Sukta 83
Sukta 10.83
Manyu (personified) / traditionally attributed to a seer of the Manyu hymns (Book 10, late layer; specific attribution varies by Anukramaṇī)
Manyu (Wrath/Ardour as divine power, often linked with Indra)
Triṣṭubh (probable)
ఈ సూక్తం ఇంద్రుని విజయశక్తికి తోడైన దైవిక క్రోధ–తేజస్సైన ‘మన్యు’ను దేవస్వరూప శక్తిగా ఆహ్వానిస్తుంది. వృత్రసదృశ అడ్డంకులు, శత్రు బలాలపై యుద్ధంలో ఆ మన్యువును ఉపాసకునితో కలిసి యోగం చేయమని ప్రార్థిస్తుంది. మన్యువు స్వయంభూ, అప్రతిహతుడు, సర్వత్ర క్రియాశీలుడని స్తుతించి, అంతర్గత–బాహ్య సంగ్రామాలకు “మాలో బలం నిలుపు” అని వేడుకుంటుంది. చివరికి కుడిచేతి పక్కన మన్యువు సహచరుడిగా నిలిచే సన్నిహిత ప్రతిమతో ముగిసి, గుప్తమైన అంతరంగ పానార్థం కోసం మధుర సారమైన సోమ/మధులేపన నైవేద్యంతో ముద్రించబడుతుంది.
Mantras
Mantra 1
यस्ते मन्योऽविधद्वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक् । साह्याम दासमार्यं त्वया युजा सहस्कृतेन सहसा सहस्वता ॥
ఓ మన్యూ! నీ వజ్రాన్ని, నీ బాణాన్ని ఎవడు సన్నద్ధం చేశాడో, వాడే నీ బలాన్ని, ఓజస్సును వృద్ధి చేస్తాడు; అది సమస్త మానవలోకంలో తన గమనాన్ని పోషిస్తుంది. ఓ సహస్కృత (బలంతో నిర్మిత) సహస్వన్! నిన్ను యుగ్మసహచరుడిగా చేసుకొని—బలంతో బలాన్ని సాధిస్తూ—నీ ప్రబల సహసా ద్వారా మేము దాస (అంధకార-అవరోధకుడు) మరియు ఆర్య (మానవ-భేదం) రెండింటినీ జయించుదుము.
Mantra 2
मन्युरिन्द्रो मन्युरेवास देवो मन्युर्होता वरुणो जातवेदाः । मन्युं विश ईळते मानुषीर्याः पाहि नो मन्यो तपसा सजोषाः ॥
మన్యువే ఇంద్రుడు; మన్యువే నిజంగా దేవుడు. మన్యువే హోతా; వరుణుడు; జాతవేదస్ (జన్మాల జ్ఞాత). మానవ ప్రజలు మన్యువును ఆరాధిస్తారు; ఓ మన్యూ! తపసుతో సజోషా (సమరస-సంయోగం)గా ఉండి మమ్మల్ని రక్షించు.
Mantra 3
अभीहि मन्यो तवसस्तवीयान्तपसा युजा वि जहि शत्रून् । अमित्रहा वृत्रहा दस्युहा च विश्वा वसून्या भरा त्वं नः ॥
ఓ మన్యూ! తవసులలోనూ అత్యంత తవసీయుడా, మా వైపు రా; తపసాతో యుక్తుడై శత్రువులను విడదీసి సంహరించు. అమిత్రహా, వృత్రహా, దస్యుహా—మాకు సమస్త వసూని (సంపదలు) తీసుకురా.
Mantra 4
त्वं हि मन्यो अभिभूत्योजाः स्वयम्भूर्भामो अभिमातिषाहः । विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावानस्मास्वोजः पृतनासु धेहि ॥
హే మన్యూ! నీవే అన్నిటిని అధిగమించే ఓజస్సు; నీవు స్వయంభూ—దీప్తమైన తేజస్సు, శత్రు-ఆక్రమణకారులను జయించువాడు. హే విశ్వచర్షణి, హే సహురి, హే సహావాన్! యుద్ధాలలో, మా అంతరంగ యుద్ధాలలో మా లోన నీ ఓజస్సును స్థాపించు.
Mantra 5
अभागः सन्नप परेतो अस्मि तव क्रत्वा तविषस्य प्रचेतः । तं त्वा मन्यो अक्रतुर्जिहीळाहं स्वा तनूर्बलदेयाय मेहि ॥
భాగం లేనివాడినై నేను దూరమై పడిపోయాను; హే ప్రచేతః, హే తవిషస్య! ఇది అంతా నీ క్రతు—నీ సంకల్పశక్తి—వల్లనే. కాబట్టి, హే మన్యూ, నా లోని అక్రతు—అవివేకాన్ని—తిరస్కరించు; నా స్వంత తనువద్దకు రా—దానిని బలదాయినిగా చేయి.
Mantra 6
अयं ते अस्म्युप मेह्यर्वाङ्प्रतीचीनः सहुरे विश्वधायः । मन्यो वज्रिन्नभि मामा ववृत्स्व हनाव दस्यूँरुत बोध्यापेः ॥
ఇదిగో నేను—నీదే; నా దగ్గరకు రా, నా వైపు తిరుగు, హే సహురే, హే విశ్వధాయః. హే మన్యూ, వజ్రధారీ! నన్ను చుట్టుముట్టి నిలువు; మనం దస్యువులను హతమార్చుదాం, మరియు ఆపః—శుద్ధిచేసే లోతులు—వైపు జాగృతులమవుదాం.
Mantra 7
अभि प्रेहि दक्षिणतो भवा मेऽधा वृत्राणि जङ्घनाव भूरि । जुहोमि ते धरुणं मध्वो अग्रमुभा उपांशु प्रथमा पिबाव ॥
నాతో కలిసి ముందుకు సాగు; నా కుడి వైపున నిలువు. అప్పుడు మనం అనేక వృత్రాలను—అవరోధపు ఆవరణాలను—తొక్కి నశింపజేద్దాం. నీకోసం మధ్వు (మధు) యొక్క ధారణమైన తొలి సారాన్ని నేను హోమంగా అర్పిస్తున్నాను; మీరు ఇద్దరూ ఉపాంశు—అంతరంగంగా/గుప్తంగా—మొదటి పానాన్ని పానంచేయండి.
Inside Sukta 83
How it unfolds
- Where it opens
Manyu is hailed as the armed, thunderbolt-and-arrow-like force whose might sustains and empowers movement in the world; the worshipper seeks to yoke with this power for victory.
- Development
Manyu is defined as self-born, blazing, universally active, and unconquerable; the prayer shifts from praise to direct internalization—asking that Manyu’s ojas be placed within the worshipper for ‘battles.’
- Climax
Companionship and assault imagery peaks: Manyu is asked to come forward, stand at the right hand, and trample many Vṛtras—layers of obstruction.
- Where it settles
The hymn resolves in offering and communion: the first sweet essence is poured, and the deity is invited to drink in secrecy—signifying inward assimilation of ardour as disciplined strength.
The deity: Manyu
- In the VedaManyu is praised as overwhelming power (abhibhūty-ojas), self-born (svayambhū), blazing (bhāma), and a conqueror of hostile assailants; he bears Indra-like weaponry imagery (vajra, sāyaka) and is invoked as a close ally in trampling Vṛtras (obstructions).
- Cosmic functionChannels the surge of victorious energy that breaks constraint, drives back hostile forces, and restores forward movement—functionally akin to Indra’s conquering impetus but named as the very ‘ardour’ behind victory.
- Inner significanceTransfigured anger into disciplined heroic will: the heat of resolve that, when yoked to right intention, defeats inner division, fear, inertia, and the ‘coverings’ that block clarity and action.
The seer
- Manyu (personified seer-voice of the Manyu hymns)A rare Rigvedic instance where the seer and the deity converge: Manyu is both the invoked power and the inspired voice articulating martial ardour as sacred potency.
Famous verses
यस्ते मन्योऽविधद्वज्र सायक सह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक् । साह्याम दासमार्यं त्वया युजा सहस्कृतेन सहसा सहस्वता ॥asmāsv ojaḥ pṛtanāsu dhehi
abhi prehi dakṣiṇato bhavā me
Attributes of the deity
- Self-born, spontaneous force (svayambhū)
- Overpowering might (ojas, sahas)
- Blazing splendour/heat (bhāma, tapas-like ardour)
- Indra-linked weapon-power (vajra, arrow imagery)
- Breaker of obstructions (Vṛtra-trampler)
- Ally at the right hand—yoked companionship
- Universal in action (viśvacarṣaṇi)
Also by this seer
- Associated by the Anukramaṇī tradition with the Manyu hymn-pair RV 10.83–10.84 (attributions vary in late Book 10)
- Part of the late Rigvedic martial/prayer layer emphasizing innerized ‘battle’ imagery and psychological force
The rite, step by step
- Establish the sacred space and kindle Agni; declare the intention to invoke Manyu as allied force.
- Recite opening praise acknowledging Manyu’s weapon-like power and universal fostering strength (e.g., 10.83.1).
- Petition Manyu to enter the worshipper and ‘place strength in us’ for battles (10.83.4).
- Invoke companionship: ask Manyu to advance and stand at the right side; visualize trampling down Vṛtra-like obstructions (10.83.7).
- Offer the sweet essence (Soma/honeyed libation) with mantra-recitation; conclude with a sealing prayer for victory and protection.
Offerings
- Soma (or soma-substitute where applicable)
- Madhu/honeyed libation or sweet oblation imagery (madhvo agra)
- Ghee (ājya) into the fire as supportive offering
Frequently Asked Questions
Manyu is divine ardour or sacred wrath—an overpowering, blazing force closely resembling Indra’s victorious energy. The hymn treats this ‘wrath’ as a deity that can be invoked and internalized as strength.
No. While it uses battle language (weapons, enemies, Vṛtra), it also points to inner struggle—overcoming fear, inertia, and inner division by placing Manyu’s ojas (force) within oneself.
The hymn ends by pouring the first essence of sweetness (Soma/madhu imagery) and inviting secret drinking. This symbolizes communion—taking Manyu’s power inward in a controlled, consecrated form.
Ask anything about Sukta 83 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
