गणेशविवाहोत्सवः तथा सिद्धि-बुद्धि-सन्तानवर्णनम् | Gaṇeśa’s Wedding Festival and the Progeny of Siddhi & Buddhi

Verse 1

ब्रह्मोवाच । एतस्मिन्नंतरे तत्र विश्वरूपः प्रजापतिः । तदुद्योगं संविचार्य सुखमाप प्रसन्नधीः

Phạm Thiên nói: Ngay lúc ấy, tại nơi đó, Prajāpati Viśvarūpa suy xét kỹ việc ấy, liền được an lạc và hoan hỷ, tâm trí trở nên thanh tịnh sáng suốt.

Verse 2

विश्वरूपप्रजेशस्य दिव्यरूपे सुते उभे । सिद्धिबुद्धिरिति ख्याते शुभे सर्वांगशोभने

Với Prajāpati Viśvarūpa, hai ái nữ có dung mạo thần diệu đã ra đời. Họ nổi danh là Siddhi và Buddhi—đều cát tường, toàn thân rực rỡ vẻ đẹp.

Verse 3

ताभ्यां चैव गणेशस्य गिरिजा शंकरः प्रभू । महोत्सवं विवाहं च कारयामासतुर्मुदा

Bấy giờ, Girijā và Đấng Śaṅkara tối thượng, cùng với hai nàng ấy, hoan hỷ sắp đặt cả đại lễ hội và hôn lễ của Gaṇeśa.

Verse 4

समाप्तोयं रुद्रसंहितान्तर्गतः कुमारखण्डश्चतुर्थः

Như vậy kết thúc phần thứ tư—Kumāra-khaṇḍa—nằm trong Rudra-saṃhitā.

Verse 5

तथा च विश्वकर्माऽसौ विवाहं कृतवांस्तथा । तथा च ऋषयो देवा लेभिरे परमां मुदम्

Vì thế, Viśvakarmā cũng đã cử hành đầy đủ các nghi lễ hôn phối; rồi các bậc hiền thánh và chư thiên đều đạt được niềm hoan hỷ tối thượng.

Verse 6

गणेशोपि तदा ताभ्यां सुखं चैवाप्तिचिंतकम् । प्राप्तवांश्च मुने तत्तु वर्णितुं नैव शक्यते

Bấy giờ, ngay cả Gaṇeśa cũng nhờ nơi hai vị ấy mà đạt được niềm an lạc và sự viên mãn xua tan mọi lo âu về việc thành tựu. Ôi bậc Muni, trải nghiệm ấy quả thật không thể diễn tả bằng lời.

Verse 7

कियता चैव कालेन गणेशस्य महात्मनः । द्वयोः पत्न्योश्च द्वौ दिव्यौ तस्य पुत्रौ बभूवतुः

Sau một thời gian, bậc đại tâm Gaṇeśa, nhờ hai người vợ của mình, đã có hai người con trai thần diệu, rực sáng và thiêng liêng.

Verse 8

सिद्धेर्गणेशपत्न्यास्तु क्षेमनामा सुतोऽभवत् । बुद्धेर्लाभाभिधः पुत्रो ह्यासीत्परभशोभनः

Từ Siddhi, hiền thê của đức Gaṇeśa, sinh ra một người con trai tên Kṣema. Và từ Buddhi, quả thật có một người con trai tên Lābha—rực rỡ vượt bậc về dung mạo lẫn phúc phần.

Verse 9

एवं सुखमचिंत्यं व भुंजाने हि गणेश्वरे । आजगाम द्वितीयश्च क्रांत्वा पृथ्वीं सुतस्तदा

Khi Gaṇeśvara (Gaṇeśa) đang thọ hưởng niềm an lạc không thể nghĩ bàn như thế, người con thứ hai liền đến, sau khi đã đi khắp cõi đất.

Verse 10

तावश्च नारदेनैव प्राप्तो गेहे महात्मना । यथार्थं वच्मि नोऽसत्यं न छलेन न मत्सरात्

Bấy giờ, bậc đại tâm Nārada đã đến tận nhà và gặp được cả hai vị ấy. Ta nói đúng sự thật, không hề dối trá—không vì mưu mẹo, cũng chẳng do lòng ganh ghét.

Verse 11

पितृभ्यां तु कृतं यच्च शिवया शंकरेण ते । तन्न कुर्य्यात्परो लोके सत्यं सत्यं ब्रवीम्यहम्

Những điều mà song thân của các ngươi—đức Śiva, đấng Śaṅkara—đã làm, thì trong thế gian này không ai khác có thể làm được. Đó là chân thật; ta tuyên bố chân thật, chân thật.

Verse 12

निष्कास्य त्वां कुक्रमणं मिषमुत्पाद्य यत्नतः । गणेशस्य वरोकारि विवाहः परशोभनः

Với sự dụng công cẩn trọng, người ta đã bày ra một cớ để tiễn ngươi đi—hầu không xảy ra điều trái lẽ—và nhờ thế, hôn lễ tối thượng, cát tường và rực rỡ của đức Gaṇeśa đã được thành tựu, hỡi đấng ban ân.

Verse 13

गणेशस्य कृतोद्वाहो लब्धवांस्स्त्रीद्वयं मुदा । विश्वरूपप्रजेशस्य कन्यारत्नं महोत्तमम्

Vì vậy, hôn lễ của Gaṇeśa đã được cử hành trang nghiêm; trong niềm hoan hỷ, Ngài được hai người vợ—hai ái nữ quý như bảo châu, tối thượng của Viśvarūpa Prajāpati.

Verse 14

पुत्रद्वयं ललाभासौ द्वयोः पत्न्योश्शुभांगयोः । सिद्धे क्षेमं तथा बुद्धेर्लाभं सर्वं सुखप्रदम्

Từ hai người vợ cát tường, dung nghi tốt đẹp, Ngài sinh được hai người con—Siddha và Buddherlābha—đem lại an ổn, che chở và mọi niềm vui.

Verse 15

पत्न्योर्द्वयोर्गणेशोऽसौ लब्ध्वा पुत्रद्वयं शुभम् । मातापित्रोर्मतेनैव सुखं भुंक्ते निरंतरम्

Gaṇeśa ấy, từ hai người vợ, được hai người con cát tường; và Ngài hưởng niềm vui không gián đoạn, hoàn toàn thuận theo lời khuyên và ý nguyện của mẹ cha.

Verse 16

भवता पृथिवी क्रांता ससमुद्रा सकानना । तच्छलाज्ञावशात्तात तस्य जातं फलं त्विदम्

Nhờ con, hỡi đứa con yêu, trái đất đã được đi khắp—cùng biển cả và rừng xanh. Nhưng, con ơi, điều ấy xảy ra do sức mạnh của mệnh lệnh và phương lược (thiêng liêng) kia; và đây là quả báo phát sinh từ đó.

Verse 17

पितृभ्यां क्रियतास्मैवच्छलं तात विचार्यताम् । स्वस्वामिभ्यां विशेषेण ह्यन्यः किन्न करोति वै

“Vì thế, con yêu, hãy suy tính một phương lược và chỉ nhờ chính cha mẹ của người ấy mà thi hành. Hãy cân nhắc kỹ: vì lợi ích của chủ mình—vì việc của chính mình—thì có điều gì người khác lại không làm?”

Verse 18

असम्यक्च कृतं ताभ्यां त्वत्पितृभ्यां हि कर्म ह । विचार्यतां त्वयाऽपीह मच्चित्ते न शुभं मतम्

Quả thật, việc do cha mẹ ngươi làm là không đúng đắn. Ngươi cũng nên suy xét ngay tại đây; trong lòng ta, điều ấy chẳng hiện ra là điềm lành.

Verse 19

दद्याद्यदि गरं माता विक्रीणीयात्पिता यदि । राजा हरति सर्वस्वं कस्मै किं च ब्रवीतु वै

Nếu người mẹ trao thuốc độc, nếu người cha đem bán chính con mình, và nếu nhà vua tịch thu hết gia sản—thì còn biết kêu ai, và còn nói được điều gì nữa?

Verse 20

येनैवेदं कृतं स्याद्वै कर्मानर्थकरं परम् । शांतिकामस्सुधीस्तात तन्मुखं न विलोकयेत्

Kẻ đã làm nên hành vi tối hại này—hỡi người thân yêu—bậc trí giả cầu an tịnh, đến cả gương mặt hắn cũng chớ nên nhìn.

Verse 21

इति नीतिः श्रुतौ प्रोक्ता स्मृतौ शास्त्रेषु सर्वतः । निवेदिता च सा तेऽद्य यथेच्छसि तथा कुरु

Như vậy, nguyên tắc dẫn đạo về hạnh kiểm chính đáng này được tuyên thuyết trong Śruti, trong Smṛti và khắp các Śāstra. Ta đã bày tỏ với ngươi hôm nay; nay hãy hành động theo điều ngươi chọn.

Verse 22

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा नारद त्वं तु महेश्वरमनोगतिः । तस्मै तथा कुमाराय वाक्यं मौनमुपागतः

Phạm Thiên nói: “Nói xong như vậy, hỡi Nārada—tâm ông chìm trong Mahēśvara (Mahādeva)—ông liền lặng thinh, và không còn lời nào khởi lên để nói với Kumāra ấy nữa.”

Verse 23

स्कन्दोऽपि पितरं नत्वा कोपाग्निज्वलितस्तदा । जगाम पर्वतं क्रौंचं पितृभ्यां वारितोऽपि सन्

Skanda cũng vậy, sau khi cúi lạy phụ thân, bấy giờ bừng cháy như lửa bởi cơn phẫn nộ; dẫu bị cả song thân ngăn cản, Ngài vẫn đi đến núi Krauncha.

Verse 24

वारणे च कृते त्वद्य गम्यते च कथं त्वया । इत्येवं च निषिद्धोपि प्रोच्य नेति जगाम सः

“Hôm nay đã ngăn con rồi, sao con vẫn có thể đi?”—người ấy hỏi như vậy. Nhưng dẫu bị cấm đoán như thế, Ngài đáp: “Không,” rồi ra đi.

Verse 25

न स्थातव्यं मया तातौ क्षणमप्यत्र किंचन । यद्येवं कपटं प्रीतिमपहाय कृतं मयि

Ôi các bậc phụ thân kính yêu, con không nên ở lại đây dù chỉ một sát-na. Nếu gạt bỏ tình thương chân thật mà đem sự dối trá đối với con, thì việc lưu lại nơi này thật chẳng phải đạo.

Verse 26

एवमुक्त्वा गतस्तत्र मुने सोऽद्यापि वर्तते । दर्शनेनैव सर्वेषां लोकानां पापहारकः

Nói xong như vậy, ô bậc hiền triết, Ngài đi đến nơi ấy và đến nay vẫn còn ở đó—bậc mà chỉ bằng darśana (được chiêm bái) đã có thể trừ sạch tội lỗi của muôn loài trong các cõi.

Verse 27

तद्दिनं हि समारभ्य कार्तिकेयस्य तस्य वै । शिवपुत्रस्य देवर्षे कुमारत्वं प्रतिष्ठितम्

Từ chính ngày ấy trở đi, hỡi bậc hiền thánh, trạng thái “Kumāra” của Kartikeya—đích thực là Thánh tử của Śiva—được an lập vững bền.

Verse 28

तन्नाम शुभदं लोके प्रसिद्धं भुवनत्रये । सर्वपापहरं पुण्यं ब्रह्मचर्यप्रदं परम्

Danh ấy cát tường nơi thế gian, vang danh khắp ba cõi. Thánh thiện và công đức tối thượng, nó diệt trừ mọi tội lỗi và ban cho brahmacarya cao nhất (thanh tịnh, tiết chế).

Verse 29

कार्तिक्यां च सदा देवा ऋषयश्च सतीर्थकाः । दर्शनार्थं कुमारस्य गच्छंति च मुनीश्वराः

Và vào dịp Kārtikī, chư thiên và các hiền thánh—cùng với các tīrtha linh thiêng—luôn đến để được chiêm bái Kumāra (Skanda); các bậc đại ẩn sĩ cũng tiến đến vì darśana của Ngài.

Verse 30

कार्तिक्यां कृत्तिकासंगे कुर्याद्यः स्वामिदर्शनम् । तस्य पापं दहेत्सर्वं चित्तेप्सित फलं लभेत्

Ai vào dịp Kārttikī—trong thời khắc cát tường gắn với Kṛttikā—được darśana của Đấng Chúa (Śiva), thì mọi tội lỗi đều bị thiêu rụi, và sẽ đạt quả như lòng mong ước.

Verse 31

उमापि दुःखमापन्ना स्कन्दस्य विरहे सति । उवाच स्वामिनं दीना तत्र गच्छ मया प्रभो

Khi Skanda vắng bóng, Umā cũng chìm trong sầu khổ. Trong cơn đau buồn, nàng thưa cùng phu quân: “Ôi Bậc Chủ Tể, ôi Prabhu—xin hãy cùng thiếp đến nơi ấy.”

Verse 32

तत्सुखार्थं स्वयं शंभुर्गतस्स्वांशेन पर्वते । मल्लिकार्जुननामासीज्ज्योतिर्लिङ्गं सुखावहम्

Vì niềm an lạc cát tường của người mộ đạo ấy, chính Śambhu đã đến ngọn núi với một phần thần lực của Ngài, và tại đó Ngài hóa hiện thành Jyotirliṅga mang danh Mallikārjuna, ban phúc lạc tốt lành.

Verse 33

अद्यापि दृश्यते तत्र शिवया सहितश्शिवः । सर्वेषां निजभक्तानां कामपूरस्सतां गतिः

Cho đến hôm nay, tại nơi ấy vẫn thấy Śiva cùng với Śivā (Pārvatī). Ngài là Đấng viên mãn mọi ước nguyện của các tín đồ riêng của Ngài, và là nơi nương tựa tối thượng cùng mục đích của bậc hiền thiện.

Verse 34

तमागतं स विज्ञाय कुमारस्सशिवं शिवम् । स विरज्य ततोऽन्यत्र गंतुमासीत्समुत्सुकः

Nhận biết rằng Śiva đã đến—Śiva cùng các tùy tùng—đấng Kumāra thần thánh liền sinh tâm ly nhiễm đối với mọi điều khác, và với lòng nôn nao tiến bước, chuẩn bị đi sang một nơi khác.

Verse 35

देवैश्च मुनिभिश्चैव प्रार्थितस्सोपि दूरतः । योजनत्रयमुत्सृज्य स्थितः स्थाने च कार्तिकः

Dẫu được chư thiên và các bậc hiền triết khẩn cầu từ xa, Kārtikeya vẫn ở cách biệt. Giữ khoảng cách ba do-tuần, Ngài an trụ vững vàng tại chỗ của mình.

Verse 36

पुत्रस्नेहातुरौ तौ वै शिवौ पर्वणि पर्वणि । दर्शनार्थं कुमारस्य तस्य नारद गच्छतः

Hỡi Nārada, hai vị ấy—Śiva và (Pārvatī)—vì tình thương con sâu nặng mà bồi hồi, nên vào mỗi dịp linh thiêng lại đi mãi đi hoài, chỉ mong được thấy mặt Kumāra ấy.

Verse 37

अमावास्यादिने शंभुः स्वयं गच्छति तत्र ह । पूर्णमासी दिने तत्र पार्वती गच्छति ध्रुवम्

Vào ngày sóc (trăng non), chính Śambhu—Đức Śiva—chắc chắn tự thân đến nơi ấy; và vào ngày vọng (trăng tròn), Pārvatī cũng nhất định đến nơi ấy.

Verse 38

यद्यत्तस्य च वृत्तांतं भवत्पृष्टं मुनीश्वर । कार्तिकस्य गणेशस्य परमं कथितं मया

Bạch bậc thánh hiền tối thượng, mọi điều về Ngài mà hiền giả đã hỏi—nay ta đã thuật lại cho hiền giả câu chuyện tối thượng và cốt yếu về Kārtikeya và Gaṇeśa.

Verse 39

एतच्छ्रुत्वा नरो धीमान् सर्वपापैः प्रमुच्यते । शोभनां लभते कामानीप्सितान्सकलान्सदा

Người trí nghe điều này sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Người ấy luôn đạt điều cát tường và được viên mãn mọi điều mình ước nguyện.

Verse 40

यः पठेत्पाठयेद्वापि शृणुयाच्छ्रावयेत्तथा । सर्वान्कामानवाप्नोति नात्र कार्या विचारणा

Ai tụng đọc, khiến người khác tụng đọc, lắng nghe, hay khiến người khác lắng nghe giáo huấn này—đều đạt mọi mục đích như ý. Về điều ấy, không cần bàn luận thêm nữa.

Verse 41

ब्राह्मणो ब्रह्मवर्चस्वी क्षत्रियो विजयी भवेत् । वैश्यो धन समृद्धस्स्याच्छूद्रस्सत्समतामियात्

Nhờ công đức lấy Śiva làm trung tâm được nói ở đây, bà-la-môn trở nên rạng ngời hào quang linh thiêng; sát-đế-lỵ trở nên chiến thắng; phệ-xá đạt sự thịnh vượng về tài sản; và thủ-đà-la đạt đến trạng thái bình đẳng cao quý cùng những bậc hiền thiện.

Verse 42

रोगी रोगात्प्रमुच्येत भयान्मुच्येत भीतियुक् । भूतप्रेतादिबाधाभ्यः पीडितो न भवेन्नरः

Người bệnh được giải thoát khỏi bệnh; kẻ bị sợ hãi được giải thoát khỏi sợ hãi. Con người không còn bị hành hạ bởi các quấy nhiễu do bhūta, preta và những thứ tương tự gây ra.

Verse 43

एतदाख्यानमनघं यशस्यं सुखवर्द्धनम् । आयुष्यं स्वर्ग्यमतुलं पुत्रपौत्रादिकारकम्

Bản truyện thánh thiện, không tì vết này ban danh tiếng tốt và làm tăng trưởng an lạc. Nó cho thọ mạng lâu dài và công đức cõi trời vô song, lại là nhân duyên để được con cháu và sự hưng thịnh của dòng tộc.

Verse 44

अपवर्गप्रदं चापि शिवज्ञानप्रदं परम् । शिवाशिवप्रीतिकरं शिवभक्तिविवर्द्धनम्

Nó ban apavarga (giải thoát tối hậu) và ban tri kiến tối thượng về Śiva. Nó làm đẹp lòng Śiva cùng những bậc cát tường quy kính Ngài, và làm tăng trưởng bhakti đối với Śiva.

Verse 45

श्रवणीयं सदा भक्तैर्निःकामैश्च मुमुक्षुभिः । शिवाद्वैतप्रदं चैतत्सदाशिवमयं शिवम्

Giáo pháp này nên luôn được các tín đồ lắng nghe—những người vô dục và những ai cầu giải thoát; vì nó ban sự chứng ngộ bất nhị về Śiva, và tự thân mang bản tính của Sadāśiva—Śiva cát tường.