Opening the text

Sukta 8.100
Indra (with Viśve Devāḥ as supporting powers)
Is mantra mein Indra ki tareef hai jo Vritra ko maarta hai aur nadiyan aazad karta hai. Vishve Deva aur Vishnu, Dyaus sab milkar Indra ki madad karte hain. Kavi kehta hai ki devta use le kar chalte hain aur support karte hain. Indra se bhag nikalne ki prayer hai taaki asli kaam ho sake. Yeh mantra dikhata hai ki kaise ek banda se shuru hoke sab log milkar aate hain. Indra ki jeet sabke liye nayi shuruwat laati hai.
Mantra 1
अयं त एमि तन्वा पुरस्ताद्विश्वे देवा अभि मा यन्ति पश्चात् । यदा मह्यं दीधरो भागमिन्द्रादिन्मया कृणवो वीर्याणि ॥
Main tumhare paas aa raha hoon apne poore shareer ke saath. Saare devta mere peeche peeche aa rahe hain. Jab tum, Indra, mera hissa mujhe doge, tab main veer jaisi taakat dikha paunga.
Mantra 2
दधामि ते मधुनो भक्षमग्रे हितस्ते भागः सुतो अस्तु सोमः । असश्च त्वं दक्षिणतः सखा मेऽधा वृत्राणि जङ्घनाव भूरि ॥
Main tumhare saamne meetha khana rakh deta hoon. Tumhara hissa tayar hai, Soma ka paani nikal liya gaya hai. Tum mere daaye taraf baith ke mere dost ban jaao. Phir hum saare raste ke bandhan tod denge.
Mantra 3
प्र सु स्तोमं भरत वाजयन्त इन्द्राय सत्यं यदि सत्यमस्ति । नेन्द्रो अस्तीति नेम उ त्व आह क ईं ददर्श कमभि ष्टवाम ॥
Indra ke liye gaana gao, taaki woh dhan de. Sach bol ke bolo, agar sach mein sach hai. Koi mat kehta ki Indra nahi hai. Jo sach mein dekhta hai, woh jaanta hai. Phir hum kisi ki tareef karenge?
Mantra 4
अयमस्मि जरितः पश्य मेह विश्वा जातान्यभ्यस्मि मह्ना । ऋतस्य मा प्रदिशो वर्धयन्त्यादर्दिरो भुवना दर्दरीमि ॥
Main yahan hoon, gaane wale, mujhe dekh. Meri taakat itni badi hai ki main sab jagah phaila hua hoon, jo bhi paida hua hai woh mere andar hai. Sacchai ki dishaayein mujhe bada rahi hain. Usi ke jor se main duniya ko goonjne lagta hoon aur sab kuch tod ke nikaal deta hoon.
Mantra 5
आ यन्मा वेना अरुहन्नृतस्यँ एकमासीनं हर्यतस्य पृष्ठे । मनश्चिन्मे हृद आ प्रत्यवोचदचिक्रदञ्छिशुमन्तः सखायः ॥
Jab sacchai dhoondhne wale log mujhe utha kar le gaye, main us ek ki peeth par baitha tha jo chamak raha tha, tab mera mann bhi dil mein haan bolne laga. Mere saathi jaise bacchon jaise khush ho gaye aur sab milkar chillane lage.
Mantra 6
विश्वेत्ता ते सवनेषु प्रवाच्या या चकर्थ मघवन्निन्द्र सुन्वते । पारावतं यत्पुरुसम्भृतं वस्वपावृणोः शरभाय ऋषिबन्धवे ॥
Indra, tum jo bade daata ho, tumhari yeh sab kahaaniyan har jagah sunaani chahiye. Soma pilane wale ke liye tumne jo kiya woh batao. Tumne door ki khazane khole the Sharabh ke liye, jo rishiyon ka apna banda tha.
Mantra 7
प्र नूनं धावता पृथङ्नेह यो वो अवावरीत् । नि षीं वृत्रस्य मर्मणि वज्रमिन्द्रो अपीपतत् ॥
Ab bhaago, sab apni taraf se, dekho woh hai jo tumhe rokna chahta hai. Indra ne apna vajra seedha maar diya Vritra ki sabse kamzor jagah par.
Mantra 8
मनोजवा अयमान आयसीमतरत्पुरम् । दिवं सुपर्णो गत्वाय सोमं वज्रिण आभरत् ॥
Woh itna tez tha jaise mann ki baat ho. Seedha chala gaya aur lohe ki badi deewar paar kar gaya. Chamakdar pankh wala aasmaan gaya aur Soma lekar aaya vajra wale ke liye.
Mantra 9
समुद्रे अन्तः शयत उद्ना वज्रो अभीवृतः । भरन्त्यस्मै संयतः पुरःप्रस्रवणा बलिम् ॥
Samundar ke andar bijli ki taakat chupi hai, paani ne usey lapet ke rakha hai. Nadiyan apna paani control mein lekar uske paas jaati hain. Woh sab usko apni shakti ka tohfa deti hain.
Mantra 10
यद्वाग्वदन्त्यविचेतनानि राष्ट्री देवानां निषसाद मन्द्रा । चतस्र ऊर्जं दुदुहे पयांसि क्व स्विदस्याः परमं जगाम ॥
Jab Vaani woh baatein karti hai jo koi nahi samajhta, bhagwanon ki rani khushi se baith jaati hai. Char taraf ki shaktiyan usmein se doodh jaisa amrit nikaalti hain. Lekin uski sabse badi jagah kahan gayi, koi nahi jaanta.
Mantra 11
देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्द्रेषमूर्जं दुहाना धेनुर्वागस्मानुप सुष्टुतैतु ॥
Bhagwano ne Vaani devi ko paida kiya. Har tarah ke jeev uski awaaz nikalte hain. Woh hamare liye khushi aur taakat ka doodh deti hai. Usey hamari tareef sunke paas aana chahiye.
Mantra 12
सखे विष्णो वितरं वि क्रमस्व द्यौर्देहि लोकं वज्राय विष्कभे । हनाव वृत्रं रिणचाव सिन्धूनिन्द्रस्य यन्तु प्रसवे विसृष्टाः ॥
Hey Vishnu, tu apne kadam aur aage badha. Aasman, Indra ke liye jagah de. Hum Vritra naam ke rakshas ko maarenge. Nadiyon ko azaad karenge. Woh sab Indra ke liye behne lagengi.
The hymn centers on Indra striking down Vṛtra (the power of obstruction) with the vajra and thereby releasing the rivers—symbolizing the return of flow, fertility, and order.
They function as supporting powers who accompany and reinforce the act of worship and victory, showing that Indra’s breakthrough is upheld by a wider divine harmony.
It asks Indra to assign the worshipper’s rightful share of strength and prosperity, so that one’s efforts become effective and ‘heroic powers’ (vīrya) can be accomplished.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.