Kumarakhanda
शिवविहारवर्णनम् (Śivavihāra-varṇana) — “Description of Śiva’s Divine Pastimes/Sojourn”
Chương 1 mở đầu Kumārakhaṇḍa bằng lời maṅgalācaraṇa và bài tán tụng mang ý nghĩa giáo lý sâu sắc dâng lên Śiva, trình bày Ngài là Đấng viên mãn (pūrṇa), hiện thân của chân lý (satya-svarūpa), được Viṣṇu và Brahmā ca ngợi. Khung truyện bắt đầu khi Nārada hỏi Brahmā về những việc sau hôn lễ của Śiva với Girijā: Śaṅkara làm gì khi trở về núi, vì sao một người con có thể sinh từ Paramātman, vì sao vị Chúa tự tại (ātmārāma) lại kết hôn, và Tāraka bị diệt như thế nào. Brahmā đáp, hứa kể “mật truyện thần thánh” (guhajanma-kathā) dẫn đến sự tiêu diệt chính đáng của Tārakāsura. Ngài khẳng định lời kể này có năng lực diệt tội, trừ chướng ngại, ban cát tường, là “hạt giống giải thoát” (mokṣa-bīja) chặt tận gốc nghiệp. Chương này vì thế xác lập người đối thoại, chương trình (sự ra đời của Skanda và cái chết của Tāraka) và tuyên bố cứu độ rằng người nghe với lòng chú tâm sẽ được chuyển hóa.
शिवपुत्रजननवर्णनम् — Description of the Birth/Manifestation of Śiva’s Son
Chương 2 mở đầu với lời Brahmā thuật rằng Mahādeva, tuy là bậc chủ của yoga-trí và đã lìa dục, vẫn không từ bỏ sự hòa hợp phu thê vì kính trọng và e làm Pārvatī không vui. Śiva đến trước cửa chư thiên, được tôn là bhaktavatsala—đấng thương yêu người sùng kính, nhất là kẻ đang khổ vì bọn daitya. Thấy Ngài, chư thiên cùng Viṣṇu và Brahmā phấn chấn, dâng lời tán thán và khẩn cầu Ngài bảo hộ thần giới, diệt Tāraka cùng các daitya khác. Śiva đáp bằng giáo lý về tất yếu: điều đã định (bhāvin) ắt xảy ra, không thể ngăn. Rồi Ngài nêu vấn đề cấp bách: vīrya/tejas (thần lực) của Ngài đã thoát ra, nay ai có thể tiếp nhận và mang nổi, để từ đó một Thánh tử của Śiva hiển lộ, khôi phục trật tự vũ trụ.
कार्तिकेयलीलावर्णनम् (Narration of Kārttikeya’s Divine Play)
Chương 3 mở ra như một chuỗi đối thoại: Nārada hỏi Brahmā về những việc xảy ra tiếp theo. Brahmā thuật rằng hiền giả Viśvāmitra, do thiên định (vidhi) dẫn dắt, kịp đến cảnh giới siêu phàm (alaukika dhāma) gắn với người con rực sáng của Śiva. Thấy thánh địa ấy, Viśvāmitra mãn nguyện trong tâm, hoan hỷ, cúi lạy và dâng lời tán tụng (stuti). Śiva-suta nói cuộc gặp là do ý chí của Śiva (śivecchā), rồi thỉnh cầu cử hành các nghi thức saṃskāra đúng theo Veda. Ngài còn phong Viśvāmitra làm purohita từ ngày ấy, hứa ban danh dự lâu dài và sự kính trọng khắp nơi. Viśvāmitra kinh ngạc nhưng đáp điềm tĩnh: ông không sinh ra là brāhmaṇa, mà là kṣatriya dòng Gādhi, nổi danh Viśvāmitra, tận tâm phụng sự các brāhmaṇa. Chương gắn kết thị kiến thần linh, lời ca tụng, sự hợp thức hóa nghi lễ và cách Purāṇa bàn về varṇa/quyền uy qua lời nói và sự bổ nhiệm.
कार्त्तिकेयान्वेषण-नन्दिसंवाद-वर्णनम् (Search for Kārttikeya and the Nandī Dialogue)
Chương này được trình bày theo chuỗi đối thoại: Nārada hỏi Brahmā về những việc xảy ra sau khi con của Śiva được các Kṛttikā tiếp nhận. Brahmā kể rằng thời gian trôi qua, con gái của Himādri (Pārvatī/Durgā) vẫn chưa hay biết, rồi bày tỏ với Śiva nỗi lo và những câu hỏi mang tính giáo lý về vīrya của Ngài: vì sao rơi xuống đất chứ không vào thai nàng, đã đi về đâu, và quyền năng bất hoại sao có thể như bị che giấu hay tưởng như uổng phí. Śiva, với uy nghi của Jagadīśvara/Maheśvara, điềm tĩnh đáp lời và triệu tập chư thiên cùng các hiền thánh để giải đáp, chuyển mối bận tâm riêng tư thành một hội chúng vũ trụ nhằm làm sáng tỏ ý nghĩa và kết quả của biến cố. Tiêu đề nêu “tìm kiếm Kārttikeya” và “đối thoại với Nandī”, hướng đến việc nhận biết tình trạng của Kārttikeya và lý do thần học về sự ẩn tàng rồi hiển lộ của năng lực thiêng.
कुमाराभिषेकवर्णनम् — Description of Kumāra’s Abhiṣeka (Consecration/Installation)
Chương 5 đánh dấu sự chuyển từ nuôi dưỡng riêng tư sang sứ mệnh công khai. Phạm Thiên thấy một cỗ xa luân kỳ diệu do Viśvakarman chế tác—mênh mông, nhiều bánh, nhanh như ý—được chuẩn bị theo chỉ dạy của Pārvatī và vây quanh bởi các tùy tùng cao quý. Ananta (như một bậc sùng kính) lên xe với lòng đau xót, còn Kumāra/Kārttikeya—bậc đại trí, sinh từ uy lực của Parameśvara—xuất hiện. Các Kṛttikā đến trong sầu khổ, tóc tai rối bời, phản đối việc Kumāra ra đi như trái với đạo làm mẹ: đã nuôi nấng bằng tình thương, họ than khóc sự bỏ rơi và mất mát. Nỗi buồn dâng đến ngất lịm khi họ ôm chặt Ngài vào ngực. Kumāra an ủi và đánh thức họ bằng lời dạy hướng nội (adhyātma), nhìn sự chia lìa theo tri kiến nội tâm và trật tự thiêng liêng. Cùng các Kṛttikā và tùy chúng của Śiva, Ngài lên cỗ xe, đi giữa điềm lành và âm thanh cát tường, tiến về nơi ở của phụ vương—đặt nền nghi lễ và thần học cho lễ abhiṣeka và sự thừa nhận chính thức.
कुमाराद्भुतचरितवर्णनम् — Description of Kumāra’s Wondrous Deeds
Adhyāya 6 được đặt trong khung kể chuyện: Phạm Thiên (Brahmā) thuật lại cho Nārada. Một bà-la-môn mang danh Nārada đến nương tựa dưới chân Kumāra/Kārttikeya (Guha), được tôn xưng là bậc Chúa tể vũ trụ đầy lòng từ mẫn. Người cầu xin thưa rằng mình đã khởi sự nghi lễ ajamedha-adhvara (tế dê), nhưng con dê đã phá dây trói và chạy mất; tìm kiếm khắp nơi vẫn không thấy, khiến lễ tế có nguy cơ bị phá hoại (yajñabhaṅga) và mất hiệu lực công đức. Với lời lẽ sùng kính, ông khẳng định có Kumāra hộ trì thì nghi lễ không thể thất bại, không nơi nương tựa nào sánh bằng; chư thiên cùng Hari, Brahmā và các bậc khác đều ca ngợi Ngài. Cuối cùng, ông thực hành śaraṇāgati (quy y phó thác) và khẩn cầu thần lực của Kumāra giúp hoàn tất nghi lễ, mở đầu cho sự can thiệp và những kỳ công nhiệm mầu của Ngài ở phần tiếp theo.
युद्धप्रारम्भवर्णनम् — Description of the Commencement of Battle
Chương 7 mở đầu cuộc chiến giữa chư thiên và Tāraka. Sau khi chứng kiến kế lược linh diệu của Thượng Đế Śiva và uy lực (tejas) được ban cho Kumāra, chư thiên lấy lại niềm tin, liền huy động binh lực, đặt Kumāra ở tuyến đầu như trung tâm chiến lược và thiêng liêng của chiến dịch. Nghe tin chư thiên chuẩn bị, Tāraka lập tức phản ứng, dẫn đại quân tiến ra giao chiến. Thấy thế lực của Tāraka, chư thiên đồng loạt gầm vang để phô bày khí thế và củng cố tinh thần. Rồi một tiếng phán từ hư không (vyoma-vāṇī), do Śaṅkara thúc đẩy, tuyên cáo chắc chắn chiến thắng với điều kiện luôn giữ Kumāra ở phía trước. Vì thế, chiến tranh được trình bày như hành động dưới sự giám sát thần linh: thắng bại không chỉ do số lượng, mà do sự hòa hợp với tejas do Śiva ủy thác và sự vâng theo chỉ dụ thiêng.
देवदैत्यसामान्ययुद्धवर्णनम् — Description of the General Battle Between Devas and Daityas
Adhyāya 8 khắc họa chiến trường dữ dội, nơi chư thiên liên tiếp thất thế trước sức mạnh vượt trội của các daitya/asura. Phạm Thiên kể với Nārada về cuộc giao tranh “náo động” và hệ quả: Indra (người cầm kim cang) bị đánh gục, rơi vào khốn đốn; các lokapāla và chư thiên khác cũng bị bại, phải tháo chạy vì không chịu nổi tejas của địch. Asura gầm vang mừng thắng lợi, hò hét như sư tử, làm rung động chiến địa. Đúng lúc ấy, Vīrabhadra—sinh từ cơn thịnh nộ của Śiva—cùng các gaṇa dũng mãnh xuất hiện, trực diện đối đầu Tāraka và vào thế chuẩn bị chiến đấu. Chương này mang tính chuyển đoạn: nêu rõ thế mất cân bằng (asura lấn át), xác lập đối thủ chính (Tāraka đối nghịch lực lượng của Śiva), và giới thiệu Vīrabhadra như sự hiệu chỉnh tức thời của Śaiva trong mạch truyện Kumāra.
तारकवाक्य-शक्रविष्णुवीरभद्रयुद्धवर्णनम् — Account of Tāraka’s declarations and the battle involving Śakra (Indra), Viṣṇu, and Vīrabhadra
Chương 9 đặt cuộc khủng hoảng của chư Thiên dưới ác quỷ Tāraka trong khuôn khổ nghiêm ngặt của ân huệ (boon) đã được ban. Phạm Thiên (Brahmā) nói với Guha (con của Pārvatī, cũng là con của Śiva) rằng cuộc đối đầu giữa Viṣṇu và Tāraka là vô ích, vì theo ân huệ do chính Brahmā ban, Tāraka không thể bị Viṣṇu sát hại. Do đó Brahmā xác định Guha là người duy nhất đủ năng lực diệt Tāraka, thúc giục chuẩn bị ngay, và nêu rõ sự hiển lộ của Guha phát sinh từ Śaṅkara nhằm mục đích tiêu diệt Tāraka. Brahmā đồng thời tái định nghĩa địa vị của Guha: không phải trẻ nhỏ hay chỉ là thiếu niên, mà là bậc Chúa tể trong chức phận, được giao nhiệm vụ bảo hộ chư Thiên đang khốn khổ. Chương nhấn mạnh sự nhục nhã và thất bại của Indra cùng các Lokapāla, và cả sự bối rối của Viṣṇu, đều do sức mạnh từ khổ hạnh (tapas) của Tāraka. Khi Guha hiện diện, chư Thiên lại ra trận, và lời huấn lệnh của Brahmā kết tinh mục tiêu đạo-chính trị: hãy giết “kẻ tội lỗi” Tāraka để khiến ba cõi (trailokya) lại được an lạc. Phần kết ghi tên chương và vị trí trong Kumārakhaṇḍa của Rudrasaṃhitā.
तारक-कुमार-युद्धवर्णनम् / Description of the Battle between Tāraka and Kumāra
Chương 10 mô tả sự leo thang của trận chiến giữa Kumara (Kartikeya) và ác quỷ Taraka. Kumara ngăn cản Virabhadra và hướng tâm về thần Shiva để quyết tâm tiêu diệt Taraka. Chương này nhấn mạnh sự sẵn sàng chiến đấu, tiếng gầm vang dội và sự ủng hộ của các vị thần. Cuộc đối đầu được xem là một sự kiện vũ trụ với việc sử dụng giáo Shakti, thần chú và các chiến thuật quân sự. Cả hai chiến binh trao đổi những đòn đánh khốc liệt vào các bộ phận cơ thể, tạo nên một cuộc đấu cân sức và kinh hoàng.
क्रौञ्चशरणागमनम् तथा बाणासुरवधः (Krauñca Seeks Refuge; Slaying of Bāṇāsura)
Chương 11 thuật lại một chuỗi sự kiện ngắn gọn về nương tựa và báo ứng. Phạm Thiên tâu rằng núi Krauñca, bị khổ não và “bị Bāṇa đâm xuyên”, đã đến gần và cầu xin nương tựa nơi Kumāra (Skanda). Krauñca khiêm cung đến, phủ phục dưới đôi chân sen của Skanda, dâng lời tán tụng, xưng Ngài là Deveśa và bậc diệt Tārakāsura, khẩn cầu được che chở khỏi asura Bāṇa. Lời thỉnh cầu nêu rõ sự áp bức bất công sau chiến trận, nhấn mạnh thân phận bất lực của kẻ quy y và lòng từ hộ trì của Thần. Skanda, bậc hộ trì tín đồ (bhakta-pālaka), hoan hỷ; Ngài cầm lấy vũ khí Śakti vô song và trong tâm tưởng khẩn niệm Śiva, biểu thị quyền lực nối truyền theo dòng Śaiva. Rồi Ngài phóng Śakti về phía Bāṇa; tiếng vang vũ trụ bùng nổ, bốn phương và bầu trời rực sáng. Chỉ trong khoảnh khắc, Bāṇa cùng quân lực bị thiêu thành tro, và Śakti trở về tay Skanda. Chương này nêu đạo lý: śaraṇāgati và stuti đưa đến sự đáp ứng tức thời, và sức mạnh chính nghĩa được vận dụng có kiểm soát dưới sự gia hộ của Śiva.
तारकवधोत्तरं देवस्तुतिः पर्वतवरप्रदानं च / Devas’ Hymn after Tāraka’s Slaying and the Bestowal of Boons upon the Mountains
Chương 12 mở đầu với lời Brahmā thuật lại phản ứng của chư thiên sau khi Tāraka bị diệt. Viṣṇu và các thần đồng hoan hỷ, dâng lời tán tụng (stuti) liên tục lên Kumāra/Skanda, con của Śaṃkara. Bài thánh ca nêu Skanda như tác nhân vũ trụ—được trao quyền thiêng để tạo dựng, duy trì và hủy diệt—đồng thời khẩn cầu Ngài tiếp tục che chở chư thiên và gìn giữ trật tự. Được ca ngợi, Kumāra vô cùng hoan hỷ và lần lượt ban các ân phúc. Trong đoạn được nêu, Ngài trực tiếp dạy bảo các núi, tuyên bố chúng đáng được các ẩn sĩ, người hành lễ và bậc tri giả tôn thờ, và tiên báo rằng về sau chúng sẽ hiện thành những hình tướng đặc thù và các liṅga của Śambhu. Chương này kết hợp nghi lễ hậu chiến thắng, lời bảo chứng hộ trì, và sự thánh hóa cảnh quan, làm nền tảng thần học cho việc thờ núi và các hiển lộ Śiva-liṅga như chỗ nương bền vững của dharma.
गणेशोत्पत्ति-प्रसङ्गः / Episode on the Origin of Gaṇeśa (Śvetakalpa Account)
Chương 13 mở đầu khi Sūta thuật rằng Nārada, hoan hỷ sau khi nghe một kỳ diệu liên hệ đến Tārakāri (Skanda/Kārttikeya), liền thỉnh hỏi Brahmā về nghi thức và bản tường thuật đúng đắn (vidhi) của thánh truyện tối thượng về Gaṇeśa. Nārada cầu xin câu chuyện sinh ra cát tường và những sự kiện trong đời của Gaṇeśa, được gọi là “toàn cát tường”. Brahmā đáp bằng cách phân biệt các chu kỳ Purāṇa khác nhau (kalpa-bheda): trước kia có bản kể rằng do ánh nhìn của Śani mà đầu đứa trẻ bị lìa và được thay bằng đầu voi. Nay Brahmā kể bản Śvetakalpa, nêu rõ bối cảnh trong đó Śiva vì lòng bi mẫn đã cắt đầu như một mắt xích nhân duyên của sự việc. Chương tiếp đó khẳng định giáo lý: chớ khởi nghi về Śaṅkara là tác nhân tối hậu; Śambhu là đấng chủ tể vũ trụ, vừa nirguṇa vừa saguṇa. Nhờ līlā của Ngài mà thế giới được tạo lập, duy trì và tiêu hoại. Câu chuyện chuyển sang khung cảnh gia đình–vũ trụ: sau hôn lễ, Śiva trở về Kailāsa; đến thời điểm thích hợp, duyên lành cho Gaṇapati xuất hiện. Pārvatī được hai thị nữ Jayā và Vijayā hầu cận, cùng bàn luận, mở màn cho các biến cố kế tiếp về việc ra vào, canh giữ, và mục đích thiêng liêng dẫn đến sự hiển lộ của Gaṇeśa.
द्वारपाल-गणेशसंवादः / The Dialogue at the Gate: Gaṇeśa and Śiva’s Gaṇas
Adhyāya 14 dựng nên cuộc đối đầu nơi ngưỡng cửa thiêng. Phạm Thiên thuật lại rằng các gaṇa của Śiva, vâng lệnh Ngài, nổi giận kéo đến tra hỏi người giữ cổng—Gaṇeśa, con của Girijā—về danh tính, nguồn gốc và ý định, rồi ra lệnh phải rút lui. Gaṇeśa tay cầm gậy, không hề sợ hãi, hỏi ngược lại và thách thức thái độ đối nghịch của họ ngay tại cổng. Các gaṇa cười nhạo, rồi trang trọng tuyên bố mình là tùy tùng của Śiva, đến theo mệnh lệnh của Śaṅkara để kiềm chế Gaṇeśa; họ cảnh cáo rằng sở dĩ không giết là vì xem Ngài như kẻ đồng loại gaṇa. Dẫu bị đe dọa, Gaṇeśa vẫn không nhường lối. Sau đó các gaṇa về bẩm báo với Śiva, tạo bước ngoặt của truyện: những tuyên bố “vâng theo ý Śiva” được thử thách qua xung đột giữ cổng, làm nổi bật quyền uy, sự gần gũi và sự cho phép như mối quan tâm trọng yếu của truyền thống Śaiva.
गणेश-वाक्यं तथा गणानां समर-सन्नाहः | Gaṇeśa’s Challenge and the Mustering of the Gaṇas
Chương 15 là phần dạo đầu cho chiến trận và lời khiêu khích bằng hùng biện. Phạm Thiên (Brahmā) thuật rằng sau khi được một bậc uy quyền mạnh mẽ truyền lời, các bên hội tụ đều quyết chí vững vàng và tiến về nơi ngự/đền thờ của Śiva, chuẩn bị đầy đủ cho cuộc đối đầu. Gaṇeśa thấy các gaṇa lỗi lạc kéo đến liền đứng thế võ trận, trực tiếp nói với họ. Ngài đặt cuộc gặp như phép thử lòng trung thành trong việc tuân hành mệnh lệnh của Śiva (śivājñā-paripālana), đồng thời nhấn mạnh mình là “đứa trẻ” (bāla) để tăng sức hổ thẹn và ý nghĩa giáo huấn: nếu những chiến binh lão luyện giao chiến với một đứa trẻ, nỗi nhục sẽ quay lại nơi họ và sẽ hiện rõ trước Pārvatī và Śiva như những chứng tri. Ngài bảo các gaṇa hiểu rõ điều kiện và bước vào giao tranh như lẽ phải, tuyên bố rằng trong ba cõi không ai có thể ngăn điều sắp diễn ra. Vì thế, sự “đến nơi” chuyển thành sự “động binh”: các gaṇa bị quở trách mà cũng được khích lệ, liền trang bị đủ loại vũ khí và tụ tập thành trận, làm nổi bật ý nghĩa về quyền uy, kỷ luật và tính chất “līlā” của xung đột thần linh dưới chủ quyền tối thượng của Śiva.
युद्धप्रसङ्गः—देवगणयुद्धे शिवविष्णुसंयोगः / Battle Episode—Śiva–Viṣṇu Convergence in the Devas’ Conflict
Chương này, Brahmā nói với Nārada về một cuộc giao chiến dữ dội: một đứa trẻ/chiến binh đáng sợ được Śakti gia trì đối đầu với chư thiên. Các devas ra trận nhưng trong tâm luôn nương nơi sự tưởng niệm “liên hoa nơi chân Śiva” (śivapadāmbuja), cho thấy bhakti là sức giữ vững giữa biến động. Viṣṇu được thỉnh đến và nhập cuộc với uy lực lớn, song đối thủ bền bỉ phi thường khiến Śiva nhận ra chỉ có thể thắng bằng mưu lược (chala) chứ không bằng sức mạnh trực diện. Kinh văn nêu rõ bản thể nghịch lý của Śiva—nirguṇa mà vẫn hiện thành guṇarūpin—và sự hiện diện của Ngài là yếu tố quyết định, lôi cuốn các thần linh khác vào chiến trường. Kết cục hướng về hòa giải và lễ hội chung: các gaṇa của Śiva hoan hỷ, muôn loài cùng dự utsava, báo hiệu trật tự được phục hồi và uy quyền tối thượng của Śiva được tái khẳng định.
देव्याः क्रोधः शक्तिनिर्माणं च (Devī’s Wrath and the Manifestation of the Śaktis)
Chương 17 mở đầu khi Nārada hỏi Brahmā về hậu quả sau một biến cố trọng đại liên quan đến Mahādevī. Brahmā thuật lại: các gaṇa tấu nhạc và mở lễ hội lớn, còn Śiva sau khi chém một cái đầu (gắn với một thủ lĩnh gaṇa) lại sinh sầu muộn. Girijā/Devī bùng lên giận dữ và đau thương, than khóc sự mất mát và nghĩ đến sự trả đũa cực đoan—hoặc tiêu diệt các đoàn tùy tùng, hoặc khởi phát pralaya. Trong cơn thịnh nộ, Jagadambā lập tức hiển lộ vô số śakti. Các năng lực ấy cúi lạy Devī và xin chỉ thị. Devī, được gọi là Mahāmāyā và Śaṃbhuśakti/Prakṛti, truyền lệnh dứt khoát hãy thi hành sự tan rã của thế giới, không do dự. Mạch chương nêu rõ sự leo thang từ bi thương đến phẫn nộ, quyền năng của Devī được ngoại hiện thành các tác nhân, và sự căng thẳng giữa xung lực hủy diệt với trật tự vũ trụ, mở đường cho sự điều hòa về sau dưới sự nhiếp trì của thần linh.
गणेशाभिषेक-वरदान-विधानम् | Gaṇeśa’s Consecration, Boons, and Prescribed Worship
Adhyāya 18 được trình bày như cuộc đối thoại giữa Nārada và Brahmā. Nārada hỏi điều gì xảy ra sau khi Devī (Girijā) thấy con mình còn sống. Brahmā kể về đại lễ: người con của Śiva được giải trừ khổ não và được chư thiên cùng các vị gaṇādhyakṣa làm lễ quán đảnh (abhiṣeka), xác nhận Ngài là Gajānana và là thủ lĩnh trong đoàn tùy tùng của Śiva. Devī Śivā hoan hỷ như người mẹ, ôm con, ban y phục và trang sức, rồi cùng các siddhi và các năng lực khác cử hành thờ phụng. Từ sự kiện, chương chuyển sang quy phạm: Devī ban các ân phúc thiết lập địa vị Gaṇeśa là bậc được thờ trước (pūrvapūjya) và luôn không vướng sầu khổ giữa hàng bất tử; đồng thời gắn dấu sindūra trên gương mặt Ngài với chỉ dẫn nghi lễ—con người nên thờ Ngài bằng sindūra. Văn bản cũng liệt kê các lễ vật và nghi thức pūjā chuẩn mực như hoa, đàn hương, hương liệu, naivedya và nīrājana, biến cảnh thần thoại thành khuôn mẫu uy nghi cho việc thờ Gaṇeśa và khởi sự cát tường.
गणेश-षण्मुखयोः विवाहविचारः / Deliberation on the Marriages of Gaṇeśa and Ṣaṇmukha
Chương 19 mở đầu khi Nārada xác nhận đã nghe về sự giáng sinh tôn quý và hạnh nghiệp anh dũng, thần linh của Gaṇeśa, rồi thỉnh hỏi: “Sau đó đã xảy ra điều gì?”—điều làm rạng danh Śiva và Śivā và đem lại niềm hoan hỷ lớn. Brahmā khen ngợi lời hỏi đầy từ tâm và bắt đầu thuật lại theo trật tự. Śiva và Śivā hiện lên như cha mẹ hiền từ, tình thương dành cho hai con—Gaṇeśa và Ṣaṇmukha—ngày càng tăng như trăng dần tròn. Hai vị con trai lớn lên an vui dưới sự chăm sóc của song thân và đáp lại bằng sự phụng sự chí thành (paricaryā) đối với mẹ cha. Trong một cảnh riêng tư, Śiva và Śivā, đồng tâm trong tình yêu và suy xét cẩn trọng, nhận thấy cả hai con đã đến tuổi thành hôn và cùng bàn định cách cử hành hai cuộc hôn lễ cát tường, vừa mang sắc thái līlā gia đình, vừa giữ mối quan tâm dharma về nghi lễ và thời điểm đúng đắn.
गणेशविवाहोत्सवः तथा सिद्धि-बुद्धि-सन्तानवर्णनम् | Gaṇeśa’s Wedding Festival and the Progeny of Siddhi & Buddhi
Chương 20 thuật lại sự viên mãn cát tường của lễ thành hôn của Gaṇeśa và sự hoan hỷ của cõi thần linh. Phạm Thiên quan sát thấy Viśvarūpa Prajāpati mãn nguyện, cùng hai ái nữ rực sáng là Siddhi và Buddhi. Śiva (Śaṅkara) và Girijā tổ chức đại lễ cưới (mahotsava-vivāha) cho Gaṇeśa, chư thiên và các ṛṣi hân hoan tham dự; Viśvakarmā đảm trách việc sắp đặt nghi lễ cho đúng pháp. Sự kiện này làm trọn ý nguyện của Śiva và Girijā, lan tỏa niềm vui chung. Về sau, Gaṇeśa có hai con trai thần thánh: Kṣema do Siddhi sinh và Lābha do Buddhi sinh, biểu trưng cho an ổn/phúc lợi và lợi lộc/thịnh vượng. Hạnh phúc của Gaṇeśa được nói là khó thể diễn tả trọn vẹn, rồi câu chuyện chuyển sang diễn biến tiếp theo khi có một nhân vật đến sau khi đi khắp địa cầu.