষম, গোৱিদ—‘গাই’ (ৰশ্মি)ৰ সন্ধানকাৰী, ঐশ্বৰ্যৰ অধিপতি—তোমাৰ ৰায় (সমৃদ্ধি) লাভৰ বাবে আমি তোমাক আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 2
य आयुं कुत्समतिथिग्वमर्दयो वावृधानो दिवेदिवे । तं त्वा वयं हर्यश्वं शतक्रतुं वाजयन्तो हवामहे ॥
যি তুমি আয়ু, কুৎস আৰু অতিথিগ্বক আঘাত কৰিছিলা, দিনেদিনে শক্তিত বৃদ্ধি পাইছিলা—সেই হৰ্যশ্ব (হৰিণ-বৰ্ণ অশ্বধাৰী), শতক্ৰতু (শত-শক্তিধাৰী) তোমাকেই, বিজয়-শক্তি জাগ্ৰত কৰি, আমি আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 3
आ नो विश्वेषां रसं मध्वः सिञ्चन्त्वद्रयः । ये परावति सुन्विरे जनेष्वा ये अर्वावतीन्दवः ॥
আমালৈ অদ্ৰয়ঃ (সোম-পেষণ-পাথৰ) সকলো মধুৰতাৰ ৰস, মধু-সাৰ ঢালি দিয়ক। যি সোম-ধাৰাসমূহ দূৰ পৰাৱতিত জনসমূহৰ মাজত পেষা হয়, আৰু যিসমূহ ইয়াত নিকট ক্ষেত্ৰত—সেই দৱঃ (সোম-বিন্দু) একেটা আনন্দ-আলোকৰ ধাৰা হৈ আমালৈ আহক।
Mantra 4
विश्वा द्वेषांसि जहि चाव चा कृधि विश्वे सन्वन्त्वा वसु । शीष्टेषु चित्ते मदिरासो अंशवो यत्रा सोमस्य तृम्पसि ॥
সকলো দ্বেষ-চলন ধ্বংস কৰা, আৰু সিহঁতক তললৈ পেলাই দূৰ কৰি দিয়া; সকলো দীপ্তিময় বসু (ধন-ঐশ্বৰ্য) আমালৈ আহক। অৱশিষ্টসমূহৰ মাজতো মদিৰা অংশৱঃ (উন্মত্ত-ৰশ্মি) তোমাৰেই হওক—য’ত তুমি সোমৰ তৃপ্তি লাভ কৰি পান কৰাঁ।
Mantra 6
आजितुरं सत्पतिं विश्वचर्षणिं कृधि प्रजास्वाभगम् । प्र सू तिरा शचीभिर्ये त उक्थिनः क्रतुं पुनत आनुषक् ॥
যুদ্ধত জয়ী শক্তি, সত্যপতি, আৰু সকলো জনৰ অধিপতি—তেওঁক আমাৰ বাবে স্থাপন কৰা; আমাৰ প্ৰজাসকলৰ মাজত ভাগ-দাতা কৰি দিয়া। তোমাৰ শচী (কাৰ্যকৰী শক্তি) দ্বাৰা আমাক আগুৱাই নে—যিসকল তোমাৰ উক্থ (স্তোত্ৰ) গায়, সিহঁতে আমাৰ ভিতৰত ক্রতু (ইচ্ছা-সংকল্প) সদায় শুদ্ধ কৰে।
Mantra 7
यस्ते साधिष्ठोऽवसे ते स्याम भरेषु ते । वयं होत्राभिरुत देवहूतिभिः ससवांसो मनामहे ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ সেই অতি-সৰ্বোত্তম সহায়ৰ বাবে আমি তোমাৰেই হওঁ; তোমাৰ সকলো যুদ্ধ-সংগ্ৰামত আমি তোমাৰ লগত থাকোঁ। আমি হোত্ৰা-মন্ত্ৰ-অৰ্পণ আৰু দেবহূতি (দেৱতাক আহ্বান কৰা ডাক)-সহ আগবাঢ়ি, মনত তোমাকেই কামনা কৰি তোমাৰ সৈতে একমত হওঁ।
Mantra 8
अहं हि ते हरिवो ब्रह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः । त्वामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम् ॥
হে হৰিবঃ, ব্ৰহ্ম (স্তোত্ৰ-বাণী) লৈ—যি বাজ (সমৃদ্ধি/বিজয়) বিচাৰে—মই সদায় তোমাৰ সহায়ত আজি (প্ৰতিযোগিতা/সংগ্ৰাম)ত প্ৰৱেশ কৰোঁ। ঘোড়া-শক্তি আৰু গৱ্যু (গো-সমৃদ্ধি/গো-জ্যোতি) বিচাৰি, মথীনাম্ (অন্তৰ-মন্থন/সোম-নিষ্পেষণ)ৰ অগ্ৰভাগত, মই তোমাকেই কামনা কৰোঁ আৰু তোমাৰ সৈতে একত্ৰ হওঁ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Indra, the Vedic power of victory and abundance, described as the fort-breaker and the finder of the “cows” (rays/wealth).
In Vedic poetry, “cows” can mean real cattle and also symbolic “rays” or hidden riches. Calling Indra govid asks him to uncover and release what is concealed—light, prosperity, and strength.
Soma is the offered sacred drink that “fills” Indra with power in the ritual imagery. The hymn links his Soma-satiety with his ability to destroy hostility and bring wealth and victory to the worshipper.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.