Sukta 100

Mantra 1

अयं त एमि तन्वा पुरस्ताद्विश्वे देवा अभि मा यन्ति पश्चात् । यदा मह्यं दीधरो भागमिन्द्रादिन्मया कृणवो वीर्याणि ॥

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੇਹ-ਸਹਿਤ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰਾ ਭਾਗ ਠਹਿਰਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਵੀਰ-ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 2

दधामि ते मधुनो भक्षमग्रे हितस्ते भागः सुतो अस्तु सोमः । असश्च त्वं दक्षिणतः सखा मेऽधा वृत्राणि जङ्घनाव भूरि ॥

ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਮਧੁਰ ਪੋਸ਼ਣ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਭਾਗ ਨਿਯਤ ਹੈ—ਸੋਮ ‘ਸੁਤ’ (ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ) ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਖਾ ਬਣ ਬੈਠ ਕੇ, ਤਦ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਵਰੋਧਾਂ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਣਿ) ਨੂੰ ਰੌਂਦ ਕੇ ਮਿਟਾ ਦੇਈਏ।

Mantra 3

प्र सु स्तोमं भरत वाजयन्त इन्द्राय सत्यं यदि सत्यमस्ति । नेन्द्रो अस्तीति नेम उ त्व आह क ईं ददर्श कमभि ष्टवाम ॥

ਹੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵੱਲ ਧੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਿਓ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਸਤੋਮ ਅੱਗੇ ਲਿਆਓ—ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ, ਜੇ ਸੱਚ ਵਾਕਈ ਸੱਚ ਹੈ। ‘ਇੰਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ’ ਕੋਈ ਨਾ ਆਖੇ; ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ? ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੀਏ?

Mantra 4

अयमस्मि जरितः पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना । ऋतस्य मा प्रदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि ॥

ਹੇ ਜਰਿਤਰ (ਸਤੁਤਿਕਾਰ), ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ: ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਸਭ ਕੁਝ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਋ਤ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਿਰ ਬੰਨ੍ਹਤ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Mantra 5

आ यन्मा वेना अरुहन्नृतस्यँ एकमासीनं हर्यतस्य पृष्ठे । मनश्चिन्मे हृद आ प्रत्यवोचदचिक्रदञ्छिशुमन्तः सखायः ॥

ਜਦੋਂ ਵੇਨਾ (ਦਰਸ਼ਨ-ਖੋਜੀ) ਮੈਨੂੰ ਋ਤ ਵੱਲ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਏ—ਏਕ ਵਿੱਚ ਆਸੀਨ, ਹਰਿਤ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ) ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ—ਤਦ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇ ਬੋਲ ਉਚਾਰਿਆ; ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਨਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਸੁਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਖੇ ਇਕੱਠੇ ਚੀਕ ਕੇ ਉੱਠੇ।

Mantra 6

विश्वेत्ता ते सवनेषु प्रवाच्या या चकर्थ मघवन्निन्द्र सुन्वते । पारावतं यत्पुरुसम्भृतं वस्वपावृणोः शरभाय ऋषिबन्धवे ॥

ਹੇ ਮਘਵਨ ਇੰਦਰ, ਸੋਮ ਉਡੇਲਣ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਹਰ ਸਵਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਉਚਾਰਨਯੋਗ ਹਨ—ਕਿਵੇਂ ਤੂੰ ਦੂਰ ਪਿਆ, ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਲਿਆ ਵਸੁ (ਧਨ) ਋ਸ਼ਿ-ਬੰਧੂ ਸ਼ਰਭਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 7

प्र नूनं धावता पृथङ्नेह यो वो अवावरीत् । नि षीं वृत्रस्य मर्मणि वज्रमिन्द्रो अपीपतत् ॥

ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਦੌੜੋ—ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਰਾਹੀਂ; ਇੱਥੇ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨ, ਉਸ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਗੰਢ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧਾ ਗਾੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 8

मनोजवा अयमान आयसीमतरत्पुरम् । दिवं सुपर्णो गत्वाय सोमं वज्रिण आभरत् ॥

ਮਨ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਿੱਧਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਲੰਘ ਲਿਆ। ਸੁਪਰਨ (ਗਰੁੜ) ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਲਈ ਸੋਮ ਲਿਆਇਆ।

Mantra 9

समुद्रे अन्तः शयत उद्ना वज्रो अभीवृतः । भरन्त्यस्मै संयतः पुरःप्रस्रवणा बलिम् ॥

ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਜ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਪਈ ਹੈ, ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ। ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਨਿਯੰਤਰਣ ਵਿੱਚ ਰੋਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅੱਗੇ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਉਸ ਲਈ ਬਲ (ਸ਼ਕਤੀ) ਦੀ ਭੇਟ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 10

यद्वाग्वदन्त्यविचेतनानि राष्ट्री देवानां निषसाद मन्द्रा । चतस्र ऊर्जं दुदुहे पयांसि क्व स्विदस्याः परमं जगाम ॥

ਜਦੋਂ ਵਾਣੀ ਅਵਿਚੇਤਨ—ਅਗੋਚਰ—ਗੱਲਾਂ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਰਾਜ਼ਨੀ ‘ਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ’ ਆਨੰਦ-ਮਗਨ ਹੋ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਚਾਰ ਊਰਜਾਵਾਂ ਪੋਸ਼ਕ ਰਸ ਨੂੰ ਦੁਹਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਨੰਦ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਪਰਮ ਆਸਨ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ?

Mantra 11

देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुप सुष्टुतैतु ॥

ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਜੀਵ ਉਸੇ ਨੂੰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਨੰਦ, ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੁਹਣ ਵਾਲੀ ਵਾਣੀ—ਧੇਨੂ ਵਾਂਗ—ਸੁਸਤੁਤ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਆਵੇ।

Mantra 12

सखे विष्णो वितरं वि क्रमस्व द्यौर्देहि लोकं वज्राय विष्कभे । हनाव वृत्रं रिणचाव सिन्धूनिन्द्रस्य यन्तु प्रसवे विसृष्टाः ॥

ਹੇ ਸਖਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੈਰ ਪਸਾਰ; ਹੇ ਦ੍ਯੌ (ਆਕਾਸ਼), ਲੋਕ-ਥਾਂ ਦੇ—ਵਜ੍ਰ-ਬਲ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹ। ਆਓ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰੀਏ; ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਈਏ; ਪ੍ਰਸਵ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਛੁੱਟੀਆਂ ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਵਹਿ ਨਿਕਲਣ।