Sukta 32

Mantra 1

अदर्दरुत्समसृजो वि खानि त्वमर्णवान्बद्बधानाँ अरम्णाः । महान्तमिन्द्र पर्वतं वि यद्वः सृजो वि धारा अव दानवं हन् ॥

ਤੂੰ ਉਤਸ (ਝਰਨਾ) ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਰਾਹ (ਚੈਨਲ) ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ; ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਅਰ੍ਣਵ (ਪ੍ਰਵਾਹ-ਜਲ) ਤੂੰ ਛੁਡਾ ਦਿੱਤੇ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਜਦ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚੀਰਿਆ, ਧਾਰਾਂ ਬਾਹਰ ਵਹਿ ਪਈਆਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ।

Mantra 2

त्वमुत्साँ ऋतुभिर्बद्बधानाँ अरंह ऊधः पर्वतस्य वज्रिन् । अहिं चिदुग्र प्रयुतं शयानं जघन्वाँ इन्द्र तविषीमधत्थाः ॥

ਹੇ ਵਜ੍ਰਿਨ! ਰਿਤੂਆਂ ਦੇ ਋ਤ (ਨਿਯਮ) ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਉਤਸਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਪਰਬਤ ਦੇ ਊਧਃ (ਦੁੱਧ-ਭਰੇ ਥਣ ਵਾਂਗ ਫੂਲਿਆ ਸਰੋਤ) ਨੂੰ ਤੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਅਤੇ ਅਹਿ—ਉਗ੍ਰ ਸਰਪ—ਆਪਣੀ ਸੰਘਟਿਤ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਪਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਵਿਸ਼ੀ (ਵਿਜਯ-ਸ਼ਕਤੀ/ਪਰਾਕ੍ਰਮ) ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।

Mantra 3

त्यस्य चिन्महतो निर्मृगस्य वधर्जघान तविषीभिरिन्द्रः । य एक इदप्रतिर्मन्यमान आदस्मादन्यो अजनिष्ट तव्यान् ॥

ਉਸ ਮਹਾਨ ਨਿਰਮ੍ਰਿਗ—ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ‘ਜੰਗਲੀ’—ਦੀ ਸੰਹਾਰਕ ਚੋਟ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਵਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ, ਬਿਨਾ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸਮਝ ਬੈਠਾ ਸੀ—ਉਸ ਤੋਂ (ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ) ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਤਵਿਸ਼ੀ, ਵਧ ਬਲਵਾਨ ਦੂਜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

Mantra 4

त्यं चिदेषां स्वधया मदन्तं मिहो नपातं सुवृधं तमोगाम् । वृषप्रभर्मा दानवस्य भामं वज्रेण वज्री नि जघान शुष्णम् ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸ ਇਕ ਨੂੰ ਵੀ—ਆਪਣੀ ਸ੍ਵਧਾ ਨਾਲ ਮੱਤ, ਮਿਹ ਦਾ ਨਪਾਤ, ਸੁਵ੍ਰਿਧ, ਤਮੋਗਾਮੀ—ਦਾਨਵ ਸ਼ੁਸ਼ਣ ਦੀ ਜਲਦੀ ਭਾਮ ਨੂੰ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪ੍ਰਭਰਮਾ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਢਾਹ ਕੇ ਸੰਹਾਰ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 5

त्यं चिदस्य क्रतुभिर्निषत्तममर्मणो विददिदस्य मर्म । यदीं सुक्षत्र प्रभृता मदस्य युयुत्सन्तं तमसि हर्म्ये धाः ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ—ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਤੂਆਂ ਨਾਲ ਬਿਠਾਏ ਹੋਏ ਨੂੰ—ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਮਰਮਣ ਦੇ ਮਰਮ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ, ਹੇ ਸੁਕਸ਼ਤ੍ਰ, ਮਦ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ ਲੜਨ ਨੂੰ ਤਤਪਰ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਬੰਦ ਘਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 6

त्यं चिदित्था कत्पयं शयानमसूर्ये तमसि वावृधानम् । तं चिन्मन्दानो वृषभः सुतस्योच्चैरिन्द्रो अपगूर्या जघान ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ-ਰਹਿਤ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਓਥੇ ਹੀ ਵਧਦਾ ਕਤ੍ਪਯ—ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉੱਚੋਂ ਵਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਉਘਾੜਦਿਆਂ, ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ।

Mantra 7

उद्यदिन्द्रो महते दानवाय वधर्यमिष्ट सहो अप्रतीतम् । यदीं वज्रस्य प्रभृतौ ददाभ विश्वस्य जन्तोरधमं चकार ॥

ਉੱਠ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵਧ-ਸ਼ਕਤੀ ਚਲਾਈ—ਅਪਰਤੀਤ, ਅਜਿੱਤ ਬਲ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 8

त्यं चिदर्णं मधुपं शयानमसिन्वं वव्रं मह्याददुग्रः । अपादमत्रं महता वधेन नि दुर्योण आवृणङ्मृध्रवाचम् ॥

ਮਿਠਾਸ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਵੀ, ਓਥੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ—ਉਗ੍ਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਘੇਰਨ ਵਾਲੀ ਗੁਫਾ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲਿਆ। ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਛਲੀਆ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਵਧ ਨਾਲ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ; ਟੇਢੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 9

को अस्य शुष्मं तविषीं वरात एको धना भरते अप्रतीतः । इमे चिदस्य ज्रयसो नु देवी इन्द्रस्यौजसो भियसा जिहाते ॥

ਕੌਣ ਉਸ ਦੇ ਉਗਰ ਸ਼ੁਸ਼ਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਵਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਕੱਲਾ ਉਹੀ—ਅਪ੍ਰਤਿਹਤ—ਧਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਓਜਸ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 10

न्यस्मै देवी स्वधितिर्जिहीत इन्द्राय गातुरुशतीव येमे । सं यदोजो युवते विश्वमाभिरनु स्वधाव्ने क्षितयो नमन्त ॥

ਉਸ ਲਈ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਧਿਤਿ (ਆਪ-ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਕੁਹਾੜੀ) ਨਿਵੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਉਹ ਲੋਚਵੰਤੀ ਵਾਂਗ ਰਾਹ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਓਜਸ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਸ੍ਵਧਾਵਨ (ਆਪ-ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ) ਅੱਗੇ ਵਸੇਬੇ ਅਤੇ ਲੋਕ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਨਮਦੇ ਹਨ।

Mantra 11

एकं नु त्वा सत्पतिं पाञ्चजन्यं जातं शृणोमि यशसं जनेषु । तं मे जगृभ्र आशसो नविष्ठं दोषा वस्तोर्हवमानास इन्द्रम् ॥

ਇਕੱਲਾ ਤੂੰ ਹੀ—ਸਤਪਤੀ, ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯ (ਪੰਜ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ)—ਜਨਮਿਆ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਤ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ; ਮੇਰੀਆਂ ਆਸ਼ਾਵਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵਿਸ਼੍ਠ—ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ—ਮੰਨ ਕੇ ਫੜ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 12

एवा हि त्वामृतुथा यातयन्तं मघा विप्रेभ्यो ददतं शृणोमि । किं ते ब्रह्माणो गृहते सखायो ये त्वाया निदधुः काममिन्द्र ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮੈਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਰਿਤੁਥਾ—ਰਿਤ ਦੇ ਯੋਗ ਕਾਲ ਤੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ—ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ (ਰਿਸ਼ੀਆਂ) ਨੂੰ ਮਘਾ, ਦਾਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈਂ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾਣੋ—ਵਾਣੀ/ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਤੇਰੇ ਸਖੇ ਤੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਿੱਤਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਮੰਗ ਵਾਂਗ ਧਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?