Sukta 5

Mantra 1

वैश्वानराय मीळ्हुषे सजोषाः कथा दाशेमाग्नये बृहद्भाः । अनूनेन बृहता वक्षथेनोप स्तभायदुपमिन्न रोधः ॥

বৈশ্বানৰ—দানশীল—তাঁৰ প্ৰতি একমত হৈ: বৃহৎ দীপ্তিৰ অগ্নিৰ বাবে আমি কেনেকৈ দান-অৰ্ঘ্য নিবেদন কৰিম? অক্ষয়, বিস্তৃত-বহনক্ষম শক্তিৰে তেওঁ বাধা-ৰোধকক যেন মাপি থোৱা সীমাৰ দৰে ঠেকাই থৈছে, যাতে বঢ়ি অহা পোহৰৰ বাবে পথ মুকলি হৈ থাকে।

Mantra 2

मा निन्दत य इमां मह्यं रातिं देवो ददौ मर्त्याय स्वधावान् । पाकाय गृत्सो अमृतो विचेता वैश्वानरो नृतमो यह्वो अग्निः ॥

যি দেৱে স্বধাৱান (নিজ শক্তিৰ বিধানধাৰী) হৈ মর্ত্যজনলৈ মোক এই দান দিছে, সেই দেৱক নিন্দা নকৰিবা। পক্ব হ’বলৈ ধাৱমান প্ৰাণৰ বাবে যহ্ব, নৃতম, বৈশ্বানৰ অগ্নি—বিচেতা, অমৃত, পথ-জ্ঞানী প্ৰেৰিত অন্বেষক হৈ উঠে।

Mantra 3

साम द्विबर्हा महि तिग्मभृष्टिः सहस्ररेता वृषभस्तुविष्मान् । पदं न गोरपगूळ्हं विविद्वानग्निर्मह्यं प्रेदु वोचन्मनीषाम् ॥

সাম—দ্বিবৰ্হা, মহৎ, তীক্ষ্ণ-দীপ্ত ধাৰধাৰী; সহস্ৰ-ৰেতা, তুবিষ্মান বৃষভ—অগ্নি গোৰ (গাভীৰ) গোপন পদ (ৰশ্মিৰ গতি) জানি, মোক মনীষা—প্ৰেৰিত বোধ—উচ্চাৰণ কৰি ক’লে।

Mantra 4

प्र ताँ अग्निर्बभसत्तिग्मजम्भस्तपिष्ठेन शोचिषा यः सुराधाः । प्र ये मिनन्ति वरुणस्य धाम प्रिया मित्रस्य चेततो ध्रुवाणि ॥

তীক্ষ্ণ জম্ভধাৰী অগ্নি, সুৰাধা (সু-কর্মসম্পন্ন) হৈ, অতি তপ্ত শোচিষাৰে তেওঁলোকৰ ওপৰত জ্বলি উঠে। যিসকলে বৰুণৰ ধাম (ঋত-নিয়মৰ আবাস) ক্ষুণ্ণ কৰে, আৰু মিত্রৰ প্ৰিয়, ধ্ৰুৱ, চেতনাজাগ্ৰত সুৰসম্য ভাঙে—তেওঁলোকক তেওঁ দমন কৰে।

Mantra 5

अभ्रातरो न योषणो व्यन्तः पतिरिपो न जनयो दुरेवाः । पापासः सन्तो अनृता असत्या इदं पदमजनता गभीरम् ॥

ভ্ৰাতৃহীন নাৰীসকলৰ দৰে সিহঁতে ৰক্ষাহীন হৈ ইফালে-সিফালে ঘূৰে; বৈৰী স্বামীৰ পত্নীসকলৰ দৰে দুষ্ট পথত গতি কৰে। পাপী হৈ—অসত্যবাদী, ঋতত স্থিত নহয়—সিহঁতে এই গভীৰ পদ (পদ) জন্মাব নোৱাৰে।

Mantra 6

इदं मे अग्ने कियते पावकामिनते गुरुं भारं न मन्म । बृहद्दधाथ धृषता गभीरं यह्वं पृष्ठं प्रयसा सप्तधातु ॥

হে অগ্নি, এইটোৱে মোৰ কথা—পাৱক, শোধনকাৰী জ্বালাইও মোৰ মনৰ গধুৰ ভাৰ যেন সম্পূৰ্ণ বহন কৰিব নোৱাৰে। তুমি তাক বিস্তৃত, গভীৰ আৰু সাহসী কৰি স্থাপন কৰা; যাত্ৰাৰ উদ্যমী পৃষ্ঠ-হাড় কৰি দিয়া, আৰু তোমাৰ প্ৰয়সা (প্লেনিটিউড) দ্বাৰা তাক সপ্তধা ধাতুত প্ৰতিষ্ঠা কৰা।

Mantra 7

तमिन्न्वेव समना समानमभि क्रत्वा पुनती धीतिरश्याः । ससस्य चर्मन्नधि चारु पृश्नेरग्रे रुप आरुपितं जबारु ॥

সামূহিক মিলনত সদায় একে-একে সমান সেইজনকেই শুদ্ধিকাৰী ধী (চিন্তা) নিজৰ ক্রতু (ইচ্ছাশক্তি) দ্বাৰা অভিগম কৰে। বৃদ্ধি পোৱা সত্তাৰ চর্মৰ ওপৰত, সুন্দৰ-চিত্রিত পৃশ্নিৰ ওপৰত, অগ্ৰভাগত ৰূপটি সৌন্দৰ্যৰে স্থাপন হয়—অন্তৰ্নিহিত গঠনৰ বাহ্য চিহ্ন, জবারু।

Mantra 8

प्रवाच्यं वचसः किं मे अस्य गुहा हितमुप निणिग्वदन्ति । यदुस्रियाणामप वारिव व्रन्पाति प्रियं रुपो अग्रं पदं वेः ॥

মোৰ এই বাক্যৰ বিষয়ে ক’বলৈ কি আছে—যাক তেওঁলোকে গুহাৰ গোপন গহ্বৰত নিহিত বুলি কয়? যেতিয়া উস্ৰিয়াসকলৰ (ৰশ্মিসকলৰ) বাবে বিস্তৃত অৱকাশৰ দুৱাৰৰ দৰে সেই ক্ষত/ফাট মুকলি হয়, তেতিয়া প্ৰিয় ৰূপে ৰশ্মিসকলৰ অগ্ৰ পদ, দৰ্শনৰ অগ্ৰ স্থান, ৰক্ষা কৰে।

Mantra 9

इदमु त्यन्महि महामनीकं यदुस्रिया सचत पूर्व्यं गौः । ऋतस्य पदे अधि दीद्यानं गुहा रघुष्यद्रघुयद्विवेद ॥

এইটো সঁচাকৈ সেই মহান, বিস্তৃত শক্তিমুখ—যেতিয়া আদিম গাই উস্ৰিয়াসকল (ৰশ্মিসকল)ৰ সৈতে সংগত হয়। ঋতৰ পদত দীপ্তিমান হৈ, গুহাত গোপন থাকিও, দ্ৰুতগামী অনুসন্ধানীয়ে দ্ৰুত অগ্ৰগতিত তাক আৱিষ্কাৰ কৰে—সত্যৰ জ্যোতি-আসনৰ সন্ধান পায়।

Mantra 10

अध द्युतानः पित्रोः सचासामनुत गुह्यं चारु पृश्नेः । मातुष्पदे परमे अन्ति षद्गोर्वृष्णः शोचिषः प्रयतस्य जिह्वा ॥

তাৰ পাছত দীপ্তিমান জনে, দুয়ো পিতৃ-মাতৃৰ ওচৰত থাকি, পৃশ্নীৰ গোপন আৰু মনোহৰ কৰ্ম বুজিলে। মাতৃৰ পৰম পদত সি ওচৰত বহিল—গাইৰ ভিতৰত থকা বৃষৰ প্ৰেৰক অগ্নিশিখাৰ জিহ্বা; (অগ্নি) সঠিক গতিত স্থাপিত দীপ্ত শক্তি।

Mantra 11

ऋतं वोचे नमसा पृच्छ्यमानस्तवाशसा जातवेदो यदीदम् । त्वमस्य क्षयसि यद्ध विश्वं दिवि यदु द्रविणं यत्पृथिव्याम् ॥

নমস্কাৰেৰে মই ঋত (সত্য-ঋত-নিয়ম) উচ্চাৰণ কৰোঁ; হে জাতবেদস, তোমাৰ আশ্ৰয়ত এই বিষয়ে প্ৰশ্ন কৰোঁ। কিয়নো তুমি ইয়াৰ অধিপতি হৈ সকলোতে বাস কৰিছা—দ্যুত যি আছে, আৰু পৃথিৱীত যি ধন-সম্পদ আছে।

Mantra 12

किं नो अस्य द्रविणं कद्ध रत्नं वि नो वोचो जातवेदश्चिकित्वान् । गुहाध्वनः परमं यन्नो अस्य रेकु पदं न निदाना अगन्म ॥

আমাৰ বাবে তেওঁৰ সত্য ধন কি, আৰু সঁচাকৈ তেওঁৰ ৰত্ন কি? হে জাতবেদস, জ্ঞানীজন, আমাক স্পষ্টকৈ কোৱা। কিয়নো আমি তৰ্ককাৰ নহয়, সন্ধানী হৈ আহিছোঁ—পথৰ গুহাত লুকাই থকা সেই পৰম পদলৈ, তেওঁৰ দীপ্ত স্থিতিলৈ।

Mantra 13

का मर्यादा वयुना कद्ध वाममच्छा गमेम रघवो न वाजम् । कदा नो देवीरमृतस्य पत्नीः सूरो वर्णेन ततनन्नुषासः ॥

কোন সীমা, কোন সঠিক বিবেচনা (বয়ুন), আৰু কোন সত্য কাম্য কল্যাণ আমাক সোজাকৈ তাত লৈ যাব—বল-সম্পূৰ্ণতাৰ দিশে দ্ৰুত গতিৰে যোৱাৰ দৰে? কেতিয়া আমাৰ বাবে অমৃতৰ পত্নী সেই দেৱী উষাসসকলে সূৰ্যৰ বৰ্ণেৰে নিজৰ দীপ্তি বিস্তাৰ কৰিব?

Mantra 14

अनिरेण वचसा फल्ग्वेन प्रतीत्येन कृधुनातृपासः । अधा ते अग्ने किमिहा वदन्त्यनायुधास आसता सचन्ताम् ॥

ৰসশূন্য, ফাল্গু বাক্যৰে, ভুল-বুঝা প্ৰতীতিৰে তৃপ্তিহীনসকলে ঘূৰি ফুৰে। তেন্তে, হে অগ্নি, ইহাতে তোৰ আগত সিহঁতে কি ক’ব পাৰে? অস্ত্ৰহীনসকল বহি থাকক, নিজৰ অসহায়তাতেই আঁকোৱালি ধৰক।

Mantra 15

अस्य श्रिये समिधानस्य वृष्णो वसोरनीकं दम आ रुरोच । रुशद्वसानः सुदृशीकरूपः क्षितिर्न राया पुरुवारो अद्यौत् ॥

তেওঁৰ শ্ৰীৰ বাবে—জ্বলি উঠা সেই বৃষৰ বাবে—বসুৰ বিশাল মুখ ঘৰতে উজ্জ্বল হৈ উঠিল। দীপ্তি পৰিধান কৰি, সুদৰ্শন ৰূপে, তেওঁ জ্বলি উঠিল—যেন ধনে-সম্পদে ভৰা বাসস্থান, বহুদ্বাৰী, প্ৰাচুৰ্য্যে দীপ্যমান।