Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 48›Shloka 25
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 25

Devanagari script

इतो निषीदेति समानपूर्वं त्वं मे समस्तप्रभुतैकहेतुः । दूरेपि तिष्ठन्निकटस्त्वमेव त्वत्तो न कश्चिन्मम कार्यकर्ता

Transliteration

ito niṣīdeti samānapūrvaṃ tvaṃ me samastaprabhutaikahetuḥ | dūrepi tiṣṭhannikaṭastvameva tvatto na kaścinmama kāryakartā

Translation

“Hãy ngồi đây, nơi xứng hợp với Ngài. Chỉ một mình Ngài là nguyên nhân duy nhất của toàn thể uy quyền của ta. Dẫu Ngài đứng ở xa, Ngài vẫn thật gần; ngoài Ngài ra, không ai có thể thành tựu các việc của ta.”

Word by Word
इतःfrom here
इतः:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइतस् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (from here/this side)
निषीदsit
निषीद:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि (उपसर्ग) + सद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — imperative ‘sit down’
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative)
समानपूर्वम्as before
समानपूर्वम्:
Adverbial (Manner)
TypeIndeclinable
Rootसमान (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययरूपेण प्रयुक्तम् — ‘as before/in the same manner as earlier’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
मेfor me
मे:
Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूप (enclitic) — ‘of me/to me’ (context: ‘for me’)
समस्तप्रभुतैकहेतुःthe sole cause of all sovereignty
समस्तप्रभुतैकहेतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमस्त (प्रातिपदिक) + प्रभुता (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; बहुपद-तत्पुरुषः ‘the single cause of all lordship/power’
दूरेfar away
दूरे:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययवत् (locative used adverbially) — ‘far away’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्यय (even/also)
तिष्ठन्standing (remaining)
तिष्ठन्:
Karta (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — ‘standing/remaining’ (agreeing with त्वम्)
निकटःnear
निकटः:
Karta (Predicate to subject)
TypeAdjective
Rootनिकट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — predicate adjective of त्वम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular (emphatic repetition)
एवalone/indeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (only/indeed)
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-विभक्ति, एकवचन — Ablative singular ‘from you/than you’
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Indefinite pronoun ‘anyone’
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Genitive singular ‘of me/my’
कार्यकर्ताone who accomplishes (my) work
कार्यकर्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक) + कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; तत्पुरुषः ‘doer of (my) task’
Speaker

Śiva (addressing Viṣṇu; deduced from prior verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva gestures to Viṣṇu to sit in an honored place; the two deities face each other with mutual reverence, conveying closeness beyond physical distance; attendants and sages witness the exchange.

Characters & Entities
Ś
Śiva
V
Viṣṇu
K
Kāśī
M
Muktimaṇḍapa (context)

FAQs

Divine cooperation and mutual honoring are upheld—true power is rooted in dharma and the sustaining presence of the Supreme, near even when unseen.

Kāśī’s Muktimaṇḍapa narrative frame, where the highest deities converse in a liberation-charged sacred space.

None; it is theological dialogue emphasizing dependence, proximity, and divine agency.

←Previous Verse
Next Verse→