Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 48›Shloka 23
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 23

Devanagari script

रत्नाकरैश्चापि गिरींद्रव्यैर्यथा स्वमन्यैरपि पुण्यधीभिः । संपूजितः कुंभज तत्र शंभुर्नीराजितो मातृगणैरथेशः

Transliteration

ratnākaraiścāpi girīṃdravyairyathā svamanyairapi puṇyadhībhiḥ | saṃpūjitaḥ kuṃbhaja tatra śaṃbhurnīrājito mātṛgaṇairatheśaḥ

Translation

Hỡi Kumbhaja, tại đó Śambhu được phụng thờ đúng pháp bằng châu báu từ biển ngọc và các vật phẩm từ những ngọn núi hùng vĩ, cùng những lễ vật khác do người có công đức dâng lên. Rồi Thượng Chủ lại được các Mātṛgaṇa cử hành nghi thức ni-rājana (ārati) để tôn vinh.

Word by Word
रत्नाकरैःwith jewel-treasuries (rich gifts)
रत्नाकरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + आकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural; तत्पुरुषः ‘mines/collections of jewels’
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
गिरीन्द्रव्यैःwith mountain treasures
गिरीन्द्रव्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक) + व्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural; तत्पुरुषः ‘mountain-lord’s wealth’ (i.e., precious substances)
यथाas
यथा:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/according as)
स्वम्one’s own
स्वम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular; ‘one’s own’ (elliptic with द्रव्यं)
अन्यैःwith other (items)
अन्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural; (स्वम् अन्यैः) ‘with other (things)’
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (also)
पुण्यधीभिःby the pious-minded
पुण्यधीभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + धी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural; तत्पुरुषः ‘those of meritorious intellect’
संपूजितःwas duly worshipped
संपूजितः:
Kriya (Predicate/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् (उपसर्ग) + पूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Past passive participle ‘fully worshipped’ (predicate)
कुम्भजO Kumbhaja (Agastya)
कुम्भज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन — Vocative/Nominative form used in address; ‘born from a pot’ (Agastya)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular (subject)
नीराजितःwas honored with ārati
नीराजितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootनीरज्/नीराज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — ‘was waved with lights / honored with ārati’
मातृगणैःby the Mother-goddess groups
मातृगणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural; ‘by the groups of Mothers (Mātṛs)’
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
ईशःthe Lord
ईशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; apposition to शम्भुः
Speaker

Skanda

Characters & Entities
A
Agastya (Kumbhaja)
Ś
Śiva (Śambhu/Īśa)
M
Mātṛgaṇas (Divine Mothers)
K
Kāśī
M
Muktimaṇḍapa

FAQs

The sacred city gathers all powers—Śiva is worshipped through the best of earth and ocean, and honored by the Mother-goddesses themselves.

Kāśī, in the Muktimaṇḍapa context where Śiva receives pūjā and nīrājana (ārati).

Nīrājana/Ārati (waving of lights) is explicitly mentioned, along with elaborate pūjā using precious offerings.

←Previous Verse
Next Verse→