
Sukta 8.53
Kaṇva (Kāṇva tradition)
Triṣṭubh (probable; 8.53 frequently Triṣṭubh in Indra hymns, though confirmation requires full metrical count)
കാണ്വ പരമ്പരയിലെ ഈ ഇന്ദ്രസ്തുതിയിൽ ഇന്ദ്രനെ പരമ ദാനശീലശക്തിയായി—ബലവാന്മാരിൽ മുതിർന്നവനായി, കോട്ടകൾ തകർക്കുന്നവനായി, “ഗോ”കളെ (കിരണങ്ങൾ/സമ്പത്ത്) കണ്ടെത്തുന്നവനായി—സമൃദ്ധിയും സംരക്ഷണവും നേടാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. വൈരങ്ങളെ ചതച്ചൊടിക്കാനും, സോമം പൂർണ്ണമായി പാനം ചെയ്യാനും, ജീവിതത്തിന്റെ മത്സരത്തിൽ ആരാധകനെ വിജയം, ഗോസമ്പത്ത്, അശ്വബലം (ശക്തിയും ചൈതന്യവും) എന്നിവയിലേക്കു നയിക്കാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
उपमं त्वा मघोनां ज्येष्ठं च वृषभाणाम् । पूर्भित्तमं मघवन्निन्द्र गोविदमीशानं राय ईमहे ॥
ഹേ മഘവൻ ഇന്ദ്രാ! ദാനശീലന്മാരിൽ നീ ഉപമ—ശ്രേഷ്ഠൻ; വൃഷഭശക്തികളിൽ നീ ജ്യേഷ്ഠൻ. പുരഭേദനത്തിൽ നീ ഏറ്റവും പ്രബലൻ. ഹേ ഗോവിദ (ഗാവഃ/കിരണങ്ങളുടെ കണ്ടെത്തുന്നവ), റായയുടെ ഈശാന! നിന്റെ ഐശ്വര്യം കൈവരിക്കുവാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
Mantra 2
य आयुं कुत्समतिथिग्वमर्दयो वावृधानो दिवेदिवे । तं त्वा वयं हर्यश्वं शतक्रतुं वाजयन्तो हवामहे ॥
ആയു, കുത്സ, അതിഥിഗ്വ എന്നിവരെ നീ സംഹരിച്ചവൻ—ദിവസംതോറും വർദ്ധിക്കുന്നവൻ; ഹേ ഹര്യശ്വ (ഹരിത/താമ്ര അശ്വങ്ങളുള്ളവ), ഹേ ശതക്രതു! ജയശക്തിയെ ഉണർത്തിക്കൊണ്ട് ഞങ്ങൾ നിന്നെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു.
Mantra 3
आ नो विश्वेषां रसं मध्वः सिञ्चन्त्वद्रयः । ये परावति सुन्विरे जनेष्वा ये अर्वावतीन्दवः ॥
ഞങ്ങളിലേക്കു സർവ മധുരതയുടെ സാരം മധുരരസമായി അദ്രയഃ—സോമം പിഴിയുന്ന കല്ലുകൾ—ചൊരിയട്ടെ. പരാവത്—ദൂരദേശങ്ങളിൽ—ജനങ്ങളിൽ പിഴിയപ്പെടുന്ന സോമബിന്ദുക്കളും, അർവാവത്—ഇവിടെ സമീപത്ത്—പിഴിയപ്പെടുന്നവയും, എല്ലാം ആനന്ദവും പ്രകാശവും ഒരേ ധാരയായി ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ.
Mantra 4
विश्वा द्वेषांसि जहि चाव चा कृधि विश्वे सन्वन्त्वा वसु । शीष्टेषु चित्ते मदिरासो अंशवो यत्रा सोमस्य तृम्पसि ॥
എല്ലാ ദ്വേഷങ്ങളെയും—വൈരചലനങ്ങളെയും—നീ സംഹരിക്ക; അവയെ താഴെയിട്ട് അകറ്റിക്കളയ. സർവ വസു—പ്രകാശമയ സമ്പത്തുകൾ—ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ. ശേഷിപ്പുകളിലുപോലും മദിരാസഃ അംശവഃ—മത്തിപ്പിക്കുന്ന കിരണങ്ങൾ—നിനക്കേ ഉള്ളവയായിരിക്കട്ടെ; അവിടെ, നീ സോമം തൃപ്തിയായി പാനം ചെയ്യുന്നിടത്ത്.
Mantra 6
आजितुरं सत्पतिं विश्वचर्षणिं कृधि प्रजास्वाभगम् । प्र सू तिरा शचीभिर्ये त उक्थिनः क्रतुं पुनत आनुषक् ॥
ഞങ്ങള്ക്കായി അവനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കുന്ന ബലമായി, സത്പതി—സത്യത്തിന്റെ അധിപതി—ആയും സർവജനങ്ങളുടെ നാഥനായും ആക്കുക; ഞങ്ങളുടെ പ്രജയിൽ പങ്കു നല്കുന്നവനാക്കുക. നിന്റെ ശചീ—ഫലപ്രദമായ പ്രവർത്തനശക്തികൾ—കൊണ്ട് ഞങ്ങളെ മുന്നോട്ടു നയിക്ക; നിന്റെ ഉക്ഥിനഃ—സ്തുതിഗായകർ—അനുഷക് നിരന്തരം ഞങ്ങളിലെ ക്രതു—സങ്കൽപ-ഇച്ഛാശക്തി—യെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
Mantra 7
यस्ते साधिष्ठोऽवसे ते स्याम भरेषु ते । वयं होत्राभिरुत देवहूतिभिः ससवांसो मनामहे ॥
ഹേ (ഇന്ദ്ര), നിന്റെ അത്യുത്തമമായ സഹായത്തിനായി ഞങ്ങൾ നിന്റെവരായിരിക്കട്ടെ; നീ നടത്തുന്ന എല്ലാ യുദ്ധങ്ങളിലും ഞങ്ങൾ നിനക്കൊപ്പമിരിക്കട്ടെ. ഞങ്ങൾ സ്തുതി-ഹോത്രങ്ങളാലും ദേവന്മാരെ വിളിച്ചുവരുത്തുന്ന ദേവഹൂതികളാലും മുന്നോട്ട് പ്രേരിതരായി, മനസ്സിൽ നിന്നെ തന്നെയംഗീകരിച്ച് നിന്നിലേക്കു ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
Mantra 8
अहं हि ते हरिवो ब्रह्म वाजयुराजिं यामि सदोतिभिः । त्वामिदेव तममे समश्वयुर्गव्युरग्रे मथीनाम् ॥
ഹേ ഹരിവഃ, ഞാൻ നിനക്കായി വാജയുഃ (സമൃദ്ധി തേടുന്ന) ബ്രഹ്മം—ആത്മസ്തുതി—ഉച്ചരിച്ച്, നിന്റെ സഹായത്താൽ മാത്രമേ സദാ അജി (മത്സരം/സമരം)യിൽ പ്രവേശിക്കൂ. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നിന്നെയേ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും നിന്നോടു ചേർന്നു നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അശ്വശക്തിയും ഗവ്യ (ഗോ-പ്രകാശം/ഗോ-സമൃദ്ധി)യും തേടി, മഥീനാം (അന്തര്മഥനം/സോമമഥനം)യുടെ അഗ്രത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
Indra is invoked as the highest among givers and the eldest among mighty powers—fort-breaker and finder of cows/rays, lord of abundance.
Requests intensify: Indra is asked to smash and cast down all hostile forces and to bring every form of wealth; Soma-intoxication is framed as the ground of his effective help.
The worshipper’s personal vow of alliance with Indra—entering the contest by the power of inspired speech (brahman) and seeking horse-force and cow-light at the forefront of the ‘churnings’ (pressings).
The hymn settles into confident dependence on Indra’s ongoing aid: protection, victory, and the steady arrival of riches through his Soma-strengthened might.
pūrbhittamam … govidam
विश्वा द्वेषांसि जहि चाव चा कृधि विश्वे सन्वन्त्वा वसु । शीष्टेषु चित्ते मदिरासो अंशवो यत्रा सोमस्य तृम्पसि ॥ahaṃ hi te harivo brahma
The hymn praises Indra, the Vedic power of victory and abundance, described as the fort-breaker and the finder of the “cows” (rays/wealth).
In Vedic poetry, “cows” can mean real cattle and also symbolic “rays” or hidden riches. Calling Indra govid asks him to uncover and release what is concealed—light, prosperity, and strength.
Soma is the offered sacred drink that “fills” Indra with power in the ritual imagery. The hymn links his Soma-satiety with his ability to destroy hostility and bring wealth and victory to the worshipper.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.