Sukta 54
Sukta 8.54
Indra
এই ইন্দ্ৰ-সূক্তত দেৱতাৰ ‘বীৰ্য’ (বীৰত্বশালী শক্তি)ৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে—প্ৰেৰিত বাক্য আৰু দীপ্ত অন্তৰ্দৃষ্টিৰে যাক লাভ কৰা যায়, যেনেকৈ “পুৰাতন”সকলে তেওঁক লাভ কৰিছিল। তাৰ পাছত কবিয়ে এই প্ৰশংসাক ব্যৱহাৰিক প্ৰাৰ্থনালৈ ঘূৰাই দিয়ে: ইন্দ্ৰে গায়কসকলৰ প্ৰতি সহচৰ হৈ একেলগীয়া আনন্দত জাগ্ৰত হওক আৰু তেওঁলোকৰ বাবে দৃঢ়, অক্ষয় সমৃদ্ধি স্থাপন কৰক—বিশেষকৈ প্ৰস্কণ্বাৰ বাবে।
Mantras
Mantra 1
एतत्त इन्द्र वीर्यं गीर्भिर्गृणन्ति कारवः । ते स्तोभन्त ऊर्जमावन्घृतश्चुतं पौरासो नक्षन्धीतिभिः ॥
হে ইন্দ্ৰ, এই তোমাৰ বীৰ্য (বীৰ-শক্তি)ক কবি-কাৰৱসকলে গীৰ্ভিঃ (প্ৰেৰিত স্তোত্ৰ-বাণী)ৰে গাই। তেওঁলোকে স্তোভ (জয়ধ্বনি/স্তোত্ৰ) কৰি, ঘৃতশ্চুত (ঘৃত-জ্যোতিৰে টোপা টোপা ঝৰা) পোষক ঊৰ্জা লাভ কৰে; পুৰাতনসকল দীতি (উজ্জ্বল অন্তৰ্দৃষ্টি)ৰে তোমাক লাভ কৰে।
Mantra 2
नक्षन्त इन्द्रमवसे सुकृत्यया येषां सुतेषु मन्दसे । यथा संवर्ते अमदो यथा कृश एवास्मे इन्द्र मत्स्व ॥
সুকৃত্যাৰ বলত সহায়ৰ বাবে ইন্দ্ৰক লাভ কৰে সেইসকল—যিসকলৰ পেষিত সোমত তুমি আনন্দ পাওঁ। যিদৰে মহা-সংৱৰ্তত তুমি মদমত্ত হৈছিলা, যিদৰে কৃশ-কালত, তেনেদৰে আমাৰ মাজতো, হে ইন্দ্ৰ, আনন্দিত হওঁক আৰু তোমাৰ শক্তি বৰ্ষাওক।
Mantra 3
आ नो विश्वे सजोषसो देवासो गन्तनोप नः । वसवो रुद्रा अवसे न आ गमञ्छृण्वन्तु मरुतो हवम् ॥
আমালৈ একমত হৈ সকলো দেৱতা আহক; আমাৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ি আহক। সহায়ৰ বাবে বসুসকল আৰু ৰুদ্ৰসকল আমালৈ আহক; মৰুতসকলে আমাৰ আহ্বান শুনক।
Mantra 4
पूषा विष्णुर्हवनं मे सरस्वत्यवन्तु सप्त सिन्धवः । आपो वातः पर्वतासो वनस्पतिः शृणोतु पृथिवी हवम् ॥
পূষণ আৰু বিষ্ণুৱে মোৰ হৱন-আহ্বান ৰক্ষা কৰক; সৰস্বতী আৰু সপ্ত সিন্ধুৱে তাক সমৰ্থন কৰক। জলসমূহ, বায়ু, পৰ্বতসমূহ আৰু বনস্পতিয়ে শুনক; পৃথিৱীয়ে আহ্বান শুনক।
Mantra 5
यदिन्द्र राधो अस्ति ते माघोनं मघवत्तम । तेन नो बोधि सधमाद्यो वृधे भगो दानाय वृत्रहन् ॥
যদি, হে ইন্দ্ৰ—মঘৱত্তম, দানবীৰ—তোমাৰ মাজত মাঘোন ধন-অনুগ্ৰহ (ৰাধঃ) থাকে, তেন্তে সেই বলেই আমাৰ প্ৰতি জাগ্ৰত হওঁ; সধমাদ্য—সম-আনন্দৰ সহচৰ—আমাৰ সৈতে বোধ হওঁ। হে বৃত্ৰহন, দানৰ বাবে ভাগৰূপে আমাৰ ভিতৰত বৃদ্ধি পাওঁ।
Mantra 6
आजिपते नृपते त्वमिद्धि नो वाज आ वक्षि सुक्रतो । वीती होत्राभिरुत देववीतिभिः ससवांसो वि शृण्विरे ॥
হে আজি-পতি, হে নৃপতি, তুমি নিশ্চয়েই—হে শুক্ৰতু—আমাক ‘ৱাজ’ৰ পূৰ্ণতালৈ বহি নি যোৱা। আমাৰ হোত্ৰা-অৰ্ঘ্যসমূহে আৰু দেৱ-ৱীতিসমূহে (দেৱ-নেতৃত্বাধীন যজ্ঞ-পথে) সৈতে, আমি যি আগবাঢ়ি চাপ দিওঁ, সেয়া বিস্তৃতভাৱে শ্ৰুত হয়।
Mantra 7
सन्ति ह्यर्य आशिष इन्द्र आयुर्जनानाम् । अस्मान्नक्षस्व मघवन्नुपावसे धुक्षस्व पिप्युषीमिषम् ॥
কাৰণ ইন্দ্ৰত নিশ্চয়েই আৰ্য (উদাৰ) আশীৰ্বাদ আছে—মানৱৰ আয়ু আৰু উত্তোলনকাৰী শক্তি। হে মঘৱন, আমাক ওচৰৰ সহায়লৈ নি যোৱা; আনন্দদায়ক পোষণৰ বৃদ্ধি পোৱা পূৰ্ণতা (পিপ্যুষী ইষম্) আমাৰ ভিতৰত ঢালি দিয়া।
Mantra 8
वयं त इन्द्र स्तोमेभिर्विधेम त्वमस्माकं शतक्रतो । महि स्थूरं शशयं राधो अह्रयं प्रस्कण्वाय नि तोशय ॥
হে ইন্দ্ৰ, স্তোত্ৰসমূহেৰে আমি তোমাক আৰাধনা কৰোঁ; হে শতক্রতু, তুমি আমাৰ। প্ৰস্কণ্বাৰ বাবে মহৎ, দৃঢ়, অক্ষয় ধন-সমৃদ্ধি স্থাপন কৰা; তাক তেওঁৰ ভিতৰত নিৰাপদ অধিকাৰ ৰূপে স্থিৰ কৰি দিয়া।
Frequently Asked Questions
It praises Indra’s heroic power (vīrya) and says he is reached through inspired speech and luminous insight. It then asks Indra to turn toward the worshippers and grant stable, lasting prosperity.
Bhaga is the Vedic principle of ‘apportioning’ and good fortune. The hymn asks Indra to act in that Bhaga-like role—distributing gifts and wealth to the sacrificers.
Praskaṇva is the seer named in the final verse, associated with the Kāṇva lineage. The hymn ends by requesting Indra to establish a great, undiminishing abundance specifically for him.
Ask anything about Sukta 54 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.