कार्तिकेयलीलावर्णनम् (Narration of Kārttikeya’s Divine Play)

Verse 1

नारद उवाच । देवदेव प्रजानाथ ब्रह्मन् सृष्टिकर प्रभो । ततः किमभवत्तत्र तद्वदाऽद्य कृपां कुरु

Nārada thưa: “Ôi Thần của các thần, ôi Chúa tể muôn loài—ôi Brahmā, Đấng tạo dựng vũ trụ, bậc tôn sư đáng kính—sau đó tại nơi ấy đã xảy ra điều gì? Xin hôm nay hãy kể cho con và ban lòng từ mẫn.”

Verse 2

ब्रह्मोवाच । तस्मिन्नवसरे तात विश्वामित्रः प्रतापवान् । प्रेरितो विधिना तत्रागच्छत्प्रीतो यदृच्छया

Brahmā đáp: “Ngay lúc ấy, con yêu dấu, hiền thánh Viśvāmitra đầy uy lực và rực sáng—do định mệnh thúc đẩy—đã đến nơi đó, lòng hoan hỷ, như thể tình cờ.”

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखण्डे कार्तिकेयलीलावर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh thư Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc phần thứ hai, Rudra Saṃhitā; và trong phân bộ thứ tư, Kumāra-khaṇḍa—Chương thứ ba, mang tựa đề “Mô tả Thánh lila của Đức Kārtikeya”, được kết thúc.

Verse 4

अकरोत्सुनुतिं तस्य सुप्रसन्नेन चेतसा । विधिप्रेरितवाग्भिश्च विश्वामित्रः प्रभाववित्

Bấy giờ, Viśvāmitra—bậc thấu biết uy lực tâm linh—với tâm hoàn toàn an nhiên, dâng lên Ngài bài tán tụng; lời tụng tuôn chảy như được chính thiên mệnh thúc giục.

Verse 5

ततस्सोऽभूत्सुतस्तत्र सुप्रसन्नो महोति कृत् । सुप्रहस्याद्भुतमहो विश्वामित्रमुवाच च

Rồi tại nơi ấy, một người con ra đời—rạng ngời, hoan hỷ tột bậc, bậc đại thành tựu những kỳ công nhiệm mầu. Với nụ cười cao quý, uy nghi khiến người kính sợ, Ngài cũng cất lời với Viśvāmitra.

Verse 6

शिवसुत उवाच । शिवेच्छया महाज्ञानिन्नकस्मात्त्वमिहागतः । संस्कारं कुरु मे तात यथावद्वेदसंमितम्

Con của Śiva nói: “Do ý chí của Śiva, hỡi bậc đại trí, ngài đã bất ngờ đến đây. Vậy nên, thưa phụ thân kính mến, xin hãy cử hành cho con nghi lễ saṃskāra đúng phép, y như Veda đã quy định và chuẩn nhận.”

Verse 7

अद्यारभ्य पुरोधास्त्वं भव मे प्रीतिमावहन् । भविष्यसि सदा पूज्यस्सर्वेषां नात्र संशयः

“Từ hôm nay trở đi, hãy làm vị tế sư của ta, đem lại niềm hoan hỷ cho ta. Ngươi sẽ luôn đáng được mọi người tôn thờ—điều ấy không còn nghi ngờ.”

Verse 8

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य सुप्रसन्नो हि गाधिजः । तमुवाचानुदात्तेन स्वरेण च सुविस्मितः

Brahmā nói: Nghe những lời ấy, con trai của Gādhi vô cùng hoan hỷ. Rồi, với giọng nói dịu dàng, trầm lắng nhưng đầy kinh ngạc, ông thưa với người ấy.

Verse 9

विश्वामित्र उवाच । शृणु तात न विप्रोऽहं गाधिक्षत्रियबालकः । विश्वामित्रेति विख्यातः क्षत्रियो विप्रसेवकः

Viśvāmitra nói: “Nghe đây, con yêu. Ta không phải là brāhmaṇa; ta là con của kṣatriya Gādhi. Ta nổi danh với tên Viśvāmitra—một kṣatriya phụng sự các brāhmaṇa.”

Verse 10

इति स्वचरितं ख्यातं मया ते वरबालक । कस्त्वं स्वचरितं ब्रूहि विस्मितायाखिलं हि मे

Như vậy, hỡi cậu bé ưu tú, ta đã kể cho con nghe câu chuyện của chính ta. Nay con là ai? Hãy thuật lại trọn vẹn hành trạng của con, vì ta hoàn toàn kinh ngạc.

Verse 11

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वच स्तस्य तत्स्ववृत्तं जगाद ह । ततश्चोवाच सुप्रीत्या गाधिजं तं महोतिकृत्

Phạm Thiên nói: Nghe lời ấy xong, ngài liền thuật lại chuyện của mình. Rồi với niềm hoan hỷ lớn lao, bậc hiển hách ấy nói với con trai của Gādhi (Viśvāmitra), người đã tu khổ hạnh vĩ đại.

Verse 12

शिवसुत उवाच । विश्वामित्र वरान्मे त्वं ब्रह्मर्षिर्नाऽत्र संशयः । वशिष्ठाद्याश्च नित्यं त्वां प्रशंसिष्यंति चादरात्

Con của Śiva nói: “Hỡi Viśvāmitra, nhờ ân ban của ta, ông quả thật là một Brahmarṣi—điều này không hề nghi ngờ. Vasiṣṭha và các bậc hiền thánh khác cũng sẽ luôn tán dương ông với lòng cung kính.”

Verse 13

अतस्त्वमाज्ञया मे हि संस्कारं कर्तुमर्हसि । इदं सर्वं सुगोप्यं ते कथनीयं न कुत्रचित्

Vì thế, theo mệnh lệnh của ta, ông quả thật xứng đáng cử hành nghi lễ saṃskāra theo quy định. Nhưng tất cả việc này ông phải gìn giữ hết sức kín đáo, chớ nói ra ở bất cứ nơi đâu.

Verse 14

ब्रह्मोवाच । ततोकार्षीत्स संस्कारं तस्य प्रीत्याऽखिलं यथा । शिवबालस्य देवर्षे वेदोक्तविधिना परम्

Brahmā nói: Bấy giờ, hỡi bậc thánh hiền thiên giới, ông đã hoan hỷ cử hành trọn vẹn mọi saṃskāra cho đứa trẻ ấy—chính là con thơ của Śiva—đúng theo nghi thức tối thượng được Veda truyền dạy.

Verse 15

शिवबालोपि सुप्रीतो दिव्यज्ञानमदात्परम् । विश्वामित्राय मुनये महोतिकारकः प्रभुः

Dẫu còn là Thần đồng, Đức Śiva—vô cùng hoan hỷ—đã ban cho hiền thánh Viśvāmitra tri kiến thiên giới tối thượng; chính Ngài là bậc Đại Chủ, đấng ban lợi ích cao cả.

Verse 16

पुरोहितं चकारासौ विश्वामित्रं शुचेस्सुत । तदारभ्य द्विजवरो नानालीलाविशारदः

Hỡi con của Śuci, Ngài đã lập Viśvāmitra làm purohita—tư tế gia tộc. Từ đó, vị brāhmaṇa ưu tú ấy trở nên tinh thông nhiều nghi lễ thánh và các phương lược, diệu dụng thần linh.

Verse 17

इत्थं लीला कृता तेन कथिता सा मया मुने । तल्लीलामपरां तात शृणु प्रीत्या वदाम्यहम्

“Như thế, hỡi bậc hiền triết, ta đã thuật lại trò chơi thần diệu (līlā) do Ngài thực hiện. Nay, người thân yêu, hãy vui lòng lắng nghe; ta sẽ kể bằng tất cả trìu mến một līlā khác của Ngài.”

Verse 18

तस्मिन्नवसरे तात श्वेतनामा च संप्रति । तत्राऽपश्यत्सुतं दिव्यं निजं परम पावनम्

Ngay khoảnh khắc ấy, người thân yêu, Śvetanāmā cũng có mặt tại đó; và nàng trông thấy chính con trai mình—rạng ngời, thiên giới, và có năng lực tẩy tịnh tối thượng.

Verse 19

ततस्तं पावको गत्वा दृष्ट्वालिंग्य चुचुम्ब च । पुत्रेति चोक्त्वा तस्मै स शस्त्रं शक्तिन्ददौ च सः

Bấy giờ Pāvaka, vị Thần Lửa, đến với ngài; vừa thấy liền ôm ấp và hôn. Gọi ngài là “con”, Ngài ban cho một vũ khí—Śakti của mình (ngọn giáo/quyền năng thiêng).

Verse 20

गुहस्तां शक्तिमादाय तच्छृंगं चारुरोह ह । तं जघान तया शक्त्या शृंगो भुवि पपात सः

Rồi Guha (Kumāra/Skanda) cầm lấy ngọn giáo ấy, mau chóng leo lên đỉnh núi. Chính bằng Śakti đó, Ngài đánh gục hắn, và Śṛṅga ngã xuống mặt đất.

Verse 21

दशपद्ममिता वीरा राक्षसाः पूर्वमागताः । तद्वधार्थं द्रुतं नष्टा बभूवुस्तत्प्रहारतः

Trước đó, các rākṣasa dũng mãnh—đủ mười padma—đã kéo đến. Nhưng khi chúng lao tới để giết Ngài, chúng liền bị tiêu diệt mau chóng bởi chính những đòn đánh của Ngài.

Verse 22

हाहाकारो महानासीच्चकंपे साचला मही । त्रैलोक्यं च सुरेशानस्सदेवस्तत्र चागमत्

Một tiếng kêu than dữ dội vang lên, khiến mặt đất đang chuyển động cũng run rẩy. Rồi Indra, chúa tể chư thiên, cùng các devas đến nơi ấy, và cả ba cõi đều chấn động xao động.

Verse 23

दक्षिणे तस्य पार्श्वे च वज्रेण स जघान च । शाखनामा ततो जातः पुमांश्चैको महाबलः

Bấy giờ, Ngài dùng Kim Cang (Vajra) đánh mạnh vào sườn phải của hắn mà quật ngã. Từ cú đánh ấy hiện ra một nam nhân duy nhất, đại lực vô song, nổi danh là Śākhanāmā.

Verse 24

पुनश्शक्रो जघानाऽऽशु वामपार्श्वे हि तं तदा । वज्रेणाऽन्यः पुमाञ्जातो विशाखाख्योऽपरो बली

Rồi Śakra (Indra) lại mau chóng dùng Vajra đánh vào sườn trái của hắn. Từ cú đánh ấy sinh ra một nam nhân khác, dũng lực phi thường, mang danh Viśākha.

Verse 25

तदा स्कंदादिचत्वारो महावीरा महाबलाः । इन्द्रं हंतुं द्रुतं जग्मुस्सोयं तच्छरणं ययौ

Khi ấy, bốn vị đại dũng sĩ—đứng đầu là Skanda—đầy đủ uy dũng và đại lực, liền mau chóng lên đường để giết Indra. Thấy vậy, Indra lập tức đến nương tựa dưới chân Ngài, tìm nơi quy y tối thượng.

Verse 27

शक्रस्स सामरगणो भयं प्राप्य गुहात्ततः । ययौ स्वलोकं चकितो न भेदं ज्ञातवान्मुने

Bạch hiền giả, Śakra (Indra) cùng đoàn chư thiên, bị nỗi sợ hãi chụp lấy, liền rời khỏi hang ấy. Kinh hoàng, ông trở về cõi của mình mà vẫn chưa hiểu rõ sự phân biệt chân thật của điều vừa xảy ra.

Verse 28

स बालकस्तु तत्रैव तस्थाऽऽवानंदसंयुतः । पूर्ववन्निर्भयस्तात नानालीलाकरः प्रभुः

Cậu bé thần linh ấy vẫn ở ngay nơi đó, tràn đầy hỷ lạc. Như trước kia, hỡi người thân mến, cậu không hề sợ hãi—chính là Đấng Chúa Tể, đang thị hiện muôn vẻ trò chơi nhiệm mầu (līlā).

Verse 29

तस्मिन्नवसरे तत्र कृत्तिकाख्याश्च षट् स्त्रियः । स्नातुं समागता बालं ददृशुस्तं महाप्रभुम्

Ngay lúc ấy, tại nơi đó, sáu người phụ nữ được gọi là Kṛttikā đến để tắm, và họ trông thấy đứa trẻ ấy—chẳng phải ai khác, chính là Đại Chúa Tể, rực sáng oai quang thần thánh.

Verse 30

ग्रहीतुं तं मनश्चक्रुस्सर्वास्ता कृत्तिकाः स्त्रियः । वादो बभूव तासां तद्ग्रहणेच्छापरो मुने

Tất cả các phụ nữ Kṛttikā ấy đều khởi tâm muốn nhận lấy cậu bé làm của mình. Bạch hiền giả, vì ai nấy đều chăm chăm muốn giành lấy, nên giữa họ phát sinh tranh luận về việc ai sẽ được nhận cậu.

Verse 31

तद्वादशमनार्थं स षण्मुखानि चकार ह । पपौ दुग्धं च सर्वासां तुष्टास्ता अभवन्मुने

Để dẹp yên cuộc tranh chấp ấy, Ngài liền hiển lộ sáu khuôn mặt. Từ tất cả, Ngài uống sữa; và này hiền giả, nhờ vậy hết thảy đều được mãn nguyện.

Verse 32

तन्मनोगतिमाज्ञाय सर्वास्ताः कृत्तिकास्तदा । तमादाय ययुर्लोकं स्वकीयं मुदिता मुने

Bạch hiền giả, khi ấy tất cả các bà mẹ Kṛttikā, thấu rõ ý nguyện thầm kín của đứa trẻ, liền hoan hỷ bồng lấy và trở về thế giới của chính mình.

Verse 33

तं बालकं कुमाराख्यं स्तनं दत्त्वा स्तनार्थिने । वर्द्धयामासुरीशस्य सुतं सूर्याधिकप्रभम्

Trao bầu sữa cho hài nhi mang danh Kumāra đang khát sữa, bà đã nuôi dưỡng và làm cho trưởng thành người con của Īśa (Chúa Śiva), rực rỡ với quang huy vượt cả mặt trời.

Verse 34

न चक्रुर्बालकं याश्च लोचनानामगोचरम् । प्राणेभ्योपि प्रेमपात्रं यः पोष्टा तस्य पुत्रक

Những người nữ ấy không nỡ nhìn thẳng đứa trẻ, vì Ngài vượt ngoài tầm mắt của họ. Ngài còn đáng yêu hơn cả hơi thở sự sống—là đối tượng tình thương sâu thẳm—bởi Ngài là người con yêu quý của đấng đã từng dưỡng nuôi họ.

Verse 35

यानि यानि च वस्त्राणि त्रैलोक्ये दुर्लभानि च । ददुस्तस्मै च ताः प्रेम्णा भूषणानि वराणि वै

Những y phục nào—hiếm có ngay cả trong ba cõi—cùng các bảo sức thượng hảo ấy, họ đều đem lòng thương kính mà dâng trao cho Ngài.

Verse 36

दिनेदिने ताः पुपुषुर्बालकं तं महाप्रभुम् । प्रसंसितानि स्वादूनि भोजयित्वा विशेषतः

Ngày qua ngày, các phụ nữ ấy ân cần nuôi dưỡng đứa trẻ—kỳ thực là Đấng Đại Chúa—đặc biệt cho ăn những món ngon ngọt, được ca tụng.

Verse 37

अथैकस्मिन् दिने तात स बालः कृत्तिकात्मजः । गत्वा देवसभां दिव्यां सुचरित्रं चकार ह

Rồi vào một ngày nọ, hỡi con yêu, cậu bé ấy—người con của các Kṛttikā—đến hội chúng chư thiên rực rỡ và thực hiện một hành vi cao đẹp, nêu gương thiện hạnh.

Verse 38

स्वमहो दर्शयामास देवेभ्यो हि महाद्भुतम् । सविष्णुभ्योऽखिलेभ्यश्च महोतिकरबालकः

Đứa trẻ kỳ diệu ấy—được ban oai quang phi thường, mãnh liệt—đã bày tỏ vinh quang lạ lùng của chính mình trước chư thiên và tất cả mọi vị, kể cả Viṣṇu.

Verse 39

तं दृष्ट्वा सकलास्ते वै साच्युतास्सर्षयस्सुराः । विस्मयं प्रापुरत्यन्तं पप्रच्छुस्तं च बालकम्

Vừa thấy Ngài, tất cả—cùng với Acyuta (Viṣṇu), các bậc hiền triết và chư thiên—đều kinh ngạc sâu xa, rồi hỏi han vị đồng tử thiêng liêng ấy.

Verse 40

को भवानिति तच्छ्रुत्वा न किंचित्स जगाद ह । स्वालयं स जगामाऽशु गुप्तस्तस्थौ हि पूर्ववत्

Nghe lời hỏi: “Ngươi là ai?”, ông hoàn toàn không đáp. Ông vội trở về nơi ở của mình và ẩn mình, ở y như trước.