Sukta 100
Sukta 8.100
Indra (with Viśve Devāḥ as supporting powers)
এই সূক্তত ইন্দ্ৰক নিৰ্ণায়ক বিজয়ী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিয়ে বৃত্ৰ নামৰ বাধাদানকাৰীক ভাঙি জীৱনদায়িনী নদীবোৰক মুক্ত কৰে। তেওঁৰ বজ্ৰৰ বাবে বিশ্বে দেবাঃ আৰু বিষ্ণু, দ্যৌঃ আদি সহায় শক্তিসকলক আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে তেওঁলোকে বিশ্ব-আকাশ/মহাশূন্য বিস্তাৰিত কৰি দিয়ে। কবিয়ে দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা পথপ্ৰদৰ্শিত আৰু সমৰ্থিত বোধ কৰি আগবাঢ়ে, আৰু ইন্দ্ৰক ‘ভাগ’ (bhāga) ‘নিৰ্ধাৰণ কৰি দিয়া’ বুলি অনুৰোধ কৰে, যাতে বীৰকাৰ্য আৰু সমৃদ্ধি সম্পন্ন হ’ব পাৰে। এইদৰে সূক্তটোৱে ব্যক্তিগত ক্ষমতায়ন, সামূহিক একত্ৰ আহ্বান, আৰু বৃত্ৰবধৰ আদৰ্শ মিথক একেলগে গাঁথি, আচারিক আৰু মানসিকভাৱে সংকোচৰ পৰা মুক্তিলৈ এক গতি সৃষ্টি কৰে।
Mantras
Mantra 1
अयं त एमि तन्वा पुरस्ताद्विश्वे देवा अभि मा यन्ति पश्चात् । यदा मह्यं दीधरो भागमिन्द्रादिन्मया कृणवो वीर्याणि ॥
মই মোৰ দেহ-সত্তাৰে তোমালৈ আগত আহোঁ, আগফালে; আৰু সকলো দেৱতা মোৰ পাছফালে আহে। যেতিয়া হে ইন্দ্ৰ, তুমি মোৰ বাবে মোৰ ভাগ স্থিৰ কৰিলা, তেতিয়া মোৰ দ্বাৰাই বীৰ্য্য-কর্মসমূহ সম্পন্ন হয়।
Mantra 2
दधामि ते मधुनो भक्षमग्रे हितस्ते भागः सुतो अस्तु सोमः । असश्च त्वं दक्षिणतः सखा मेऽधा वृत्राणि जङ्घनाव भूरि ॥
মই তোমাৰ আগত মধুময় আহাৰ-ভক্ষণ স্থাপন কৰোঁ; তোমাৰ ভাগ স্থিৰ—সোম ৰস নিপীড়িত হওক। আৰু তুমি মোৰ সখা হৈ সোঁফালে আসীন থাকি, তেতিয়া আমি বহু বাধা-বিঘ্ন পদদলিত কৰোঁ।
Mantra 3
प्र सु स्तोमं भरत वाजयन्त इन्द्राय सत्यं यदि सत्यमस्ति । नेन्द्रो अस्तीति नेम उ त्व आह क ईं ददर्श कमभि ष्टवाम ॥
সমৃদ্ধিলৈ ধাৱমান হৈ স্তোত্ৰ আগবঢ়োৱা—ইন্দ্ৰৰ বাবে; সত্যভাৱে, যদি সত্য সঁচাকৈয়ে আছে। কাকো ক’বলৈ নিদিবা—‘ইন্দ্ৰ নাই’; সঁচাকৈ কোনে দেখিলে? কাক আমি তেন্তে স্তৱ কৰিম?
Mantra 4
अयमस्मि जरितः पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना । ऋतस्य मा प्रदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि ॥
মই ইয়াত আছোঁ, হে জৰিতৃ—মোক চোৱা; মহিমাৰে মই জন্ম লোৱা সকলোকে আৱৰি ধৰোঁ। ঋতৰ দিশসমূহে মোক বৃদ্ধি কৰে; সেই প্ৰেৰণা-চালিত হৈ মই ভুবনসমূহক গুঞ্জাৰিত কৰোঁ আৰু সিহঁতৰ স্থিৰ-বন্ধন ভাঙি মেলোঁ।
Mantra 5
आ यन्मा वेना अरुहन्नृतस्यँ एकमासीनं हर्यतस्य पृष्ठे । मनश्चिन्मे हृद आ प्रत्यवोचदचिक्रदञ्छिशुमन्तः सखायः ॥
যেতিয়া দৰ্শন-অন্বেষী বেনাসকলে মোক ঋতৰ দিশে উঠাই নিলে—একমত আসনত, দীপ্তিমানৰ পিঠিত—তেতিয়া হৃদয়ৰ ভিতৰৰ মোৰ মনোও সঁহাৰি দি সন্মতি ক’লে; আৰু শিশুসদৃশ নৱ-আনন্দে পূৰ্ণ সখাসকলে একেলগে উল্লাসে চিঞৰি উঠিল।
Mantra 6
विश्वेत्ता ते सवनेषु प्रवाच्या या चकर्थ मघवन्निन्द्र सुन्वते । पारावतं यत्पुरुसम्भृतं वस्वपावृणोः शरभाय ऋषिबन्धवे ॥
হে মঘৱন ইন্দ্ৰ, সোম ঢালি দিয়া জনৰ বাবে প্ৰতিটো সৱনত তোমাৰ এই সকলো কৰ্ম প্ৰশংসাৰে ঘোষণা কৰিবলগীয়া। কেনেকৈ তুমি দূৰৱৰ্তী, বহুল-সঞ্চিত ধন-সম্পদ ঋষিৰ আত্মীয় শৰভাৰ বাবে উন্মোচন কৰি দিলে।
Mantra 7
प्र नूनं धावता पृथङ्नेह यो वो अवावरीत् । नि षीं वृत्रस्य मर्मणि वज्रमिन्द्रो अपीपतत् ॥
এতিয়া আগবাঢ়া—প্ৰত্যেকে নিজৰ নিজৰ পথে; ইয়াতেই আছে যি তোমালোকক দমন কৰি ৰাখিব খোজে। ইন্দ্ৰই বজ্ৰখন সোজাকৈ বৃত্ৰৰ মৰ্মস্থানত গাঁথি দিলে।
Mantra 8
मनोजवा अयमान आयसीमतरत्पुरम् । दिवं सुपर्णो गत्वाय सोमं वज्रिण आभरत् ॥
মন-দ্ৰুত, সোজা গতিৰে আগবাঢ়ি, সি লোহাৰ দুৰ্গ পাৰ হ’ল। সুপৰ্ণ—সুন্দৰ-পাখিওৱালা—স্বৰ্গলৈ গৈ বজ্ৰধাৰীজনৰ বাবে সোম আনিলে।
Mantra 9
समुद्रे अन्तः शयत उद्ना वज्रो अभीवृतः । भरन्त्यस्मै संयतः पुरःप्रस्रवणा बलिम् ॥
সমুদ্ৰৰ ভিতৰত বজ্ৰশক্তি শুই আছে, পানীৰে ঘেৰাও হৈ। শৃঙ্খলিত নিয়ন্ত্ৰণত থকা আগলৈ বোৱা স্ৰোতসমূহে তেওঁৰ ওচৰলৈ বলি—শক্তিৰ অৰ্পণ—আনে।
Mantra 10
यद्वाग्वदन्त्यविचेतनानि राष्ट्री देवानां निषसाद मन्द्रा । चतस्र ऊर्जं दुदुहे पयांसि क्व स्विदस्याः परमं जगाम ॥
যেতিয়া বাক্ অচেতন, অনুধাৱন-অগোচৰ কথাবোৰ উচ্চাৰে, তেতিয়া দেবতাসকলৰ ৰাজ্ঞী—মন্দ্ৰ-আনন্দময়ী—আসন গ্ৰহণ কৰে। চাৰিটা শক্তিয়ে পুষ্টিদায়ক ঊৰ্জা দুহি উলিয়ায়, আনন্দৰ ধাৰাসমূহো বোৱাই তোলে; তথাপি, তাইৰ পৰম আসন ক’ত গ’ল?
Mantra 11
देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुप सुष्टुतैतु ॥
দেবতাসকলে দেবী বাক্ক জন্ম দিলে; বিশ্বৰূপ সকলো প্ৰাণীয়ে তাইক উচ্চাৰে। মন্দ্ৰ-আনন্দ, প্ৰেৰণা আৰু পুষ্টিদায়ক ঊৰ্জা আমাৰ বাবে দুহি দিয়া—বাক্ নামৰ ধেনু—সুস্তুত হৈ আমাৰ ওচৰলৈ আহক।
Mantra 12
सखे विष्णो वितरं वि क्रमस्व द्यौर्देहि लोकं वज्राय विष्कभे । हनाव वृत्रं रिणचाव सिन्धूनिन्द्रस्य यन्तु प्रसवे विसृष्टाः ॥
হে সখা বিষ্ণু, অধিক বিস্তাৰে পদক্ষেপ কৰ; হে দ্যৌ, বজ্ৰবলৰ বাবে লোক-অৱকাশ দে—তাক মেলি ধৰি ৰাখ। আমি বৃত্ৰক বধ কৰোঁ; সিন্ধু-নদীবোৰ মুক্ত কৰোঁ; প্ৰসৱৰ প্ৰেৰণা পাই, ইন্দ্ৰৰ বাবে মুক্ত হৈ সিহঁত বোৱাই যাওক।
Frequently Asked Questions
The hymn centers on Indra striking down Vṛtra (the power of obstruction) with the vajra and thereby releasing the rivers—symbolizing the return of flow, fertility, and order.
They function as supporting powers who accompany and reinforce the act of worship and victory, showing that Indra’s breakthrough is upheld by a wider divine harmony.
It asks Indra to assign the worshipper’s rightful share of strength and prosperity, so that one’s efforts become effective and ‘heroic powers’ (vīrya) can be accomplished.
Ask anything about Sukta 100 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.