Rig Veda 2.25.2 — Mandala 2, Sukta 25, Mantra 2
Sukta 2.25
Rishi: Gṛtsamada (traditional ascription)
Devata: Brahmaṇaspati
Chandas: Jagatī (probable; confirm by metrical count)
Samhita Patha (Devanagari)
वीरेभिर्वीरान्वनवद्वनुष्यतो गोभी रयिं पप्रथद्बोधति त्मना । तोकं च तस्य तनयं च वर्धते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
Transliteration
vīrébhir vīrā́n vanavad vanuṣyató góbhī rayíṃ paprathád bódhati tmánā | tókaṃ ca tásya tánayaṃ ca vardhate yaṃ-yáṃ yújaṃ kṛṇuté bráhmaṇas-pátiḥ ||
Translation
بِالأبطالِ يَكسبُ أبطالًا للمجتهد؛ وبالأشعّة (go-bhi) يبسطُ الغنى ويوقظه بذاتِ كينونته. ثمّ ينمو نسلُه وذريتُه—هو الذي يجعلُ له بَرَهْمَنَسْپَتي كلَّ رفيقِ نيرٍ قوّةً.
Word by Word
वीरेभिःwith/through heroes
वीरेभिः:
करण
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
वीरान्heroes
वीरान्:
कर्म
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
वनवत्like a forest; in a forest-like (abundant) way
वनवत्:
—
TypeAdjective (used adverbially)
Rootवनवत् (प्रातिपदिक; वन + वत्)
वनुष्यतःof the striving/winning one
वनुष्यतः:
सम्बन्ध
TypeParticiple (present)
Rootवनुष्य (धातु √वन्/√वन् ‘to win, to strive, to desire’ से निष्पन्न वर्तमान कृदन्त-प्रातिपदिक)
गोभिःwith cows; with cattle
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
रयिम्wealth
रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
पप्रथत्has spread/expanded
पप्रथत्:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√प्रथ् (प्रथँ विस्तारे)
बोधतिawakens; makes known
बोधति:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√बुध् (बुधँ अवगमने)
त्मनाby himself; by his own power
त्मना:
करण
TypeNoun (instrumental of manner)
Rootत्मन् (प्रातिपदिक; ‘self, own person/power’)
तोकम्offspring; child
तोकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतोक (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
तस्यof him; his
तस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तनयम्son; progeny
तनयम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
वर्धतेgrows; prospers
वर्धते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृध् (वृधँ वर्धने)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यम्whom (again/emphatically)
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युजम्a yoked companion; ally
युजम्:
कर्म (कृ-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootयुज् (प्रातिपदिक; ‘yoked one, companion’)
कृणुतेmakes; fashions
कृणुते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (कृञ् करणे)
ब्रह्मणस्पतिःBrahmaṇaspati (Lord of sacred speech/prayer)
ब्रह्मणस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/title)
Rootब्रह्मणस्-पति (समास; ब्रह्मणस् ‘of prayer/sacred formulation’ + पति ‘lord’)
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.