Atharva Veda Anuvaka 3
Kanda 410 Suktas71 Mantras

Anuvaka 3

ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ: ਦਿਵ੍ਯ “ਅਣਬੰਨ੍ਹ” ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਰਾਹੀਂ ਅੰਹਸ/ਪਾਪ (ਰਿਤੁਅਲ-ਨੈਤਿਕ ਕਲੇਸ਼) ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨਾ। ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ: (1) ਪਾਪਮੋਚਨ: ਪਾਪ, ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਸਿਕੋੜਨ ਵਾਲੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦੇ ਬੰਧਨ ਢਿੱਲੇ ਕਰਕੇ ਛੁਡਾਉਣਾ (ਮੁਞ੍ਚ-). (2) ਰਾਜ-ਸ਼ਕਤੀ: ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਅਧੀਨ ਕਰਨਾ; ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਅ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸੰਘਟਨ। (3) ਰੁਦ੍ਰ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰ-ਰੱਖਿਆ (ਭਵ–ਸ਼ਰਵ)। (4) ਜਲ ਅਤੇ ਤੂਫ਼ਾਨ/ਮਾਰੁਤ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ; ਦ੍ਯਾਵਾ–ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅੱਗੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਸਵੀਕਾਰੋਕਤੀ/ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ। (5) ਗੋ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸੀ।

Suktas in Anuvaka 3

Sukta 21

AV 4.21 ਇੱਕ ਗੋਪੌਸ਼ਟਿਕ (ਗਾਂ-ਧਨ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ‘ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ’, ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਸ਼ਠ (ਗਾਂ-ਬਾੜੇ) ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਰਵਰਤਾ, ਪ੍ਰਚੁਰ ਦੁੱਧ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਚਰਾਈ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਚਲਦੀ-ਫਿਰਦੀ ਦੌਲਤ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਿੱਛਾ-ਕਰੀ, ਫੰਦੇ, ਚੋਰੀ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਵਿਆਪਕ ਨਿਡਰਤਾ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਘੇਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/household seer for paustika hymns) | Devata: Gāvaḥ (Cows) with Indra as beneficiary/protector | 7 Mantras

Sukta 22

AV 4.22 ਇਕ ਰਾਜਸੀ-ਅਧੀਨਤਾ (ਰਾਜਕਰਮ) ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੋਸ਼ਕ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਏ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਾਵੇ, ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਇਕੱਲਾ “ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ” (ਸਾਂਡ) ਬਣੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਮੁਕਾਬਲਤੀ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇਵੇ। ਇਹ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡਕ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਅਸੀਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵਾਲੇ ਅਭਿਚਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਕੱਠ/ਸੰਘਣਾਪਣ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਰੋਧ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Rishi: Atharvanic/Āṅgirasa milieu (hymn-type typical of Angirasic royal charms; precise anukramaṇī attribution varies) | Devata: Indra | 7 Mantras

Sukta 23

AV 4.23 ਅਗਨੀ ਜਾਤਵੇਦਸ ਦਾ ‘ਮੁੰਚ-’ (ਛੁਡਾਉਣਾ/ਖੋਲ੍ਹਣਾ) ਵਾਲਾ ਵਿਮੋਚਨ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਹਸ—ਮਨ ਦੀ ਪੀੜਾ, ਸਿਕੋੜਨ ਵਾਲੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਅਤੇ ਪਾਪ-ਸਮਾਨ ਮੈਲ—ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਬੰਧਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅਗਨੀ ਦੀ ਯਾਜ਼ਨੀਕ ਮੱਧਸਥਤਾ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਗਨੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ-ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੌਰਾਣਿਕ ਜਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸੂਕਤ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਕਾਰਗਰ ਉਪਚਾਰ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ: ਅਗਨੀ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਵਿਆ ਕਿਰਪਾ (ਸੁਮਤਿ) ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਬੰਧਨ ਢੀਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Rishi: Atharvanic tradition (Agni-hymn; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī traditions) | Devata: Agni Jātavedas | 7 Mantras

Sukta 24

ਅਥਰਵਵੇਦ 4.24 ਇੱਕ ਪਾਪਮੋਚਨ (ਪਾਪ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਾ, ਬਲਧਾਰੀ ਅਤੇ ਧਨਦਾਤਾ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ ਉਪਾਸਕ ਨੂੰ ਅੰਹਸ (ਦਬਾਉਂਦਾ ਦੋਸ਼, ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਜਾਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ) ਤੋਂ “ਖੋਲ੍ਹ ਦੇ/ਬੰਧਨ ਮੁਕਤ ਕਰ” ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਿਫਰੇਨ-ਵਾਂਗ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਅਰਦਾਸ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾਲੂ ਕ੍ਰਿਆ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਸੋਮ-ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਲਈ—ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਾਕਤ, ਯਜ್ಞਕਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ (ਗਵਿਸ਼ਟੀ) ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਤੋਮ/ਅਰਕ/ਬ੍ਰਹਮਨ ਵਾਲੀ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਯੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਦਾਤਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਇਸ ਸੂਕਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਅੰਹਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਉਦੇ ਲਈ ਅਵਸ਼੍ਯਕ ਸ਼ਰਤ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this hymn-group) | Devata: Indra (implied by martial epithets and the hymn’s Indra-praise trajectory in 4.24) | 7 Mantras

Sukta 25

ਇਹ ਸੱਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਕਤ ਪਾਪਮੋਚਨ (ਪਾਪ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਟੋਟਕਾ-ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ (ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ਵਾਸ) ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ (ਪ੍ਰੇਰਕ, ਬੰਧਨ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲਾ)—ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੋੜੇ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ‘ਅੰਹਸ’ ਤੋਂ (ਨੈਤਿਕ ਦੋਸ਼, ਦਬਾਉਂਦਾ ਦੁર્ભਾਗ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦੈਤਿਕ ਅਵਸ਼ੇਸ਼) ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਅਪਤ੍ਰੋਪਾਇਕ ਬਲ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ: ਦੁਸ਼ਕ੍ਰਿਤ, ਰਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਮਿਦਾ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ “ਸਰਵੋਤਮ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ” ਰਿਤੁਅਲਿਕ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਟਿਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent) | Devata: Vāyu and Savitar (dual) | 7 Mantras

Sukta 26

ਇਹ ਸੂਕਤ ਦਿਆਵਾ–ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ (ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਕ ਇਤਿਰਾਫ਼-ਅਤੇ-ਮੁਕਤੀ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਹਸ—ਪਾਪੀ ਮੈਲ, ਬੰਨ੍ਹ/ਸਿਕੁੜਨ ਅਤੇ ਸੜਦੀ ਤਕਲੀਫ਼—ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਾਰ, ਜੀਵਨ-ਧਾਰਕ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਧਨ ਅਤੇ ਥਿਰਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸ਼ਰਨ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਤੇ ਨੋ ਮੁੰਚਤਮ ਅੰਹਸਃ” ਵਾਲਾ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਰਿਫ਼ਰੇਨ ਅਪੋਤ੍ਰੋਪਾਇਕ ਮੋਹਰ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋਸ਼ਭਾਵ, ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਕਾਰਣ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ।

Rishi: Atharvanic tradition (often anonymous/collective for such domestic expiations) | Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth) | 7 Mantras

Sukta 27

AV 4.27 ਇੱਕ ਪਾਪਮੋਚਨ (ਪਾਪ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਰੁਤ-ਗਣ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਲ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ—ਸਮੁੰਦਰ, ਆਕਾਸ਼, ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ—ਸਹ-ਕਰਤਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਸੱਦ ਕੇ, ਅੰਹਸ (ਨੈਤਿਕ-ਵੈਦਿਕ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੀੜਾਦਾਇਕ ਨਤੀਜੇ) ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧ੍ਰੁਵਪਦ-ਅਧਾਰਿਤ ਦੁਹਰਾਈਆਂ ਅਰਦਾਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੂਕਤ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਬਲ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਹਾਨੀ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਿਮਾਂਡੀ ਸ਼ੁੱਧੀ-ਚੱਕਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਹੀ ਜਲ ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਥੱਲੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ, ਦੋਸ਼-ਭਾਵ, ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Rishi: Atharvanic tradition (hymn to Maruts/waters; r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Maruts (with Waters as co-agents) | 7 Mantras

Sukta 28

AV 4.28 ਭਵ–ਸ਼ਰਵ (ਜੋੜੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ) ਦਾ ਵਿਮੋਚਨ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪਾਪ/ਅੰਹਸ—ਨੈਤਿਕ ਦੋਸ਼, ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ—ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਦਵੈਤ ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਨੂੰ “ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ” ਉੱਤੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਤਰ ਘਰੇਲੂ ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੋਵੇਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰੀ ਉਗਰਤਾ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਕੇ, ਵੈਰੀ, ਗੁਪਤ/ਟੋਣੇ-ਟੋਟਕੇ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਯੁੱਧ-ਜਨਿਤ ਖ਼ਤਰੇਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Rishi: Atharvanic tradition (variable anukramaṇī attribution) | Devata: Bhava-Śarva (Rudra in dual form) | 7 Mantras

Sukta 29

ਮਿਤ੍ਰ–ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੱਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸੂਕਤ ਨੈਤਿਕ–ਯਾਜ਼ਨਿਕ “ਖੁਲਾਸਾ/ਬੰਧਨ-ਮੁਕਤੀ” ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਹਸ—ਪਾਪ, ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼, ਅਤੇ ਉਹ ਤੰਗੀ/ਬੰਧਨ ਜੋ ਛਲ, ਦੋਸ਼ਾਰੋਪਣ ਜਾਂ ਸੱਚ-ਭੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਋ਤ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਸਲਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਰੱਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪਾਠਕ ਲਈ ਵੀ ਉਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਅਧਿਕਾਰ ਜਾਗ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਸਾਨੂੰ ਅੰਹਸ ਤੋਂ ਛੁਡਾਓ” ਵਾਲੀ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬੇਨਤੀ ਇਸ ਸੂਕਤ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ–ਕਾਨੂੰਨੀ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਪਾਪਮੋਚਨ (ਪਾਪ-ਮੁਕਤੀ) ਅਤੇ ਰਕਸ਼ਾ (ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਰੱਖਿਆ) ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਦੀ ਹੈ।

Rishi: Atharvanic tradition; hymn-level attribution varies by anukramaṇī. | Devata: Mitra–Varuṇa | 7 Mantras

Sukta 30

AV 4.30 ਸਰਬਭੌਮਤਾ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰੀ (ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਦੇਵੀ) “ਅਹੰ” ਵਾਲੀ ਸਵੈ-ਘੋਸ਼ਣਾਤਮਕ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਹ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ-ਵਿਆਪਕਤਾ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ-ਸ਼ਸਤ੍ਰੀ ਬਲ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਇਹ ਰਾਜਤਵ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਇਕਾਈ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਨ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਦੰਡ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮੋੜਦਾ ਹੈ।

Rishi: Traditionally Vāc/Rāṣṭrī-associated revelation stream (as in parallel RV ‘Devī Sūkta’ style); specific AV anukramaṇī attribution varies. | Devata: Rāṣṭrī (Rāṣṭradevī), with implicit support of all gods named. | 8 Mantras

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App