Adhyaya 48

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत महाभाग यथा स्कंदेन भाषितः । महामहोत्सवः शंभोः पृच्छते कुंभसंभवे

Vyāsa nói: Hãy lắng nghe, hỡi Sūta phúc đức, lời Skanda đã thuyết—về đại lễ của Śambhu đã được thỉnh hỏi trước bậc hiền triết sinh từ chiếc bình (Agastya).

Verse 2

स्कंद उवाच । निशामय महाप्राज्ञ शंभु प्रावेशिकीं कथाम् । त्रैलोक्यानंदजननीं महापातकतंकिनीम्

Skanda nói: Hãy chăm chú lắng nghe, bậc đại trí, câu chuyện về cuộc nhập cảnh thiêng liêng của Śambhu—sự kiện làm hoan hỷ ba cõi và khiến các đại tội khiếp sợ.

Verse 3

मंदरादागतः शंभुश्चैत्रे दमनपर्वणि । प्राप्याप्यानंदगहनमितश्चेतश्चचार ह

Śambhu từ núi Mandara mà đến; vào tháng Caitra, đúng ngày lễ Damanaka, Ngài đến khu rừng rậm đầy hoan lạc rồi thong dong đi lại đây đó theo ý muốn.

Verse 4

मोक्षलक्ष्मीविलासेथ प्रासादे सिद्धिमागते । देवो विरजसः पीठादंतर्गेहं विवेश ह

Rồi tại cung điện mang tên “Mokṣa-Lakṣmī-Vilāsa”, nơi thành tựu được chứng đắc, Đức Chúa từ tòa Virajā bước vào nội điện.

Verse 5

ऊर्जशुक्लप्रतिपदि बुधराधासमायुजि । चंद्रे सप्तमराशिस्थे शेषेषूच्चग्रहेषु च

Vào ngày Pratipadā (mồng một) của nửa tháng sáng trong tháng Ūrja, khi sao Thủy hợp với Rādhā (một tú), và Mặt Trăng ở cung hoàng đạo thứ bảy—trong lúc các hành tinh còn lại cũng ở thế tôn vượng—

Verse 6

वाद्यमानेषु वाद्येषु प्रसन्नासु हरित्सु च । ब्राह्मणानां श्रुतिरव न्यक्कृतान्यरवांतरे

Khi nhạc khí vang lên và những lùm cây xanh an nhiên tĩnh tại, âm thanh Veda của các Bà-la-môn dâng cao, lấn át mọi tiếng động khác ở giữa.

Verse 7

प्रतिशब्दित भूर्लोक भुवर्लोकांतराध्वनि । सर्वं प्रमुदितं चासीच्छंभोः प्रावेशिकोत्सवे

Khi những nẻo đường giữa Bhūrloka và Bhuvarloka vang dội khắp nơi, muôn loài đều tràn đầy hoan hỷ trong lễ nhập môn cát tường của Śambhu.

Verse 8

चारणास्तु स्तुतिं कुर्युर्जर्हृषुर्देवतागणाः

Các Cāraṇa dâng lời tán tụng, còn chư thiên hội chúng rạo rực trong niềm hân hoan.

Verse 9

ववुर्गंधवहा वाता ववृषुः कुसुमैर्घनाः । सर्वे मंगलनेपथ्याः सर्वे मंगलभाषिणः

Gió thơm bắt đầu thổi, mây rải hoa như mưa. Ai nấy đều trang nghiêm trong y phục cát tường, và ai nấy đều nói lời chúc phúc.

Verse 10

स्थावरा जंगमाः सर्वे जाता आनंदमेदुराः । सुरासुरेषु सर्वेषु गंधर्वेषूरगेषु च

Muôn loài—kẻ đứng yên và kẻ chuyển động—đều chan chứa hỷ lạc; giữa chư thiên và a-tu-la, giữa Gandharva và Nāga cũng vậy.

Verse 11

विद्याधरेषु साध्येषु किन्नरेषु नरेषु च । स्त्रीपुंजातेषु सर्वेषु रेजुश्चत्वार एव च

Giữa các Vidyādhara, các Sādhya, các Kinnara, và cả loài người nữa—trong mọi cộng đồng nữ và nam—ánh huy hoàng tỏa rạng khắp nơi, muôn bề viên mãn.

Verse 12

निष्प्रत्यूहं च नितरां पुरुषार्थाः पदेपदे । धूपधूमभरैर्व्योम यद्रक्तं तु तदा मुने

Bạch hiền giả, bốn mục đích đời người đều được thành tựu không chút chướng ngại, ở mỗi bước đi; và bấy giờ bầu trời như nhuốm đỏ bởi những tầng khói hương dày đặc.

Verse 13

नाद्यापि नीलिमानंतं परित्यजति कर्हिचित् । नीराजनाय ये दीपास्तदा सर्वे प्रबोधिताः

Dẫu vậy, sắc xanh thẳm vẫn chẳng hề rời đi trong bất cứ lúc nào; và mọi ngọn đèn dành cho lễ ārati (nīrājana) đều được thắp lên, bừng sáng rực rỡ.

Verse 14

तेषां ज्योतींषि खेद्यापि राजंते तारकाच्छलात् । प्रतिसौधं पताकाश्च नानाकारा विचित्रिताः

Ánh sáng của họ vẫn rực rỡ, như thể là những vì sao; và trên mỗi tòa lầu, những lá cờ muôn hình được dựng lên, trang sức lộng lẫy.

Verse 15

रम्यध्वजप्रभाधौता रेजुः प्रति शिवालयम् । क्वचिद्गायंति गीतज्ञाः क्वचिन्नृत्यंति नर्तकाः

Được gột rửa trong ánh rực của những lá cờ đẹp, các lối dẫn đến từng đền thờ Śiva đều sáng ngời. Nơi thì những người tinh thông ca khúc cất tiếng hát; nơi thì các vũ công múa nhịp nhàng.

Verse 16

चतुर्विधानि वाद्यानि वाद्यंते च क्वचित्क्वचित् । प्रत्यध्वं चंदनरसच्छटा पिच्छिलभूमयः

Ở vài nơi, bốn loại nhạc khí đều được tấu lên; dọc mọi nẻo đường, những tia hồ đàn hương được rưới phun khiến mặt đất trở nên nhẵn mịn, thơm dịu và hơi trơn êm ái.

Verse 17

हरित श्वेत मांजिष्ठ नील पीत बहुप्रभाः । प्रत्यंगणं शुभाकारा रंगमालाश्चकाशिरे

Những tràng hoa rực rỡ muôn sắc—xanh, trắng, đỏ madder, lam và vàng—tỏa sáng với vẻ đẹp cát tường, trang nghiêm mọi sân nhà và mọi nội viện.

Verse 18

रत्नकुट्टिमभूभागा गोपुराग्रेषु रेजिरे । सुधोज्ज्वला हर्म्यमालाः सौधनामप्रपेदिरे

Những nền lát khảm ngọc báu rực sáng trên đỉnh các cổng tháp; và những dãy lâu đài phủ vữa trắng chói ngời quả thật xứng danh là những “cung điện” nguy nga.

Verse 19

अचेतनान्यपि तदा चेतनानीव संबभुः । यानि कानीह कीर्त्यंते मंगलानि घटोद्भव

Bấy giờ, ngay cả những vật vô tri cũng như trở nên hữu tri; bởi mọi điềm lành được kể ở đây đều hiển lộ sống động, hỡi Đấng sinh từ bình (Ghatoḍbhava).

Verse 20

तेषामेव हि सर्वेषां तत्तु जन्मदिवाभवत् । आगत्य देवदेवोथ मुक्तिमंडपमाविशत्

Quả thật, đối với tất cả họ, hôm ấy như một ngày sinh mới vừa rạng; rồi Đấng Thần của các thần ngự đến và bước vào Muktimaṇḍapa, Đình Giải Thoát.

Verse 21

अथाभिषिक्तश्चतुराननेन महर्षिवृंदैः सह देवदेवः । शुभासनस्थः सहितो भवान्या कुमारवृंदैः परितो वृतश्च

Bấy giờ, Đấng Thần của chư thần được cử hành lễ quán đảnh bởi Phạm Thiên bốn mặt, cùng với đoàn đại hiền thánh. Ngự trên bảo tọa cát tường, có Bhavānī kề bên, Ngài được các đoàn tùy tùng thần linh trẻ tuổi vây quanh khắp bốn phương.

Verse 22

रत्नैरसंख्यैर्बहुभिर्दुकूलैर्माल्यैर्विचित्रैर्लसदिष्टगंधैः । अपूपुजन्देवगणा महेशं तदा मुदाते च महोरग्रेंद्राः

Với vô số châu báu, nhiều y phục mịn quý, cùng những vòng hoa kỳ diệu tỏa hương thanh khiết, chư thiên đồng lòng phụng thờ Maheśa. Khi ấy, ngay cả các đại long vương cũng hoan hỷ vui mừng.

Verse 23

रत्नाकरैश्चापि गिरींद्रव्यैर्यथा स्वमन्यैरपि पुण्यधीभिः । संपूजितः कुंभज तत्र शंभुर्नीराजितो मातृगणैरथेशः

Hỡi Kumbhaja, tại đó Śambhu được phụng thờ đúng pháp bằng châu báu từ biển ngọc và các vật phẩm từ những ngọn núi hùng vĩ, cùng những lễ vật khác do người có công đức dâng lên. Rồi Thượng Chủ lại được các Mātṛgaṇa cử hành nghi thức ni-rājana (ārati) để tôn vinh.

Verse 24

संतोष्य सर्वान्प्रथमं मुनींद्रान्स्वैस्वैर्हृदिस्थैश्च चिराभिलाषैः । ब्रह्माणमाभाष्य शिवोथ विष्णुं जगाद सर्वामरवृंदवंद्यः

Trước hết, Śiva làm thỏa lòng hết thảy các bậc đại hiền bằng cách thành tựu những ước nguyện lâu đời ẩn sâu trong tâm họ. Rồi, sau khi ngỏ lời với Phạm Thiên, Đấng được toàn thể chư thiên tôn kính ấy liền nói với Viṣṇu.

Verse 25

इतो निषीदेति समानपूर्वं त्वं मे समस्तप्रभुतैकहेतुः । दूरेपि तिष्ठन्निकटस्त्वमेव त्वत्तो न कश्चिन्मम कार्यकर्ता

“Hãy ngồi đây, nơi xứng hợp với Ngài. Chỉ một mình Ngài là nguyên nhân duy nhất của toàn thể uy quyền của ta. Dẫu Ngài đứng ở xa, Ngài vẫn thật gần; ngoài Ngài ra, không ai có thể thành tựu các việc của ta.”

Verse 26

त्वया दिवोदास नरेंद्रवर्यः सदूपदेशैश्च तथोपदिष्टः । यथा स सिद्धिं परमामवाप समीहितं मे निखिलं च सिद्धम्

Nhờ Ngài, vua Divodāsa—bậc tối thượng trong hàng quân vương—được chỉ dạy đúng đắn bằng những lời khuyên thù thắng; vì thế ngài đạt thành tựu tối cao. Cũng như vậy, mọi điều ta đã ước nguyện đều đã được viên mãn hoàn toàn.

Verse 27

विष्णो वरं ब्रूहि य ईप्सितस्ते नादेयमत्रास्ति किमप्यहो ते । इदं मयाऽनंदवनं यदाप्तं हेतुस्तु तत्रत्वमसौ गणेशः

Hỡi Viṣṇu, hãy nói điều phúc lành mà Ngài mong cầu; nơi đây thật không có gì là không thể ban cho Ngài. Việc ta đạt được Ānandavana này, nguyên do chính là Ngài hiện diện ở đó, và cả Gaṇeśa nữa.

Verse 28

जगुर्गंधर्वनिकरा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

Đoàn Gandharva cất tiếng ca, và các Apsaras đồng loạt múa vũ.

Verse 29

श्रुत्वेति वाक्यं जगदीशितुश्च प्रोवाच विष्णुर्वरदं महेशम् । यदि प्रसन्नोसि पिनाकपाणे तदा पदाद्दूरमहं न ते स्याम्

Nghe lời của Đấng Chủ Tể thế gian, Viṣṇu liền thưa với Maheśa, bậc ban ân phúc: “Nếu Ngài hoan hỷ, hỡi Đấng cầm cung Pināka, thì xin cho con chẳng bao giờ xa rời dưới chân Ngài.”

Verse 30

श्रुत्वेति वाक्यं मधुसूदनस्य जगाद तुष्टो नितरां पुरारिः । सदा मुरारे मम सन्निधौ त्वं तिष्ठस्व निर्वाणरमाश्रयेत्र

Nghe lời của Madhusūdana, Đấng diệt thành Tam (Śiva) vô cùng hoan hỷ mà phán: “Hỡi Murāri, hãy luôn ở trong sự hiện diện của Ta—nơi đây là chốn nương tựa của niềm an lạc giải thoát.”

Verse 31

आदावनाराध्य भवंतमत्र यो मां भजिष्यत्यपि भक्तियुक्तः । समीहितं तस्य न सेत्स्यति ध्रुवं परात्परान्मेंबुज चक्रपाणे

Lạy Đấng cầm hoa sen và bánh xe, cao hơn cả tối thượng: ai ở đây không trước hết thờ phụng Ngài mà lại thờ phụng con—even với lòng sùng kính—thì điều mong cầu của người ấy chắc chắn không thành tựu.

Verse 32

सर्वत्र सौख्यं मम मुक्तिमंडपे संतिष्ठमानस्य भवेदिहाच्युत । न तत्तु कैलासगिरौ सुनिर्मले न भक्तचेतस्यपि निश्चलश्रियि

Lạy Acyuta, người đứng trong Điện Giải Thoát của con thì an lạc phát sinh khắp nơi ngay tại đây. Nhưng điều ấy không như vậy—even trên núi Kailāsa tinh khiết không tì vết—dẫu là người sùng tín có tâm kiên định và phúc lộc vững bền.

Verse 33

निमेषमात्रं स्थिरचित्तवृत्तयस्तिष्ठंति ये दक्षिणमंडपेत्र मे । अनन्यभावा अपि गाढमानसा न ते पुनर्गर्भदशामुपासते

Những ai với dòng tâm vững lặng, đứng tại Đình Phía Nam của con nơi đây—even chỉ trong một sát-na—một lòng không hai, chí nguyện sâu dày, thì không còn trở lại cảnh vào thai (tái sinh) nữa.

Verse 34

संस्नाय ये चक्रसरस्यगाधे समस्ततीर्थैक शिरोविभूषणे । क्षणं विशंतीह निरीहमानसा निरेनसस्ते मम पार्षदा हि

Những ai tắm trong làn nước sâu của Cakra-sarasa—được tôn như vương miện trang sức bậc nhất giữa mọi tīrtha—rồi bước vào đây dù chỉ trong một khoảnh khắc với tâm không dục cầu, thì trở nên vô tội, thật sự thành quyến thuộc hầu cận của con.

Verse 35

स्मरंति ये मामपवर्गमंडपे किंचिद्यथाशक्ति ददत्यपि स्वम् । शृण्वंति पुण्याश्च कथाः क्षणं स्थिरास्ते कोटिगोदानफलं भजंति

Những ai nhớ tưởng đến con trong Đình Giải Thoát, dâng cúng dù chỉ chút ít từ của mình theo khả năng, và lắng nghe—vững tâm dù chỉ trong một sát-na—những câu chuyện thánh thiện, thì được quả phúc như bố thí mười triệu con bò.

Verse 36

उपेंद्रतप्तानि तपांसि तैश्चिरं स्नाता हि ते चाखिलतीर्थसार्थकैः । स्नात्वेह ये वै मणिकर्णिका ह्रदे समासते मुक्तिजनाश्रयेक्षणम्

Nhờ họ, những khổ hạnh ngang với Upendra như thể đã được tu tập lâu dài; quả thật, họ như đã được tắm gội bằng hiệu lực của mọi thánh địa hợp lại. Ai tắm tại hồ Maṇikarṇikā nơi đây rồi dù chỉ ngồi trong khoảnh khắc tại chốn nương tựa của những người cầu giải thoát, liền đạt được năng lực thanh tịnh ấy.

Verse 37

तीर्थानि संतीह पदेपदे हरे तुला क्व तेषां मणिकर्णिकायाः । कतीहनो संति शुभाश्च मंडपाः परंपरोमुक्तिरमाश्रयोयम्

Hỡi Hari, tại Kāśī này, thánh địa hiện diện ở mỗi bước chân—nhưng có nơi nào sánh được với Maṇikarṇikā? Và biết bao đình đài (maṇḍapa) cát tường có mặt nơi đây! Chính chốn này là nơi nương tựa, nơi giải thoát được thành tựu liên tục không gián đoạn.

Verse 38

कैवल्यमंडपस्यास्य भविष्ये द्वापरे हरे । लोके ख्यातिर्भवित्रीयमेष कुक्कुटमंडपः

Hỡi Hari, trong tương lai—vào thời Dvāpara—Kaivalya-maṇḍapa này sẽ nổi danh trong thế gian với tên gọi “Kukkuṭa-maṇḍapa”.

Verse 39

हरिरुवाच । भालनेत्रसमाख्याहि कथं निर्वाणमंडपः । तथा ख्यातिमसौ गंता यथा देवेन भाषितम्

Hari nói: “Vì sao Nirvāṇa-maṇḍapa lại được biết đến với danh xưng ‘Bhālanetra’? Và bằng cách nào nó sẽ đạt được đúng danh tiếng như lời Deva đã tuyên thuyết?”

Verse 40

देवदेव उवाच । महानंदो द्विजो नाम भविष्योत्र चतुर्भुज । अग्रवेदीसमाचारस्त्यक्ततीर्थप्रतिग्रहः

Devadeva nói: “Hỡi Caturbhuja, trong tương lai tại nơi này sẽ xuất hiện một Bà-la-môn tên Mahānanda—người giữ gìn hạnh nghi của kỷ luật Veda tối thượng và đã từ bỏ việc nhận các lễ vật liên hệ đến thánh địa (tīrtha).”

Verse 41

अदांभिकोऽक्रूरमनाः सदैवातिथिवल्लभः । अथ यौवनमासाद्य पितर्युपरते स हि

Chàng không giả dối, tính tình hiền hòa, và luôn ưa kính tiếp khách lữ hành. Nhưng khi đến tuổi thanh xuân—sau khi cha đã qua đời—

Verse 42

विषमेषु शरैस्तीव्रैः कारितस्त्वपदे पदम् । जहार कस्यचिद्भार्या मैत्रीं कृत्वा तु तेन वै

Trong cảnh hiểm nguy, bị những mũi tên sắc nhọn làm khốn đốn, chàng bị xô đẩy từ sai lầm này sang sai lầm khác. Rồi, sau khi kết bạn với một người đàn ông, chàng đã cướp đi vợ của người ấy.

Verse 43

तया च प्रेरितोऽपेयं पपौ चापि विमोहितः । अभक्ष्यभक्षणरुचिरभून्मदनमोहितः

Bị nàng xúi giục, chàng uống điều không nên uống; trong cơn mê muội, chàng còn uống một cách công khai. Bị dục ái làm mờ trí, chàng nảy sinh khẩu vị đối với những thứ bị cấm ăn.

Verse 44

वैष्णवान्धनिनो दृष्ट्वा क्षणं वैष्णववेषभृत् । शैवान्निंदति मूढात्मा नरकत्राणकारणम्

Thấy các tín đồ Vaiṣṇava giàu có, hắn khoác lên mình dáng vẻ Vaiṣṇava chỉ trong chốc lát; nhưng kẻ mê muội ấy lại phỉ báng các Śaiva—tự biến địa ngục thành cái gọi là “phương tiện giải thoát” của mình.

Verse 45

शिवभक्तान्समालोक्य किंचिच्च परिदित्सुकान् । गर्हयेद्वैष्णवान्सर्वाञ्शैवलिंगोपजीवकः

Thấy các tín đồ của Śiva đang tìm kiếm dù chỉ chút trợ giúp, hắn—dẫu sống nhờ phụng sự liṅga của Śiva—vẫn chê bai tất cả các Vaiṣṇava.

Verse 46

इति पाखंडधर्मज्ञः संध्यास्नानपराङ्मुखः । विशालतिलकः स्रग्वी शुद्धधौतांबरोज्वलः

Vì thế, tuy tinh thông đường lối tà ngụy, hắn vẫn quay lưng với bổn phận tụng niệm lúc hoàng hôn và tắm gội thanh tịnh. Thế nhưng hắn lại mang tilaka rộng trên trán, đeo vòng hoa, và rạng rỡ trong y phục sạch tinh, vừa mới giặt.

Verse 47

शिखी चोपग्रहकरः सर्वेभ्योऽसत्प्रतिग्रही । तस्यापत्यद्वयं जातमुन्मत्तपथवर्तिनः

Śikhī cũng là kẻ sống bằng lợi lộc vụn vặt, nhận những lễ vật bất chính từ bất cứ ai. Với hắn sinh ra hai người con, đều bước theo con đường cuồng dại và mê lầm.

Verse 48

एवं तस्य प्रवृत्तस्य कश्चित्पर्वतदेशतः । समागमिष्यति धनी तीर्थयात्रार्थसिद्धये

Khi hắn còn đang hành xử như vậy, có một người giàu từ miền núi sẽ đến, cầu mong thành tựu mục đích của cuộc hành hương đến các bến thánh (tīrtha).

Verse 49

स्नात्वा स चक्रसरसि कथयिष्यति चेति वै । अहमस्ति धनोदित्सुर्जात्या चांडालसत्तमः

Tắm xong ở Cakrasarasa, ông ta sẽ nói: “Ta có của cải và muốn bố thí; nhưng theo dòng sinh, ta là một Cāṇḍāla.”

Verse 50

अस्ति कश्चित्प्रतिग्राही यस्मै दद्यामहं धनम् । इति तस्य वचः श्रुत्वा कैश्चिच्चांगुलिसंज्ञया

“Có ai là người thọ nhận để ta có thể dâng của cải này chăng?” Nghe lời ấy, vài người dùng cử chỉ ngón tay mà chỉ ra (một người).

Verse 51

उद्दिष्ट उपविष्टोसौ यो जपेद्ध्यानमुद्रया । एष प्रतिग्रहं त्वत्तो ग्रहीष्यति न चेतरः

“Người đang ngồi kia, đã được chúng ta chỉ định, đang niệm chú với ấn thiền định—chính người ấy sẽ nhận lễ vật từ ngươi, không ai khác.”

Verse 52

इति तेषां वचः श्रुत्वा स गत्वा तत्समीपतः । दंडवत्प्रणिपत्याथ तं बभाषे तदांत्यजः

Nghe lời họ, ông liền đến gần người ấy; rồi phủ phục như cây gậy (đảnh lễ toàn thân), kẻ bị coi là tiện dân ấy cất lời thưa với ngài.

Verse 53

मामुद्धर महाविप्र तीर्थं मे सफलीकुरु । किंचिद्वस्त्वस्ति मे तत्त्वं गृहाणानुग्रहं कुरु

“Xin cứu vớt con, ô bậc Đại Bà-la-môn; xin làm cho chuyến hành hương của con được viên mãn. Con có chút tài vật—xin ngài nhận lấy và ban ân huệ.”

Verse 54

अथाक्षमालिकां कर्णे कृत्वा ध्यानं विसृज्य च । कियद्धनं तवास्तीह पप्रच्छ करसंज्ञया

Bấy giờ, ngài đưa tràng hạt áp bên tai, gác lại thiền định, rồi dùng cử chỉ tay mà hỏi: “Ngươi có bao nhiêu tài vật ở đây?”

Verse 55

तस्य संज्ञां स वै बुद्ध्वा प्रोवाचाति प्रहृष्टवत् । संतृप्तिर्यावता ते स्यात्तावद्दास्यामि नान्यथा

Hiểu được cử chỉ ấy, ông đáp với niềm hoan hỷ lớn: “Con sẽ dâng đúng chừng nào khiến ngài được thỏa lòng—không kém hơn thế.”

Verse 56

इति तद्वचनं श्रुत्वा त्यक्त्वा मौनमुवाच ह । सानंदः स महानंदो निःस्पृहोस्मि प्रतिग्रहे

Nghe lời ấy, ngài phá tan sự im lặng và nói: “Ta hoan hỷ—thật sự tràn đầy đại an lạc; đối với việc thọ nhận lễ vật, ta không còn dục vọng.”

Verse 57

परं तेऽनुग्रहार्थं तु करिष्यामि प्रतिग्रहम् । किंच मे वचनं त्वं चेत्करिष्यस्युत्तमोत्तम

Nhưng chỉ để ban ân điển cho ông, ta sẽ nhận lễ vật này. Song nếu ông thực hành lời chỉ dạy của ta, hỡi bậc tối thượng trong hàng cao quý, thì mới thật xứng hợp.”

Verse 58

यावदस्त्यखिलं वित्तं तन्मध्ये न्यस्य कस्यचित् । न स्तोकमपि दातव्यं तदाऽदास्यामि नान्यथा

Chừng nào ông còn có bất cứ của cải nào, hãy đặt tất cả gom lại vào một chỗ. Đừng đem cho nơi khác dù chỉ một chút; khi ấy ta sẽ nhận—không cách nào khác.”

Verse 59

चांडाल उवाच । यावदस्ति मयानीतं विश्वेशप्रीतये वसु । तावत्तुभ्यं प्रदास्यामि विश्वेशस्त्वं यतो मम

Người Caṇḍāla thưa: “Bao nhiêu của cải tôi mang đến để làm đẹp lòng Viśveśa, bấy nhiêu tôi xin dâng cho ngài; vì ngài chính là Viśveśa của tôi, là Chúa Tể của tôi.”

Verse 60

ये वसंतीह विश्वेश राजधान्यां द्विजोत्तम । क्षुद्राक्षुद्रा जंतुमात्रा विश्वेशां शास्त एव हि

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, bất cứ ai cư ngụ nơi đây, trong kinh thành của Viśveśa—dù thấp hèn hay không thấp hèn, bất kỳ loài hữu tình nào—thì chính Viśveśa thật sự là Đấng che chở và dẫn dắt họ.

Verse 61

परोद्धरणशीला ये ये परेच्छाप्रपूरकाः । परोपकृतिशीला ये विश्वेशां शास्त एव हि

Những ai có bản tính nâng đỡ người khác, làm trọn những ước nguyện chính đáng của người khác, và chuyên tâm làm lợi ích cho người khác—đối với những người ấy, chính đức Viśveśa chắc chắn đứng làm Đấng hộ trì và dẫn đạo.

Verse 62

इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रहृष्टेंद्रियमानसः । उवाच पार्वतीयं तं सोऽग्रजन्मांत्यजं तदा

Nghe lời ấy, các căn và tâm đều hoan hỷ; bấy giờ vị brāhmaṇa cao quý ấy liền ngỏ lời với người bị xem là ngoài giai cấp—người thuộc về hàng ngũ của đức Pārvatī.

Verse 64

विश्वेशः प्रीयतां चेति प्रोच्य यातो यथागतः । स च द्विजो द्विजैरन्यैर्धिक्कृतोपि वसन्निह

Nói rằng: “Nguyện đức Viśveśa hoan hỷ,” rồi ông ra đi như lúc đến. Còn vị brāhmaṇa ấy, tuy bị các brāhmaṇa khác khinh miệt, vẫn tiếp tục cư ngụ tại đó (Kāśī).

Verse 65

बहिर्निर्गतमात्रस्तु बहुभिः परिभूयते । चांडालब्राह्मणश्चैष चांडालात्त धनस्त्वसौ

Nhưng vừa bước ra ngoài, ông liền bị nhiều người sỉ nhục, bêu riếu: “Hắn là brāhmaṇa-Caṇḍāla! Và kẻ kia giàu lên nhờ một Caṇḍāla!”

Verse 66

असावेव हि चांडालः सर्वलोकबहिष्कृतः । इत्थं तमनुधावंति थूत्कुर्वंतः परितो हरे

“Hắn đúng là một Caṇḍāla, bị mọi người ruồng bỏ!” Thế rồi họ đuổi theo ông, khạc nhổ tứ phía, ôi Hari.

Verse 67

स च तद्भयतो गेहात्काकभीतदिवांधवत् । न निःसरेत्क्वचिदपि लज्जाकृति नतास्यकः

Vì sợ họ, ông ta tuyệt nhiên không dám bước ra khỏi nhà—như kẻ mù sợ quạ—hổ thẹn, cúi gằm mặt xuống.

Verse 68

स एकदा संप्रधार्य गृहिण्या लोकदूषितः । जगाम कीकटान्देशांस्त्यक्त्वा वाराणसीं पुरीम्

Một lần, sau khi bàn tính cùng vợ, người ấy—bị lời chê trách của thế gian làm hoen ố—đã rời bỏ thành Vārāṇasī và lên đường đến xứ Kīkaṭa.

Verse 69

मध्ये मार्गं स गच्छन्वै लक्षितस्तु सकांचनः । अपि कार्पटिकांतस्थः स रुद्धो मार्गरोधिभिः

Giữa đường đi, khi ông ta đang lữ hành, người ta nhận ra ông là kẻ mang vàng; và dù ở gần chỗ trú của một đạo sĩ khất thực nghèo, ông vẫn bị bọn chặn đường ngăn lại.

Verse 70

नीत्वा ते तमरण्यानीं तस्कराः सपरिच्छदम् । उल्लुंठ्य धनमादाय समालोच्य परस्परम्

Bọn trộm đưa ông ta cùng mọi hành trang vào rừng; sau khi lục soát, cướp lấy của cải, chúng bàn bạc với nhau.

Verse 71

प्रोचुर्भूरिधनं चैतज्जीर्यत्यस्मिन्न जीवति । असौ धनी प्रयत्नेन वध्यः सपरिचारकः

Chúng nói: “Đây là của cải dồi dào; nếu người này còn sống, đối với ta sẽ uổng mất. Tên phú hộ ấy phải bị giết—cả kẻ hầu của hắn nữa—không thể chần chừ.”

Verse 72

संप्रधार्येति तेप्राहुः स्मर्तव्यं स्मर पांथिक । त्वां वयं घातयिष्यामो निश्चितं सपरिच्छदम्

Họ nói: “Hãy ghi nhớ lời ‘đã suy xét’ này—hãy nhớ cho kỹ, hỡi lữ khách. Chúng ta nhất định sẽ giết ngươi, và sẽ lấy ngươi cùng toàn bộ của cải.”

Verse 73

निशम्येति मनस्येव कथयामास स द्विजः । अहो प्रतिगृहीतं मे यदर्थं वसु भूरिशः

Nghe vậy, vị Bà-la-môn tự nói trong lòng: “Than ôi! Ta đã nhận khối của cải dồi dào ấy để làm gì?”

Verse 74

कुटुंबमपि तन्नष्टं नष्टश्चापि प्रतिग्रहः । जीवितं चापि मे नष्टं नष्टा काशीपुरीस्थितिः

“Gia quyến ta cũng tiêu tan; món lễ vật ta đã nhận cũng mất; mạng sống ta cũng mất—và chỗ ở của ta nơi thành Kāśī cũng mất.”

Verse 75

युगपत्सर्वमेवाशु नष्टं दुर्बुद्धिचेष्टया । न काश्यां मरणं प्राप्तं तस्माद्दुष्टप्रतिग्रहात्

“Trong khoảnh khắc, mọi sự đều bị hủy hoại mau chóng bởi một hành vi ngu muội; và vì sự thọ nhận lễ vật bất thiện ấy, ta đã không được chết tại Kāśī.”

Verse 76

प्रांते कुटुंबस्मरणात्तथाकाशीस्मृतेरपि । चोरैर्हतोपि स तदा कीकटे कुक्कुटोऽभवत्

Về cuối—nhớ đến gia quyến mình, lại nhớ đến Kāśī—dẫu bị bọn trộm giết, khi ấy ông vẫn tái sinh tại Kīkaṭa làm một con gà trống.

Verse 77

सा कुक्कुटी सुतौ तौ तु ताम्रचूडत्वमापतुः । प्रांते काशीस्मरणतो जाता जातिस्मृतिः परा

Người vợ ấy hóa thành gà mái, còn hai người con trai đạt đến thân phận gà trống mào đỏ; và về cuối, nhờ tưởng niệm Kāśī, một sự nhớ lại tiền kiếp phi thường liền khởi lên.

Verse 78

इत्थं बहुतिथेकाले गते कार्पटिकोत्तमाः । तस्मिन्नेवाध्वनि प्राप्ताश्चत्वारो यत्र कुक्कुटाः

Như vậy, sau khi nhiều ngày trôi qua, những vị khổ hạnh kārpaṭika ưu tú ấy đã đến đúng con đường ấy—tại nơi có bốn con gà trống.

Verse 79

वाराणस्याः कथां प्रोच्चैः कुर्वंतोऽन्योन्यमेव हि । काशीकथां समाकर्ण्य तदा ते चरणायुधाः

Họ lớn tiếng trò chuyện với nhau về Vārāṇasī; và khi nghe chuyện về Kāśī, những kẻ ‘lấy chân làm vũ khí’ (bầy gà trống) liền rung động trong lòng.

Verse 80

जातिस्मृतिप्रभावेण तत्संगेन तु निर्गताः । तैश्च कार्पटिकश्रेष्ठेः पथि दृष्ट्वा कृपालुभिः

Nhờ sức mạnh của ký ức tiền kiếp, và do sự gặp gỡ ấy, chúng bước ra; và bầy gà trống đầy lòng từ, thấy vị kārpaṭika bậc nhất trên đường, liền đáp lại bằng lòng thương xót.

Verse 81

तंदुलादिपरिक्षेपैः प्रापिताः क्षेत्रमुत्तमम् । ते तु क्षेत्रं समासाद्य चत्वारश्चरणायुधाः

Nhờ rải gạo và các hạt khác, chúng được dẫn đến thánh địa tối thượng. Khi đã tới kṣetra linh thiêng ấy, bốn kẻ ‘lấy chân làm vũ khí’ (bầy gà trống) cũng đến nơi.

Verse 82

चरिष्यंतोऽत्र परितो मुक्तिमंडपमुत्तमम् । जिताहारान्सनियमान्कामक्रोधपराङ्मुखान्

Họ sẽ cư trú và đi lại nơi đây, quanh Muktimaṇḍapa tối thắng—tiết chế ăn uống, giữ giới luật và hạnh nguyện, quay lưng với dục vọng và sân hận.

Verse 84

मन्नामोच्चारणपरान्मत्कथार्पितसुश्रुतीन् । मद्दत्तचित्तसद्वृत्तीन्दृष्ट्वा क्षेत्रनिवासिनः

Thấy họ—chuyên tâm xưng niệm Danh Ta, lắng nghe cung kính những thánh truyện về Ta, có hạnh lành và tâm ý dâng trọn cho Ta—dân cư trong thánh địa đều chú ý.

Verse 85

मानयामासुरथ तान्कुक्कुटान्साधुवर्त्मनः । प्राक्तनां वासनायोगात्संप्रधार्य परस्परम् । क्रमेणाहारमाकुंच्य प्राणांस्त्यक्ष्यंति चात्र वै

Rồi họ tôn kính những con gà trống ấy, vốn đã bước trên đạo lộ của bậc thiện. Nhờ chủng tử tập khí xưa và sự thấu hiểu lẫn nhau, chúng dần dần giảm phần ăn và quả thật sẽ xả bỏ hơi thở sinh mạng ngay tại đây.

Verse 86

पश्यतां सर्वलोकानां विष्णो ते मदनुग्रहात् । विमानमधिरुह्याशु कैलासं प्राप्य मत्पदम्

Hỡi Viṣṇu, trước mắt muôn loài, nhờ ân điển của Ta, chúng sẽ mau chóng lên cỗ xe trời, đến Kailāsa và đạt đến chính cảnh giới của Ta.

Verse 87

निर्विश्य सुचिरं कालं दिव्यान्भोगाननुत्तमान् । ततोऽत्र ज्ञानिनो भूत्वा मुक्तिं प्राप्स्यंति शाश्वतीम्

Sau khi thọ hưởng lâu dài những lạc thú thiên giới vô song, rồi từ đó—ngay tại đây—họ sẽ trở thành bậc trí, chứng đắc giải thoát vĩnh cửu.

Verse 88

ततो लोकास्तददारभ्य कथयिष्यंति सर्वतः । मुक्तिमंडपनामैतदेष कुक्कुटमंडपः

Từ đó về sau, người đời khắp nơi sẽ truyền tụng: “Chốn này gọi là Muktimaṇḍapa—đây chính là Kukkuṭamaṇḍapa.”

Verse 89

चरित्रमपि वै तेषां ये स्मरिष्यंति मानवाः । मुक्तिमंडपमासाद्य श्रेयः प्राप्स्यंति तेपि हि

Ngay cả những ai chỉ cần tưởng niệm các hạnh nghiệp thiêng liêng của những người sùng tín ấy cũng chắc chắn đạt được điều thiện tối thượng; đến Muktimaṇḍapa, họ cũng thâu đắc công đức và sự thăng hoa tâm linh.

Verse 90

इति यावत्कथां शंभुर्भविष्यामग्रतो हरेः । अकरोत्तुमुलो नादो घंटानां तावदुद्गतः

Khi Śambhu đang thuật lại câu chuyện ấy trước mặt Hari, đúng lúc đó tiếng chuông vang dậy ầm ầm, náo động nổi lên.

Verse 91

अथनंदिनमाहूय देवदेव उमाधवः । प्रोवाच नंदिन्विज्ञायागत्य ब्रूहि कुतो रवः

Bấy giờ, Đấng Thần của các thần, phu quân của Umā, gọi Nandin đến và phán: “Nandin, hãy đi dò xét rồi trở về thưa ta—tiếng động ấy phát ra từ đâu?”

Verse 92

अथ नंदी समागत्य प्रोवाच वृषभध्वजम् । नमस्कृत्य प्रहृष्टास्यः प्रबद्धकरसंपुटः

Rồi Nandin đến và thưa với Đấng mang cờ hiệu con bò. Sau khi đảnh lễ, nét mặt hoan hỷ, hai tay chắp lại cung kính, ông bạch lời.

Verse 93

प्रहासान्मत्कथालापांल्लाभमोहविवर्जितान् । स्वर्धुनीस्नानसंक्लिन्न सुनिर्मलशिरोरुहान्

Họ vui tươi, đàm đạo về Ta, lìa xa tham lam và mê muội; tóc trên đầu được gội rửa thật tinh sạch, thấm ướt bởi việc tắm trong dòng sông thiên giới.

Verse 94

अथ स्मित्वाब्रवीच्छंभुः सिद्धं नस्तु समीहितम् । उत्थाय देवदेवेशः सह देव्या सुमंगलः

Bấy giờ Śambhu mỉm cười và nói: “Nguyện điều chúng ta hằng ước mong được thành tựu.” Rồi Đấng Chúa tể của chư thiên—điềm lành tối thượng—đứng dậy, cùng với Nữ Thần lên đường.

Verse 95

ब्रह्मणा हरिणा सार्धं ततोऽगाद्रंगमंडपम् । स्कंद उवाच । श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं परमानंदकारणम् । नरः परां मुदं प्राप्य कैलासं प्राप्स्यति ध्रुवम्

Cùng với Brahmā và Hari (Viṣṇu), Ngài liền đến Raṅgamaṇḍapa. Skanda nói: “Ai nghe chương thánh thiện này, là nhân của an lạc tối thượng, sẽ đạt niềm hoan hỷ lớn lao và chắc chắn đến được Kailāsa.”

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे मुक्तिमंडपगमनं नामाष्टनवतितमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ tám mươi chín, mang tên “Muktimaṇḍapa-gamana (Đi đến Đình Giải Thoát)”, thuộc Uttarārdha của Kāśīkhaṇḍa, trong phần thứ tư của Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, thuộc Skanda Mahāpurāṇa tôn kính.