Anuvaka 3
প্ৰধান বিষয়: অংহস্/পাপ (আচাৰ-নৈতিক ক্লেশ)ৰ মোক্ষণ, আৰু দেৱতাৰ “অবন্ধন” আৰু সংহতিৰ দ্বাৰা সমৃদ্ধি আৰু সার্বভৌমত্ব স্থিৰ কৰা। উপ-বিষয়সমূহ: (1) পাপমোচন—পাপ, যন্ত্ৰণা আৰু সংকোচক দুৰ্ভাগ্যৰ বন্ধন ঢিলা কৰা (মুঞ্চ্-)। (2) ৰাজশক্তি আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বীৰ দমন; ক্ষত্ৰিয় অধিকাৰৰ সংহতি। (3) ৰুদ্ৰৰ প্ৰশমন আৰু ক্ষেত্ৰ-ৰক্ষা (ভৱ–শৰ্ব)। (4) জল আৰু ঝড়-দেৱতাসকল শোধক; দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ ওচৰত বিশ্বজনীন স্বীকাৰোক্তি। (5) গৰু-সমৃদ্ধি, আৰু নিৰাপদ প্ৰত্যাৱর্তন…
Suktas in Anuvaka 3
Sukta 21
AV 4.21 এটা গোপৌষ্টিক (গৰু-সমৃদ্ধি) সূক্ত, যিয়ে আচাৰগতভাৱে “পালটোক ঘৰলৈ আনে”, গোষ্ঠ (গৰু-খোঁটা/গোহাল)ত স্থাপন কৰে, আৰু উৰ্বৰতা, প্ৰচুৰ গাখীৰ, আৰু নিৰাপদ চৰণ নিশ্চিত কৰে। গৰুবোৰক গৃহস্থৰ চলন্ত ধন-সম্পদ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; আৰু পাল কমাই দিব পৰা ধাওঁৱা/পিছুফালৰ অনুসৰণ, ফান্দ, চুৰি, আৰু বৈৰী বাক্যৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ইন্দ্ৰৰ বিস্তৃত নিৰ্ভীকতা আৰু ৰুদ্ৰৰ আৱৰণকাৰী অস্ত্ৰ আহ্বান কৰা হৈছে।
Sukta 22
AV 4.22 এটা ৰাজ-বশীকৰণৰ সূক্ত; ইয়াত ইন্দ্ৰক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যাতে তেওঁ পৃষ্ঠপোষক ক্ষত্ৰিয় ৰজাৰ বল-প্ৰতাপ বৃদ্ধি কৰে, গোষ্ঠীসমূহৰ মাজত তেওঁক একমাত্ৰ “বৃষভ” কৰি তোলে, আৰু প্ৰতিটো প্ৰতিদ্বন্দ্বীক চূৰ্ণ বা বন্ধন কৰে। ই দ্যাৱা-পৃথিৱীৰ পৰা অহা বিশ্বময় সমৃদ্ধিৰ আশীৰ্বাদক বশীকৰণমূলক অভিচাৰৰ সৈতে মিহলাই ৰাজনৈতিক সংহতি লক্ষ্য কৰে: শত্ৰু পৰাভূত হৈ পতিত হয়, বিৰোধ দমন হয়, আৰু বৈৰী সম্পদ ৰজাৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ টানি অনা হয়।
Sukta 23
AV 4.23 অগ্নি জাতৱেদসক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত ‘মুঞ্চ-’ (মুক্তি/বন্ধন খোলোৱা) ধৰণৰ সূক্ত; ইয়াত ‘অংহস’—মানসিক যন্ত্ৰণা, সংকোচনকাৰী দুৰ্ভাগ্য আৰু পাপসদৃশ অশুচিতা—ক অগ্নিৰ যজ্ঞীয় মধ্যস্থতাৰে গাঁঠিৰ দৰে খুলি পেলাব পৰা বস্তু হিচাপে ধৰা হৈছে। অগ্নিৰ বিশ্ব-সাৰ্বভৌমত্ব আৰু বৈৰী শক্তিৰ ওপৰত পৌৰাণিক বিজয়ৰ স্মৰণে স্তুতিক কাৰ্যকৰী ঔষধলৈ ৰূপান্তৰ কৰে: অগ্নিয়ে আহুতি বহন কৰে, দেৱ-অনুকূলতা (সুমতি) আনে, আৰু দুঃখ-ক্লেশৰ বন্ধন ঢিলা কৰে।
Sukta 24
অথৰ্ববেদ ৪.২৪ এটা পাপমোচন (পাপ আৰু দুখ-ক্লেশ শিথিল কৰা) সূক্ত, য’ত উপাসকে ইন্দ্ৰক—বৃত্ৰহন্তা, বলধাৰী, ধনদাতা—আহ্বান কৰি অংহস্ (দমনকাৰী দোষ, অশুচিতা, বা দুৰ্ভাগ্য)ৰ পৰা নিজক “মুক্ত/বন্ধন খোলাই দিয়া” বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে। পুনৰুক্তি-সদৃশ অনুৰোধৰ জৰিয়তে ই উদ্ধাৰক ইন্দ্ৰৰ কৃপাময় কাৰ্য হিচাপে দেখুৱায়—দানকাৰী আৰু সোম-অৰ্ঘ্য দানকাৰীৰ প্ৰতি—যিয়ে বল, যজ্ঞীয় কাৰ্যক্ষমতা, আৰু প্ৰতিযোগিতাত (গৱিষ্টি) সফলতা পুনঃস্থাপন কৰে। সূক্তটোৰ শক্তি হ’ল স্তোত্ৰ (স্তোম/অৰ্ক/ব্ৰহ্মন)ৰ সৈতে ইন্দ্ৰৰ যুদ্ধময় আৰু সমৃদ্ধিদায়ক উপাধিসমূহ একেলগে জোৰা, যাতে অংহস্-মোচন নতুন সৌভাগ্যৰ শর্ত হৈ উঠে।
Sukta 25
এই সাত-পদীয়া সূক্তটো এটা পাপমোচন মন্ত্র, য’ত বায়ু (শুদ্ধিকৰ, প্ৰাণ-বায়ু) আৰু সবিতৃ (প্ৰেৰক, বন্ধন শিথিলকাৰী) এই যুগল দেৱশক্তিক আহ্বান কৰি পাঠকক ‘অংহস’—নৈতিক দোষ, দমনকাৰী দুৰ্ভাগ্য আৰু তাৰ দানৱীয় অৱশেষ—ৰ পৰা মুক্ত কৰা হয়। ই প্ৰায়শ্চিত্তক অপত্ৰাসক শক্তিৰ সৈতে একেলগে আনে: দুষ্কৃত, ৰক্ষস আৰু শিমিদা শক্তিসমূহক দূৰলৈ খেদি পঠোৱা হয়, আৰু ‘শ্ৰেষ্ঠ আশীৰ্বাদ’সমূহক যজ্ঞ-স্থানত দৃঢ়ভাৱে স্থাপন কৰা হয়।
Sukta 26
এই সূক্তটো দ্যাৱা–পৃথিৱী (আকাশ আৰু পৃথিৱী)ক উদ্দেশ্য কৰি কৰা এক স্বীকাৰোক্তি-আৰু-মুক্তিৰ মন্ত্র; ইয়াত তেওঁলোকক অংহস—পাপজনিত কলুষ, সংকোচন আৰু দাহজনিত দুখ-কষ্ট—ঢিলা কৰি আঁতৰাবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। ই বিশ্ব-পিতামাতাক অপৰিমেয়, জীৱনধাৰী, ধন-সম্পদ আৰু স্থিতিশীলতাৰ আধাৰ হিচাপে প্ৰশংসা কৰে আৰু তেওঁলোকক নিৰাপদ আশ্ৰয় হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। পুনৰাবৃত্ত ধ্ৰুৱপদ “তে নো মুঞ্চতম অংহসঃ” অপোত্ৰোপায়িক সীলৰ দৰে কাম কৰি, বিশ্ব-ঋতক ব্যক্তিগতভাৱে দোষ, ব্যাধি-ক্লেশ আৰু মানুহে কৰা ক্ষতিৰ পৰা মুক্তিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
Sukta 27
AV 4.27 এটা পাপমোচন (পাপ আৰু দুঃখ-মুক্তিকাৰী) মন্ত্র, য’ত মৰুত-গণক আৰু শোধনকাৰী জলচক্ৰক—সমুদ্ৰ, আকাশ, বৰষুণ আৰু পৃথিৱী—সহকাৰী ৰূপে আহ্বান কৰি অংহস্ (নৈতিক-আচাৰগত দোষ আৰু তাৰ কষ্টদায়ক পৰিণাম) খুলি এৰি দিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। পুনৰুক্তি-ভিত্তিক অনুৰোধৰ জৰিয়তে এই সূক্তে ঝড়-শক্তিক ঔষধলৈ ৰূপান্তৰ কৰে—যুদ্ধত যি ভয়ংকৰ, সেই একেই শক্তি ভিতৰ আৰু বাহিৰৰ অনিষ্টৰ পৰা ৰক্ষাকাৰী হয়। ইয়াৰ বল এক বিশ্বব্যাপী শোধন-চক্ৰ হিচাপে প্ৰকাশ পায়: যি পানী উঠে আৰু নামে, সেই পানীয়েই দোষবোধ, বিপদ আৰু দেহ-মন দুৰ্বল কৰা দুৰ্ভাগ্যো উঠাই লৈ যায়।
Sukta 28
AV 4.28 ভৱ–শৰ্ব (যুগল ৰূপত ৰুদ্ৰ)ক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত এক ‘মোচন’ সূক্ত; যজমানৰ সমগ্ৰ পৰিসৰৰ পৰা পাপ/অংহস—নৈতিক দোষ, বাঁধি ধৰা দুখ-কষ্ট আৰু বিপদ-আপদ—ঢিলা কৰি মুক্ত কৰিবলৈ লক্ষ্য কৰে। সূক্তটোত বাৰে বাৰে ৰুদ্ৰৰ দ্বৈত আধিপত্য ‘দুই-পদী আৰু চাৰি-পদী’ সকলোৰে ওপৰত বিস্তৃত বুলি কোৱা হৈছে, ফলত এই মন্ত্র একে সময়তে গৃহ-চিকিৎসা আৰু পশুধন-ৰক্ষাৰ বাবে কাৰ্যকৰী। লগতে ৰুদ্ৰীয় তীব্ৰতাক বাহিৰলৈ ঘূৰাই, দুয়োকে শত্রুজনিত, গোপন/অভিচাৰজনিত বা যুদ্ধ-উৎপন্ন ভাবুকিক আঘাত কৰি শুভ শৃঙ্খলা পুনঃস্থাপন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Sukta 29
মিত্ৰ–বৰুণলৈ উৎসৰ্গিত এই সাত-মন্ত্ৰৰ সূক্তটো নৈতিক-আচাৰগত “বন্ধন-মোচন”ৰ দৰে কাৰ্য কৰে; ছলনা, অভিযোগ, বা ভঙা সত্যৰ ফলত উদ্ভৱ হোৱা অংহস্—পাপ, দুঃখ-কষ্ট আৰু সংকোচ—ৰ পৰা মুক্তি বিচাৰে। ই দেৱদ্বয়ক ঋতৰ ৰক্ষক আৰু সত্যবাদীৰ সহায়-সঙ্গী বুলি প্ৰশংসা কৰে, আৰু খ্যাতিমান লোকসকলক আগতে কৰা উদ্ধাৰৰ স্মৰণেৰে পাঠকৰ বাবে একে সুৰক্ষামূলক অধিকাৰক্ষেত্ৰ সক্ৰিয় কৰে। “আমাক অংহস্ৰ পৰা মুক্ত কৰা” ধৰণৰ পুনৰাবৃত্ত অনুৰোধে সূক্তটোক পাপমোচন (পাপ-মুক্তি) আৰু ৰক্ষা (সুৰক্ষামূলক প্ৰতিৰক্ষা)—সামাজিক-আইনী সংঘাতত—দুয়ো ৰূপে ফ্ৰেম কৰে।
Sukta 30
AV 4.30 এটা সার্বভৌমত্ব আৰু সামাজিক-ঐক্যৰ সূক্ত, আত্মঘোষণামূলক “অহং” শৈলীত ৰচিত। ইয়াত ৰাষ্ট্ৰী (ৰাষ্ট্ৰদেৱী) নিজকে সেই একত্ৰীকাৰী শক্তি বুলি ঘোষণা কৰে, যিয়ে দেৱতাসকলক ধাৰণ কৰি ৰাজ্যক স্থিৰ কৰে। মন্ত্ৰ-শক্তিক বিশ্বব্যাপী ব্যাপ্তি আৰু দিৱ্য অস্ত্ৰশক্তিৰ সৈতে একাত্ম কৰি, এই সূক্তই ৰাজত্বক পবিত্ৰতা প্ৰদান কৰে, প্ৰজাক এক ৰাজনৈতিক এককত বাঁধে, আৰু ব্ৰহ্মন্ তথা সামাজিক শৃঙ্খলা বিঘ্নিত কৰাসকলৰ বিৰুদ্ধে দণ্ডশক্তিক সক্ৰিয় কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.