द्वारपाल-गणेशसंवादः / The Dialogue at the Gate: Gaṇeśa and Śiva’s Gaṇas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । गणास्ते क्रोधसंपन्नास्तत्र गत्वा शिवाज्ञया । पप्रच्छुर्गिरिजापुत्रं तं तदा द्वारपालकम्

Phạm Thiên nói: Các gaṇa ấy, đầy phẫn nộ, theo lệnh của Śiva liền đến đó, rồi khi ấy hỏi con của Girijā, người đang đứng làm kẻ giữ cổng.

Verse 2

शिवगणा ऊचुः । कोऽसि त्वं कुत आयातः किं वा त्वं च चिकीर्षसि । इतोऽद्य गच्छ दूरं वै यदि जीवितुमिच्छसि

Các tùy tùng của Śiva nói: “Ngươi là ai? Từ đâu đến, và định làm gì? Hôm nay hãy lập tức rời khỏi đây, đi thật xa, nếu còn muốn giữ mạng.”

Verse 3

ब्रह्मोवाच । तदीयं तद्वचः श्रुत्वा गिरिजातनयस्स वै । निर्भयो दण्डपाणिश्च द्वारपानब्रवीदिदम्

Brahmā nói: Nghe những lời ấy, con trai của Girijā (Pārvatī)—vô úy, tay cầm gậy—liền nói với các người giữ cửa như sau.

Verse 4

गणेश उवाच । यूयं के कुत आयाता भवंतस्सुन्दरा इमे । यात दूरं किमर्थं वै स्थिता अत्र विरोधिनः

Gaṇeśa nói: “Các ngươi là ai, từ đâu đến—trong số các ngươi lại có những kẻ dung mạo tuấn tú? Hãy đi xa! Vì cớ gì các ngươi đứng đây như kẻ đối địch?”

Verse 5

ब्रह्मोवाच । एवं श्रुत्वा वचस्तस्य हास्यं कृत्वा परस्परम् । ऊचुस्सर्वे शिवगणा महावीरा गतस्मयाः

Phạm Thiên nói: Nghe lời ấy, các đoàn tùy tùng anh dũng của Śiva cười với nhau; rồi, gạt bỏ mọi kiêu mạn và tự phụ, tất cả đồng thanh cất lời.

Verse 6

परस्परमिति प्रोच्य सर्वे ते शिवपार्षदाः । द्वारपालं गणेशं तं प्रत्यूचुः कुद्धमानसाः

Nói với nhau: “Hãy lên tiếng,” tất cả các tùy tùng của Śiva, lòng bừng bừng phẫn nộ, liền đáp trả Gaṇeśa, vị giữ cửa.

Verse 7

शिवगणा ऊचुः । श्रूयतां द्वारपाला हि वयं शिवगणा वराः । त्वां निवारयितुं प्राप्ताश्शंकरस्याज्ञया विभोः

Các Śiva-gaṇa nói: “Hãy nghe đây, hỡi kẻ giữ cửa! Chúng ta là những tùy tùng cao quý của Śiva. Theo lệnh của Śaṅkara, Đấng Tối Thượng, chúng ta đến đây để ngăn giữ các ngươi.”

Verse 8

त्वामपीह गणं मत्वा न हन्यामीन्यथा हतः । तिष्ठ दूरे स्वतस्त्वं च किमर्थं मृत्युमीहसे

Ngay tại đây, vì xem ngươi là một gaṇa của Śiva, ta sẽ không đánh hạ ngươi như đã đánh hạ kẻ khác. Vậy hãy tự lui ra đứng xa—cớ sao ngươi lại tìm đến cái chết?

Verse 9

ब्रह्मोवाच इत्युक्तोऽपि गणेशश्च गिरिजातनयोऽभयः । निर्भर्त्स्य शंकरगणान्न द्वारं मुक्तवांस्तदा

Phạm Thiên nói: Dẫu đã được nói như vậy, Gaṇeśa—con của Girijā, bậc vô úy—vẫn quở trách các tùy tùng của Śaṅkara và ngay khi ấy cũng không mở cửa.

Verse 10

ते सर्वेपि गणाश्शैवास्तत्रत्या वचनं तदा । श्रुत्वा तत्र शिवं गत्वा तद्वृत्तांतमथाब्रुवन्

Bấy giờ, tất cả các gaṇa thuộc phái Śaiva ở đó, nghe những lời ấy xong, liền đến yết kiến Chúa Śiva và kính cẩn tâu trình đầy đủ mọi việc đã xảy ra.

Verse 11

ततश्च तद्वचः श्रुत्वाद्भुतलीलो महेश्वरः । विनिर्भर्त्स्य गणानूचे निजांल्लोकगतिर्मुने

Rồi Maheshvara—Đấng có cuộc hí lộng kỳ diệu dẫn dắt các cõi—nghe những lời ấy xong, liền quở trách các gaṇa của mình và nói với họ, hỡi bậc hiền triết, nêu rõ phép tắc đúng đắn trong cảnh giới của Ngài.

Verse 12

महेश्वर उवाच । कश्चायं वर्तते किं च ब्रवीत्यरिवदुच्छ्रितः । किं करिष्यत्यसद्बुद्धिः स्वमृत्युं वांछति ध्रुवम्

Maheshvara phán: “Kẻ này là ai, đang làm gì—cớ sao nói năng ngạo mạn như kẻ thù? Người có tà trí thì làm nên việc gì? Hẳn hắn đang tự chuốc lấy cái chết của mình.”

Verse 13

दूरतः क्रियतां ह्येष द्रारपालो नवीनकः । क्लीबा इव स्थितास्तस्य वृत्तं वदथ मे कथम्

“Hãy đuổi tên giữ cổng mới này ra xa. Sao các ngươi lại đứng trước hắn như kẻ nhút nhát? Nói cho ta biết—hắn có chuyện gì vậy?”

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां चतुर्थे कुमारखंडे गणविवादवर्णनं नाम चतुर्दशोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương mười bốn, mang tên “Mô tả cuộc tranh chấp giữa các Gaṇa,” thuộc Kumāra-khaṇḍa (phần thứ tư) của Rudra-saṃhitā, trong Thánh điển tôn kính Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 15

शिवगणा ऊचुः । रे रे द्वारप कस्त्वं हि स्थितश्च स्थापितः कुतः । नैवास्मान्गाणयस्येवं कथं जीवितुमिच्छसि

Các gaṇa của Śiva nói: “Này, tên giữ cổng! Ngươi là ai? Sao ngươi đứng ở đây—và ai đã bổ nhiệm ngươi? Ngươi chẳng hề nhận ra chúng ta; nếu còn cư xử như vậy, ngươi mong sống nổi sao?”

Verse 16

द्वारपाला वयं सर्वे स्थितः किं परिभाषसे । सिंहासनगृहीतश्च शृगालः शिवमीहते

“Chúng ta đều đứng đây làm người giữ cổng—cớ sao ngươi nói với chúng ta lời hỗn xược? Con chó rừng dù chiếm lấy ngai vẫn còn khát vọng hướng về Śiva; nhưng sự ngạo mạn ấy không khiến nó xứng đáng với chỗ ngồi kia.”

Verse 17

तावद्गर्जसि मूर्ख त्वं यावद्गण पराक्रमः । नानुभूतस्त्वयात्रैव ह्यनुभूतः पतिष्यसि

Đồ ngu kia, ngươi chỉ gầm thét chừng nào sức dũng mãnh của các Gaṇa của Śiva còn chưa chạm đến ngươi. Ngay tại đây, ngay lúc này, khi ngươi thật sự nếm trải nó, ngươi sẽ ngã gục—bởi điều ngươi chưa từng hiểu biết.

Verse 18

इत्युक्तस्तैस्सुसंकुद्धो हस्ताभ्यां यष्टिकां तदा । गृहीत्वा ताडयामास गणांस्तान्परिभाषिणः

Bị họ nói như thế, hắn nổi giận dữ dội; rồi nắm lấy cây gậy bằng cả hai tay, bắt đầu đánh vào các Gaṇa kia—những kẻ đã buông lời hỗn xược.

Verse 19

उवाचाथ शिवापुत्रः परिभर्त्स्य गणेश्वरान् । शंकरस्य महावीरान्निर्भयस्तान्गणेश्वरः

Rồi con trai của Śiva cất lời, quở trách các vị chúa tể của đoàn Gaṇa. Với tư cách người chỉ huy, ngài nói với những đại dũng sĩ của Śaṅkara ấy bằng tâm không hề sợ hãi.

Verse 20

शिवापुत्र उवाच । यात यात ततो दूरे नो चेद्वो दर्शयामि ह । स्वपराक्रममत्युग्रं यास्यथात्युपहास्यताम्

Con của Śiva nói: “Hãy đi—đi thật xa khỏi đây; nếu không, ta nhất định sẽ cho các ngươi thấy uy lực vô cùng dữ dội của ta. Các ngươi sẽ bị nhục nhã tột cùng và trở thành trò cười.”

Verse 21

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य गिरिजातनयस्य हि । परस्परमथोचुस्ते शंकरस्य गणास्तदा

Nghe những lời ấy của con trai Girijā, các Gaṇa của Śaṅkara bấy giờ liền nói với nhau.

Verse 22

शिवगणा ऊचुः । किं कर्तव्यं क्व गंतव्यं माक्रियते स न किं पुनः । मर्यादा रक्ष्यतेऽस्माभिरन्यथा किं ब्रवीति च

Các Gaṇa của Śiva thưa: “Chúng ta phải làm gì, và phải đi đâu? Ngài chẳng làm gì cả—vậy còn làm được gì nữa? Chúng ta đang giữ gìn khuôn phép và giới hạn của hạnh kiểm; nếu không, Ngài sẽ nói gì với chúng ta?”

Verse 23

ब्रह्मोवाच । ततश्शंभुगणास्सर्वे शिवं दूरे व्यवस्थितम् । क्रोशमात्रं तु कैलासाद्गत्वा ते च तथाब्रुवन्

Brahmā nói: Bấy giờ toàn thể các đoàn Gaṇa của Śambhu đi ra khỏi Kailāsa chừng một krośa, thấy Śiva đứng ở xa; rồi họ tiến đến và thưa với Ngài như vậy.

Verse 24

शिवो विहस्य तान्सर्वांस्त्रिशूलकर उग्रधीः । उवाच परमेशो हि स्वगणान् वीरसंमतान्

Bấy giờ Śiva—Đấng Tối Thượng—mỉm cười bật cười, tay cầm cây tam xoa, ý chí nghiêm mãnh; Ngài phán với toàn thể các Gaṇa anh dũng của mình, những người được tôn nhận là bậc dũng sĩ.

Verse 25

शिव उवाच । रेरे गणाः क्लीबमता न वीरा वीरमानिनः । मदग्रे नोदितुं योग्या भर्त्सितः किं पुनर्वदेत्

Śiva phán: “Này các Gaṇa! Các ngươi nhút nhát, chẳng phải bậc anh hùng, tuy tự cho mình là dũng sĩ. Trước mặt Ta, các ngươi không xứng cất lời; đã bị quở trách rồi, sao còn có thể nói nữa?”

Verse 26

गम्यतां ताड्यतां चैष यः कश्चित्प्रभवेदिह । बहुनोक्तेन किं चात्र दूरीकर्तव्य एव सः

“Hãy xua hắn đi và đánh hắn—bất cứ kẻ nào dám trỗi dậy ở đây. Nói nhiều làm gì trong việc này? Hắn nhất định phải bị đẩy ra thật xa.”

Verse 27

ब्रह्मोवाच । इति सर्वे महेशेन जग्मुस्तत्र मुनीश्वर । भर्त्सितास्तेन देवेन प्रोचुश्च गणसत्तमाः

Phạm Thiên nói: “Như vậy, hỡi bậc hiền thánh tối thượng, tất cả đều đi đến đó cùng với Maheśa. Bị vị Thần ấy quở trách, những gaṇa ưu tú nhất của Śiva liền cất lời.”

Verse 28

शिवगणा ऊचुः । रेरे त्वं शृणु वै बाल बलात्किं परिभाषसे । इतस्त्वं दूरतो याहि नो चेन्मृत्युर्भविष्यति

Các gaṇa của Śiva nói: “Này! Hãy nghe đây, đứa trẻ. Sao ngươi lại nói năng ngạo mạn, cậy sức như thế? Hãy lập tức đi xa khỏi đây—bằng không, cái chết sẽ là số phận của ngươi.”

Verse 29

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तेषां शिवाज्ञाकारिणां ध्रुवम् । शिवासुतस्तदाभूत्स किं करोमीति दुःखितः

Phạm Thiên nói: Nghe những lời của những kẻ chắc chắn thi hành mệnh lệnh của Śiva, con trai của Śiva liền buồn khổ, tự nghĩ: “Ta phải làm gì đây?”

Verse 30

एतस्मिन्नंतरे देवी तेषां तस्य च वै पुनः । श्रुत्वा तु कलहं द्वारि सखीं पश्येति साब्रवीत्

Trong lúc ấy, Nữ Thần lại nghe tiếng cãi vã nơi cửa—giữa họ và chàng—liền bảo người bạn hầu: “Hãy ra xem.”

Verse 31

समागत्य सखी तत्र वृत्तांतं समबुध्यत । क्षणमात्रं तदा दृष्ट्वा गता हृष्टा शिवांतिकम्

Người bạn gái đến nơi ấy và hiểu rõ toàn bộ sự tình. Rồi chỉ nhìn trong khoảnh khắc, nàng hân hoan đi đến trước thánh nhan của Śiva.

Verse 32

तत्र गत्वा तु तत्सर्वं वृत्तं तद्यदभून्मुने । अशेषेण तया सख्या कथितं गिरिजाग्रतः

Đến nơi ấy rồi, hỡi hiền triết, người bạn thân kia đã thuật lại—không sót điều gì—mọi việc đã xảy ra, ngay trước mặt Girijā (Pārvatī).

Verse 33

सख्युवाच । अस्मदीयो गणो यो हि स्थितो द्वारि महेश्वरि । निर्भर्त्सयति तं वीराश्शंकरस्य गणा ध्रुवम्

Người bạn nói: “Ôi Maheśvarī, vị tùy tùng của chúng ta đang đứng nơi cửa kia quả thật đang bị các gaṇa anh dũng của Śaṅkara quở trách nghiêm khắc.”

Verse 34

शिवश्चैव गणास्सर्वे विना तेऽवसरं कथम् । प्रविशंति हठाद्गेहे नैतच्छुभतरं तव

“Sao chính Śiva—cùng với toàn thể các gaṇa—lại có thể đột ngột vào nhà của Người như thế, khi Người chưa hề tạo duyên cớ nào? Với Người, không gì có thể cát tường hơn điều này.”

Verse 35

सम्यक् कृतं ह्यनेनैव न हि कोपि प्रवेशितः । दुःखं चैवानुभूयात्र तिरस्कारादिकं तथा

Điều người ấy đã làm quả thật là đúng đắn; vì chẳng ai được phép bước vào. Ở đây chỉ chuốc lấy khổ đau, cùng sự nhục mạ và những điều tương tự.

Verse 36

अतः परन्तु वाग्वादः क्रियते च परस्परम् । वाग्वादे च कृते नैव तर्ह्यायान्तु सुखेन वै

Vì vậy, giữa các ngươi chớ còn tranh cãi bằng lời nữa. Nếu cuộc khẩu chiến này cứ tiếp diễn, các ngươi sẽ chẳng được an lạc; hãy hòa hợp mà cùng nhau tiến bước trong bình thản.

Verse 37

कृतश्चैवात्र वाग्वादस्तं जित्वा विजयेन च । प्रविशंतु तथा सर्वे नान्यथा कर्हिचित्प्रिये

“Tại đây cuộc biện luận bằng lời đã diễn ra; đã thắng người ấy và đoạt lấy chiến thắng, thì hãy để tất cả cùng bước vào đúng như vậy—chớ bao giờ khác đi, hỡi người yêu dấu.”

Verse 38

अस्मिन्नेवास्मदीये वै सर्वे संभर्त्सिता वयम् । तस्माद्देवि त्वया भद्रे न त्याज्यो मान उत्तमः

Quả thật, trong chính việc liên quan đến chúng ta, tất cả đều đã bị chê trách. Vì vậy, ôi Nữ Thần, bậc cát tường, xin đừng từ bỏ lòng tự trọng tối thượng của Người.

Verse 39

शिवो मर्कटवत्तेऽद्य वर्तते सर्वदा सति । किं करिष्यत्यहंकारमानुकूल्यं भविष्यति

“Hôm nay Śiva cư xử như khỉ, ôi Satī—thật ra Ngài vẫn luôn như thế. Ngã mạn (ahaṃkāra) làm được gì? Rốt cuộc chỉ đưa đến sự thuận theo và hòa hợp mà thôi.”

Verse 40

ब्रह्मोवाच । अहो क्षणं स्थिता तत्र शिवेच्छावशतस्सती

Brahmā nói: “Ôi! Chỉ trong khoảnh khắc, Satī đứng lại nơi ấy, hoàn toàn ở dưới quyền lực của ý chí Śiva.”

Verse 41

मनस्युवाच सा भूत्वा मानिनी पार्वती तदा

Bấy giờ Pārvatī, lòng dâng ngã mạn và bị xúc phạm, liền tự nói trong tâm mình.

Verse 42

शिवोवाच । अहो क्षणं स्थितो नैव हठात्कारः कथं कृतः । कथं चैवात्र कर्त्तव्यं विनयेनाथ वा पुनः

Śiva nói: “Than ôi! Ngươi chẳng ở lại dù chỉ một khắc. Việc cưỡng bức ấy đã được làm thế nào? Và nay, ở đây rốt cuộc phải làm gì—nên lấy khiêm cung và lễ độ mà quy phục, hay lại theo cách khác nữa?”

Verse 43

भविष्यति भवत्येव कृतं नैवान्यथा पुनः । इत्युक्त्वा तु सखी तत्र प्रेषिता प्रियया तदा

“Sẽ xảy ra—quả thật sẽ thành; điều đã định quyết sẽ chẳng thể khác đi nữa.” Nói vậy xong, nàng thiếu nữ yêu dấu liền sai bạn mình đến đó ngay lúc ấy.

Verse 44

समागत्याऽब्रवीत्सा च प्रियया कथितं हि यत् । तमाचष्ट गणेशं तं गिरिजातनयं तदा

Rồi nàng đến và thưa lại đúng như lời người yêu đã dặn; khi ấy nàng truyền đạt điều ấy đến Gaṇeśa, người con của Girijā (Pārvatī).

Verse 45

सख्युवाच । सम्यक्कृतं त्वया भद्र बलात्ते प्रविशंतु न । भवदग्रे गणा ह्येते किं जयंतु भवादृशम्

Người bạn nói: “Lành thay, bậc hiền quý. Chớ để họ dùng sức mà xông vào đây. Các gaṇa này đang đứng trước mặt ngài—làm sao họ có thể thắng được một người như ngài?”

Verse 46

कृतं चेद्वाकृतं चैव कर्त्तव्यं क्रियतां त्वया । जितो यस्तु पुनर्वापि न वैरमथ वा ध्रुवम्

Dù việc đã làm hay còn dang dở, ngài hãy làm điều cần làm. Vì kẻ đã bị khuất phục lần nữa thì mối thù lâu dài tuyệt nhiên không chắc chắn.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्या मातुश्चैव गणेश्वरः । आनन्दं परमं प्राप बलं भूरि महोन्नतिम्

Brahmā nói: Nghe như vậy lời của nàng—và cả lời của mẹ mình nữa—Gaṇeśvara đạt được niềm hoan hỷ tối thượng, sức mạnh dồi dào và sự tôn vinh lớn lao.

Verse 48

बद्धकक्षस्तथोष्णीषं बद्ध्वा जंघोरु संस्पृशन् । उवाच तान्गणान् सर्वान्निर्भयं वचनं मुदा

Thắt chặt khố nơi eo và buộc khăn đội đầu, lại chạm vào ống chân và đùi để sẵn sàng, Ngài vui vẻ nói với toàn thể các gaṇa bằng lời lẽ không hề sợ hãi.

Verse 49

गणेश उवाच । अहं च गिरिजासूनुर्यूयं शिवगणास्तथा । उभये समतां प्राप्ताः कर्तव्यं क्रियतां पुनः

Gaṇeśa nói: “Ta cũng là con của Girijā, còn các ngươi quả thật là các gaṇa của Śiva. Hai bên đã đạt sự ngang bằng; vậy hãy lại thực hiện điều cần làm, cho đúng đạo và công bằng.”

Verse 50

भवंतो द्वारपालाश्च द्वारपोहं कथं न हि । भवंतश्च स्थितास्तत्राऽहं स्थितोत्रेति निश्चितम्

“Các ngươi là những người giữ cửa, và ta cũng là người giữ cửa—lẽ nào lại khác được? Các ngươi đứng canh ở đó, còn ta đứng canh ở đây; điều ấy quả thật chắc chắn.”

Verse 51

भवद्भिश्च स्थितं ह्यत्र यदा भवति निश्चितम् । तदा भवद्भिः कर्त्तव्यं शिवाज्ञापरिपालनम्

“Khi ý chí của các ngươi về việc an trú tại đây đã trở nên vững chắc và xác quyết, thì các ngươi phải gìn giữ và trung tín phụng hành mệnh lệnh của Đức Chúa Śiva.”

Verse 52

इदानीं तु मया चात्र शिवाज्ञापरिपालनम् । सत्यं च क्रियते वीरा निर्णीतं मे यथोचितम्

Nay tại đây, ta nhất định phụng hành thánh lệnh của Đức Śiva; và chân lý sẽ được thi hành, hỡi các dũng sĩ—ta đã quyết định như điều phải lẽ.

Verse 53

तस्माच्छिवगणास्सर्वे वचनं शृणुतादरात् । हठाद्वा विनयाद्वा न गंतव्यं मन्दिरे पुनः

Vì vậy, hỡi toàn thể các Gaṇa của Śiva, hãy kính cẩn lắng nghe lời ta: dù dùng sức ép hay dùng lời thỉnh cầu nhã nhặn, các ngươi cũng chớ trở lại ngôi đền ấy nữa.

Verse 54

ब्रह्मोवाच । इत्युक्तास्ते गणेनैव सर्वे ते लज्जिता गणाः । ययुश्शिवांतिकं तं वै नमस्कृत्य पुरः स्थिताः

Phạm Thiên nói: Được chính vị Gaṇa ấy nói như vậy, tất cả các Gaṇa kia đều hổ thẹn. Họ đến trước thánh nhan của Śiva, cúi lạy Ngài và đứng chầu phía trước.

Verse 55

स्थित्वा न्यवेदयन्सर्वे वृत्तांतं च तदद्भुतम् । करौ बद्ध्वा नतस्कंधाश्शिवं स्तुत्वा पुरः स्थिताः

Đứng tại đó, họ trình bày đầy đủ câu chuyện kỳ diệu ấy. Chắp tay, cúi vai cung kính, họ tán thán Śiva và vẫn đứng chầu trước Ngài.

Verse 56

तत्सर्वं तु तदा श्रुत्वा वृत्तं तत्स्वगणोदितम् । लौकिकीं वृत्तिमाश्रित्य शंकरो वाक्यमब्रवीत्

Bấy giờ, nghe trọn vẹn câu chuyện do chính các Gaṇa tùy tùng của mình tâu lại, Śaṅkara—tạm mang dáng vẻ ứng xử như người đời—liền cất lời như sau.

Verse 57

शंकर उवाच श्रूयतां च गणास्सर्वे युद्धं योग्यं भवेन्नहि । यूयं चात्रास्मदीया वै स च गौरीगणस्तथा

Śaṅkara phán: “Hỡi tất cả các gaṇa, hãy lắng nghe. Đây không phải lúc thích hợp cho chiến trận. Các ngươi ở đây quả thật là tùy tùng của Ta, và nhóm kia cũng thuộc về Gaurī.”

Verse 58

विनयः क्रियते चेद्वै वश्यश्शंभुः स्त्रिया सदा । इति ख्यातिर्भवेल्लोके गर्हिता मे गणा धुवम्

Nếu ta tỏ lòng nhún nhường, thì trong đời sẽ luôn truyền rằng Śambhu bị một người nữ “nắm quyền chi phối”. Chắc chắn các gaṇa của ta sẽ bị chê trách vì điều ấy.

Verse 59

कृते चैवात्र कर्तव्यमिति नीतिर्गरीयसी । एकाकी स गणो बालः किं करिष्यति विक्रमम्

Ở đây, sách lược đúng đắn là: “việc cần làm thì nhất định phải làm.” Gaṇa ấy chỉ đơn độc, lại còn là đứa trẻ—một mình nó thì làm được chiến công gì?

Verse 60

भवंतश्च गणा लोके युद्धे चाति विशारदाः । मदीयाश्च कथं युद्धं हित्वा यास्यथ लाघवम्

Các ngươi, những gaṇa, vốn nổi danh trong đời là cực kỳ tinh thông chiến trận. Lại là tùy tùng của chính ta—cớ sao các ngươi bỏ cuộc giao tranh mà ra đi nhẹ dạ, đổi thay như thế?

Verse 61

स्त्रिया ग्रहः कथं कार्यो पत्युरग्रे विशेषतः । कृत्वा सा गिरिजा तस्य नूनं फलमवाप्स्यति

Một người nữ làm sao có thể nắm giữ hay đòi phần, nhất là ngay trước mặt phu quân mình? Nếu Girijā cư xử như thế với Ngài, nàng ắt sẽ nhận lấy quả báo của hành vi ấy.

Verse 62

तस्मात्सर्वे च मद्वीराः शृणुतादरतो वचः । कर्त्तव्यं सर्वथा युद्धं भावि यत्तद्भवत्विति

Vì vậy, hỡi tất cả các dũng sĩ của ta, hãy kính cẩn lắng nghe lời ta. Dù bằng cách nào cũng phải tiến hành chiến trận; điều gì đã định sẵn, cứ để xảy ra.

Verse 63

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वा शंकरो ब्रह्मन् नानालीलाविशारदः । विरराम मुनिश्रेष्ठ दर्शयंल्लौकिकीं गतिम्

Phạm Thiên nói: Nói xong như vậy, Śaṅkara—hỡi Bà-la-môn—bậc tinh thông muôn lối thần hí, liền lặng im, hỡi bậc hiền thánh tối thượng, đồng thời bày tỏ dáng vẻ hành xử bên ngoài theo lối thế gian.