Sukta 53
Sukta 8.53
Kaṇva (Kāṇva tradition)
Indra
Triṣṭubh (probable; 8.53 frequently Triṣṭubh in Indra hymns, though confirmation requires full metrical count)
କାଣ୍ୱ ପରମ୍ପରାର ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର-ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦାନଶୀଳ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧ, ଦୁର୍ଗଭେଦୀ, ଏବଂ “ଗୋ” (କିରଣ/ଧନ) ଖୋଜି ଆଣୁଥିବା। ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଶତ୍ରୁତାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ, ସୋମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାନ କରିବାକୁ, ଏବଂ ଜୀବନର ସଂଘର୍ଷରେ ଉପାସକଙ୍କୁ ବିଜୟ, ଗୋଧନ ଓ ଅଶ୍ୱବଳ (ଶକ୍ତି ଓ ଗତିଶୀଳତା) ଦିଗେ ନେଇଯିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
उपमं त्वा मघोनां ज्येष्ठं च वृषभाणाम् । पूर्भित्तमं मघवन्निन्द्र गोविदमीशानं राय ईमहे ॥
ହେ ମଘବନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର! ଦାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଉପମ—ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ବୃଷଭଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ। ପୁର-ଭେଦନରେ ତୁମେ ସର୍ବାଧିକ ସମର୍ଥ। ହେ ଗୋବିଦ (ଗାବଃ/କିରଣର ଖୋଜିଆ), ରାୟର ଈଶାନ! ତୁମ ଐଶ୍ୱର୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଆମେ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରୁ।
Mantra 2
य आयुं कुत्समतिथिग्वमर्दयो वावृधानो दिवेदिवे । तं त्वा वयं हर्यश्वं शतक्रतुं वाजयन्तो हवामहे ॥
ତୁମେ ଆୟୁ, କୁତ୍ସ ଓ ଅତିଥିଗ୍ୱକୁ ନିହତ କଲ—ଦିନେ ଦିନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା; ହେ ହର୍ୟଶ୍ୱ (ହରିତ/ତାମ୍ର ଅଶ୍ୱଧାରୀ), ହେ ଶତକ୍ରତୁ! ବିଜୟଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରେରିତ କରି ଆମେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ।
Mantra 3
आ नो विश्वेषां रसं मध्वः सिञ्चन्त्वद्रयः । ये परावति सुन्विरे जनेष्वा ये अर्वावतीन्दवः ॥
ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ମାଧୁର୍ୟର ସାରକୁ ମଧୁରସ ଭାବେ ଅଦ୍ରୟଃ—ସୋମ ପିଷଣ-ପାଥର—ସିଞ୍ଚନ୍ତୁ। ଯେ ସୋମବିନ୍ଦୁମାନେ ପରାବତ୍—ଦୂର ଦେଶରେ—ଜନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିଷାଯାନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନେ ଅର୍ବାବତ୍—ଏଠି ନିକଟରେ—ପିଷାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରକାଶର ଏକ ଧାରା ହୋଇ ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ।
Mantra 4
विश्वा द्वेषांसि जहि चाव चा कृधि विश्वे सन्वन्त्वा वसु । शीष्टेषु चित्ते मदिरासो अंशवो यत्रा सोमस्य तृम्पसि ॥
ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷମାନଙ୍କୁ—ଶତ୍ରୁତାର ଚଳନକୁ—ସଂହାର କର; ସେମାନଙ୍କୁ ତଳେ ପକାଇ ଦୂରେ ହଟାଇ ଦେ। ସମସ୍ତ ବସୁ—ପ୍ରକାଶମୟ ଧନ—ଆମ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ। ଅବଶେଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ମଦିରାସଃ ଅଂଶବଃ—ମତ୍ତକର କିରଣ—ତୋର ହେଉ; ସେଠି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁ ଶୋମକୁ ତୃପ୍ତିରେ ପାନ କରୁଛୁ।
Mantra 6
आजितुरं सत्पतिं विश्वचर्षणिं कृधि प्रजास्वाभगम् । प्र सू तिरा शचीभिर्ये त उक्थिनः क्रतुं पुनत आनुषक् ॥
ଆମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ବଳରୂପେ, ସତ୍ପତି—ସତ୍ୟର ଅଧିପତି—ଏବଂ ସର୍ବଜନଙ୍କ ନାଥ ଭାବେ କର; ଆମ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗ ଦେବାଳୁ କର। ତୋର ଶଚୀ—କାର୍ଯ୍ୟସାଧକ ଶକ୍ତି—ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଆଗକୁ ନେଇ ଚାଲ; ତୋର ଉକ୍ଥିନଃ—ସ୍ତୁତିଗାୟକ—ଯେମାନେ ଅନୁଷକ୍ ନିରନ୍ତର ଆମ ଭିତରର କ୍ରତୁ—ସଙ୍କଳ୍ପ-ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି—କୁ ପୁନୀତ କରନ୍ତି।
Mantra 7
यस्ते साधिष्ठोऽवसे ते स्याम भरेषु ते । वयं होत्राभिरुत देवहूतिभिः ससवांसो मनामहे ॥
ହେ (ଇନ୍ଦ୍ର), ତୋର ଯେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହାୟ ଅଛି, ସେହି ସହାୟ ପାଇଁ ଆମେ ତୋର ହେବୁ; ତୁ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅ, ସେଠାରେ ଆମେ ତୋ ସହିତ ରହିବୁ। ଆମେ ସ୍ତୁତି-ହୋତ୍ର ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଡାକିଆଣୁଥିବା ଦେବହୂତିମାନଙ୍କ ସହ ଆଗେଇ, ମନରେ ତୋକୁ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରି ତୋ ପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛୁ।
Mantra 8
अहं हि ते हरिवो ब्रह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः । त्वामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम् ॥
ହେ ହରିବଃ, ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ବାଜୟୁଃ (ସମୃଦ୍ଧି-କାମୀ) ବ୍ରହ୍ମ—ଆତ୍ମସ୍ତୁତି—ଧରି, ସଦା ତୋର ସହାୟରେ ହିଁ ଅଜି (ପ୍ରତିଯୋଗିତା/ସମର)ରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୋକୁ ହିଁ ମୁଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ ଓ ତୋ ସହ ଯୋଗ ଧରେ; ଅଶ୍ୱଶକ୍ତି ଓ ଗବ୍ୟ (ଗୋ-ପ୍ରକାଶ/ଗୋ-ସମୃଦ୍ଧି) ଖୋଜି, ମଥୀନାମ୍ (ଅନ୍ତର୍ମଥନ/ସୋମ-ମଥନ)ର ଅଗ୍ରେ ରହେ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Indra, the Vedic power of victory and abundance, described as the fort-breaker and the finder of the “cows” (rays/wealth).
In Vedic poetry, “cows” can mean real cattle and also symbolic “rays” or hidden riches. Calling Indra govid asks him to uncover and release what is concealed—light, prosperity, and strength.
Soma is the offered sacred drink that “fills” Indra with power in the ritual imagery. The hymn links his Soma-satiety with his ability to destroy hostility and bring wealth and victory to the worshipper.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.