Sukta 83
Sukta 10.83
Manyu (personified) / traditionally attributed to a seer of the Manyu hymns (Book 10, late layer; specific attribution varies by Anukramaṇī)
Manyu (Wrath/Ardour as divine power, often linked with Indra)
Triṣṭubh (probable)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ମନ୍ୟୁ—ଦିବ୍ୟ କ୍ରୋଧ/ଉତ୍ସାହ—କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତି ସହ ଯୁକ୍ତ ଦେବତାସଦୃଶ ପ୍ରଭାବ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଏବଂ ବୃତ୍ର-ସଦୃଶ ବାଧା ଓ ଶତୃଶକ୍ତି ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉପାସକ ସହ ଏହାକୁ ଯୋଗାଇବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ମନ୍ୟୁକୁ ସ୍ୱୟଂଜାତ, ଅପରାଜେୟ ଓ ସର୍ବତ୍ର କ୍ରିୟାଶୀଳ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇ, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ବାହ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ ପାଇଁ ‘ଆମ ଭିତରେ ବଳ ସ୍ଥାପନ କର’ ବୋଲି ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ। ସୂକ୍ତର ଶେଷରେ ଘନିଷ୍ଠ ସାଥିତ୍ୱର ଚିତ୍ର—ଡାହାଣ ହାତ ପାଖରେ ମନ୍ୟୁ—ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ, ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ପାନ ପାଇଁ ମିଠା ସାର (ସୋମ/ମଧୁମୟ ଆହୁତି) ଅର୍ପଣରେ ଏହାକୁ ସୀଲ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
यस्ते मन्योऽविधद्वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक् । साह्याम दासमार्यं त्वया युजा सहस्कृतेन सहसा सहस्वता ॥
ହେ ମନ୍ୟୁ, ଯେ ତୋର ବଜ୍ର ଓ ତୋର ଶରକୁ ସଜ୍ଜ କରିଛି, ତାହା ପାଇଁ ତୋର ସହ ଓ ଓଜ ସମସ୍ତ ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବତ୍ର ପୋଷଣ କରେ। ତୋତେ ଯୁଗ-ସହଚର କରି—ସହସରେ ଗଢ଼ା ସହସ ସହିତ—ତୋର ପ୍ରବଳ ବଳ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦାସକୁ ଓ ଆର୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଜୟ କରିବା; ସମସ୍ତ ଅବରୋଧକ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦମନ କରିବା।
Mantra 2
मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणो जातवेदाः । मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नो मन्यो तपसा सजोषाः ॥
ମନ୍ୟୁ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର; ମନ୍ୟୁ ହିଁ ସତ୍ୟରେ ଦେବ। ମନ୍ୟୁ ହିଁ ହୋତୃ, ବରୁଣ, ଜାତବେଦା। ମାନବ ପ୍ରଜାମାନେ ମନ୍ୟୁକୁ ଇଳନ୍ତି; ହେ ମନ୍ୟୁ, ତପସ ସହ ସଜୋଷ ହୋଇ ଆମକୁ ପାଳନ କର।
Mantra 3
अभीहि मन्यो तवसस्तवीयान्तपसा युजा वि जहि शत्रून् । अमित्रहा वृत्रहा दस्युहा च विश्वा वसून्या भरा त्वं नः ॥
ହେ ମନ୍ୟୁ, ତୁମେ ତବସଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତବୀୟାନ ହୋଇ ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ତପସକୁ ଯୁଗରେ ଯୋଡ଼ି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗି ହଣ। ଅମିତ୍ରହା, ବୃତ୍ରହା, ଦସ୍ୟୁହା—ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବସୁ, ସମସ୍ତ ଧନ ଆଣିଦିଅ।
Mantra 4
त्वं हि मन्यो अभिभूत्योजाः स्वयम्भूर्भामो अभिमातिषाहः । विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावानस्मास्वोजः पृतनासु धेहि ॥
ହେ ମନ୍ୟୁ (ଦିବ୍ୟ କ୍ରୋଧ), ତୁମେ ହିଁ ଅଭିଭୂତି-ଓଜସ୍ଯୁକ୍ତ ବିଜୟବଳ; ସ୍ୱୟଂଭୂ ତୁମେ—ଦହନଶୀଳ ତେଜ, ଶତ୍ରୁ-ଆକ୍ରମଣକୁ ଜୟ କରୁଥିବା। ସର୍ବଜନ-କର୍ମଣୀ, ଅପ୍ରତିହତ ଓ ପରାକ୍ରମୀ—ଆମ ଅନ୍ତର୍ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଓଜ ଆମେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 5
अभागः सन्नप परेतो अस्मि तव क्रत्वा तविषस्य प्रचेतः । तं त्वा मन्यो अक्रतुर्जिहीळाहं स्वा तनूर्बलदेयाय मेहि ॥
ମୁଁ ଭାଗହୀନ ହୋଇ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ ପଡ଼ିଛି; ହେ ପ୍ରଚେତସ୍, ହେ ତବୀଷ, ତୁମ କ୍ରତୁ—ସଙ୍କଳ୍ପଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହିଁ (ମୋର ଚେତନା ଜାଗେ)। ତେଣୁ, ହେ ମନ୍ୟୁ, ମୋ ଭିତରର ଅକ୍ରତୁ—ଅବିବେକକୁ ତୁମେ ତିରସ୍କାର କର; ମୋ ପାଖକୁ ଆସ—ମୋର ନିଜ ତନୁରେ ପ୍ରବେଶ କରି—ତାକୁ ବଳଦାୟିନୀ କର।
Mantra 6
अयं ते अस्म्युप मेह्यर्वाङ्प्रतीचीनः सहुरे विश्वधायः । मन्यो वज्रिन्नभि मामा ववृत्स्व हनाव दस्यूँरुत बोध्यापेः ॥
ଏହି ମୁଁ ତୁମର—ମୋ ପାଖକୁ ଆସ; ହେ ସହୁରେ, ବିଶ୍ୱଧାୟ, ମୋ ଦିଗକୁ ଫେରି ନିକଟେ ଆସ। ହେ ମନ୍ୟୁ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ମୋତେ ଚାରିପାଖରୁ ଆବୃତ କର; ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ (ଅନ୍ଧକାର-ବଳକୁ) ଆମେ ହନନ କରିବା, ଏବଂ ଅପଃ—ପବିତ୍ରକରଣ-ଚେତନାର ଗଭୀରତାର ଜଳକୁ—ଜାଗ୍ରତ କରିବା।
Mantra 7
अभि प्रेहि दक्षिणतो भवा मेऽधा वृत्राणि जङ्घनाव भूरि । जुहोमि ते धरुणं मध्वो अग्रमुभा उपांशु प्रथमा पिबाव ॥
ମୋ ସହ ଆଗେ ବଢ଼; ମୋ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରୁହ; ତାହାପରେ ଆମେ ବାଧାର ଅନେକ ଆବରଣକୁ ପଦତଳେ ଦଳି ନାଶ କରିବା। ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ମଧୁର ଧାରକ ପ୍ରଥମ ସାରକୁ ହୋମ କରୁଛି—ତୁମେ ଉଭୟେ, ଭିତରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ (ଉପାଂଶୁ), ପ୍ରଥମ ପାନ କର।
Frequently Asked Questions
Manyu is divine ardour or sacred wrath—an overpowering, blazing force closely resembling Indra’s victorious energy. The hymn treats this ‘wrath’ as a deity that can be invoked and internalized as strength.
No. While it uses battle language (weapons, enemies, Vṛtra), it also points to inner struggle—overcoming fear, inertia, and inner division by placing Manyu’s ojas (force) within oneself.
The hymn ends by pouring the first essence of sweetness (Soma/madhu imagery) and inviting secret drinking. This symbolizes communion—taking Manyu’s power inward in a controlled, consecrated form.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.