Paramahansa

Verse 1

अथ योगिनं परमहंसं कोऽयं मार्गस्तेषां का स्थितिरिति नारदो भगवन्तमुपगत्योवाच । तं भगवानाह । योऽयं परमहंसमार्गो लोके दुर्लभतरो न तु बाहुल्यो; यद्येको भवति स एव नित्यपूतस्थः, स एव वेदपुरुष इति विदुषो मन्य...

Bấy giờ Nārada đến gần Đấng Thế Tôn và thưa: “Ai là vị du-già được gọi là Paramahaṃsa? Con đường của vị ấy là gì, và trạng thái của vị ấy ra sao?” Thế Tôn đáp: “Con đường Paramahaṃsa này ở đời cực kỳ hiếm có, chẳng hề phổ biến. Nếu có dù chỉ một người như vậy, người ấy một mình an trụ trong sự thanh tịnh thường hằng; bậc trí gọi người ấy là ‘Veda-Puruṣa’, hiện thân của chứng ngộ Veda. Đại nhân ấy—tâm luôn an trú nơi Ta—nên Ta cũng an trú nơi người ấy. Từ bỏ con, bạn, vợ, thân quyến và mọi ràng buộc; từ bỏ búi tóc, dây thiêng; từ bỏ tụng học Veda và mọi nghi lễ; lại lìa bỏ ‘quả trứng vũ trụ’ này (cõi thế gian), vị ấy có thể mang khố, gậy và tấm che—chỉ để duy trì thân và vì lợi ích cho đời; nhưng những thứ ấy không phải dấu hiệu cốt yếu. Nếu hỏi ‘cốt yếu là gì?’—đây chính là cốt yếu.”

Verse 2

न दण्डं न शिखां न यज्ञोपवीतं न चाच्छादनं चरति परमहंसः । न शीतं न चोष्णं न सुखं न दुःखं न मानावमानौ च; षडूर्मिवर्जं निन्दागर्वमत्सरदम्भमदर्पेच्छाद्वेषसुखदुःखकामक्रोधलोभमोहहर्षाहंकारादीन् च हित्वा स्ववप...

Paramahaṃsa không đi với gậy, không búi tóc, không dây thiêng, thậm chí không cả tấm che. Với vị ấy không có lạnh hay nóng, không có vui hay khổ, không có được tôn hay bị nhục; lìa sáu làn sóng (đói, khát, sầu, mê, già, chết). Từ bỏ chê bai, kiêu mạn, ganh ghét, giả dối, say đắm, ngã mạn, dục vọng, oán ghét, vui và khổ, tham ái, sân hận, tham lam, mê muội, hân hoan, ngã chấp và các thứ khác, thân mình được thấy như một xác thân. Vì thân ấy—là nhân của nghi hoặc, nhận thức đảo điên và tà tri—đã bị phủ định, nên vị ấy thường hằng lìa nó; vị ấy là giác biết liên tục; tự mình an lập. Ta chính là khối tri-ân lạc bất nhị, tịch tĩnh và bất động ấy. Chỉ điều ấy là nơi nương tối thượng của Ta; chỉ điều ấy là búi tóc của Ta; chỉ điều ấy là dây thiêng của Ta. Do trí biết sự nhất thể giữa Đại Ngã và ngã, mọi sai biệt giữa hai bên bị chặt đứt—đó là lễ Sandhyā (tụng niệm lúc giao thời).

Verse 3

सर्वान्कामान्परित्यज्य अद्वैते परमस्थितिः । ज्ञानदण्डो धृतो येन एकदण्डी स उच्यते ॥ काष्ठदण्डो धृतो येन सर्वाशी ज्ञानवर्जितः । स याति नरकान्घोरान्महारौरवसंज्ञकान् ॥ इदमन्तरं ज्ञात्वा स परमहंसः ॥ ३॥

Từ bỏ mọi dục cầu, vị ấy an trụ tối thượng trong bất nhị. Người mang ‘gậy của trí tuệ’ được gọi là kẻ mang một gậy (ekadaṇḍin). Còn kẻ cầm gậy gỗ—ăn uống không phân biệt, thiếu vắng tri kiến—sẽ rơi vào các địa ngục ghê rợn mang tên Mahāraurava. Biết rõ sự sai biệt này, người ấy là Paramahaṃsa.

Verse 4

आशाम्बरो न नमस्कारो न स्वधाकारो न निन्दा न स्तुतिर् यदृच्छिको भवेद् भिक्षुर् नाऽऽवाहनं न विसर्जनं न मन्त्रं न ध्यानं नोपासनं च न लक्ष्यं नाकाङ्क्ष्यं न पृथग् नापृथग् अहं न न त्वं न सर्वं चानिकेतस्थिति...

Vị khất sĩ là người lấy “hy vọng” làm y phục, nghĩa là chỉ khoác lấy điều đến không cầu; không lễ bái, không nghi thức svadhā cúng tổ tiên; không chê bai cũng không tán dương. Sống tùy duyên, tùy vật tự đến. Với người ấy không có thỉnh mời hay tiễn đưa thần linh, không thần chú, không thiền định, không thờ phụng; không mục tiêu để nhắm, không ước vọng; chẳng “tách biệt” cũng chẳng “không tách biệt”; chẳng “ta” cũng chẳng “ngươi” cũng chẳng “tất cả”. Khất sĩ an trụ trong vô gia cư mà thôi. Không nhận vàng và các vật tương tự; không nhìn đời, cũng không nhìn với lòng tham. Nếu hỏi: “Ai là kẻ chướng ngại?”—quả có kẻ chướng ngại: vì nếu khất sĩ nhìn vàng với vị tham luyến thì thành kẻ sát hại Phạm (Brahman); nếu khất sĩ nắm lấy vàng với vị tham luyến thì thành kẻ sát hại Tự Ngã. Vì vậy khất sĩ không nhìn vàng với tham vị, không chạm, không nhận. Mọi dục vọng đã vào tâm đều quay lui. Trong khổ không dao động; trong vui không khát cầu; xả ly cả đối với sự dính mắc; ở mọi nơi không bám víu vào điều lành hay dữ; không ghét cũng không hân hoan. Khi mọi chuyển động của các căn đều lặng dứt, người ấy chỉ an trú trong Tự Ngã; đó là sự viên mãn—hỷ lạc—nhất giác: “Ta chính là Brahman.” Nhờ vậy, người ấy thành tựu điều cần thành tựu, thành tựu điều cần thành tựu.