Adhyaya 29

Verse 1

। नारद उवाच । व्रजंती गिरिजाऽपश्यत्सखीं मातुर्महाप्रभाम् । कुसुमामोदिनींनाम तस्य शैलस्य देवताम्

Wika ni Nārada: Habang naglalakbay si Girijā, nakita niya ang isang maningning na kaibigan ng kanyang ina—ang diyosang tagapangalaga ng bundok na iyon—na ang pangalan ay Kusumāmodinī.

Verse 2

सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा । क्वपुनर्गच्छसीत्युच्चैरालिंग्योवाच देवता

Nang makita ang Anak na Babae ng Bundok, ang diyosa’y nayanig ang puso sa pag-ibig; niyakap siya at sumigaw: “Saan ka na naman pupunta?”

Verse 3

सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम् । पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्

At isinalaysay niya sa diyosang iyon ang lahat—ang dahilan ng poot ni Śaṅkara. Pagkaraan, muling nagsalita si Girijā sa diyosang itinuturing na parang ina.

Verse 4

नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वमनिंदिते । सर्वं च सन्निधानं च मयि चातीव वत्सला

“O walang dungis, ikaw ay laging diyosa ng Panginoon ng mga Bundok; ganap kang naroroon sa Kanya, at labis ang iyong pag-aaruga sa akin.”

Verse 5

तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः

“Kaya ngayon sasabihin ko sa iyo ang dapat mong gawin. Ngunit tungkol sa pagpasok ng sinumang ibang babae sa paligid ni Pinākin (Śiva)…”

Verse 6

त्वयाख्येयं मम शुभे युक्तं पश्चात्करोम्यहम् । तथेत्युक्ते तया देव्या ययौ देवी गिरिं प्रति

“O mapalad, sabihin mo sa akin ang nararapat; pagkatapos ay kikilos ako ayon doon.” Nang sumagot ang diyosa, “Gayon nga,” umalis ang Devī patungo sa bundok.

Verse 7

रम्ये तत्र महाशृंगे नानाश्चर्योपशोभिते । विभूषणादि संन्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी

Doon, sa isang marikit na dakilang tuktok na pinalalamutian ng sari-saring kababalaghan, iniwan niya ang mga palamuti at iba pa, at nagsuot ng kasuotang balat ng punò.

Verse 8

तपस्तेपे गिरिसुता पुत्रेण परिपालिता । ग्रीष्मे पंचाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता

Ang Anak na Babae ng Bundok ay nagsagawa ng mga pag-aayuno at pagninilay, na iniingatan ng kaniyang anak. Sa tag-init, tiniis niya ang init ng limang apoy; at sa tag-ulan, nanatili siyang basang-basa sa tubig.

Verse 9

स्थंडिलस्था च हेमंते निराहारा तताप सा । एतस्मिन्नंतरे दैत्यो ह्यंधकस्य सुतो बली

Sa taglamig, nanatili siya sa hubad na lupa at nagpakasakit sa pag-aayuno nang walang pagkain. Samantala, lumitaw ang isang makapangyarihang Daitya—ang anak ni Andhaka.

Verse 10

ज्ञात्वा गतां गिरिसुतां पितुर्वैरमनुस्मरन् । आडिर्नाम बकभ्राता रहस्यांतरप्रेक्षकः

Nang malaman niyang umalis na ang Anak na Babae ng Bundok at maalala ang poot ng kaniyang ama, may isang nagngangalang Āḍi—kapatid ni Baka—na palihim na sumisilip sa mga lihim mula sa loob.

Verse 11

जिते किलांधके दैत्ये गिरिशेनामरद्विषि । आडिश्चकार विपुलं तपो हरजिगीषया

Nang mapagtagumpayan na ni Giriśa (Śiva) si Andhaka na Daitya—kaaway ng mga diyos—si Āḍi ay nagsagawa ng napakalaking tapas, sa pagnanais na madaig si Hara (Śiva).

Verse 12

तमागत्याब्रवीद्ब्रह्मा तपसा परितोषितः । ब्रूहि किं वासुरश्रेष्ठ तपसा प्राप्तुमिच्छसि

Nalugod si Brahmā sa kaniyang tapas, lumapit Siya at nagsabi: “Magsalita, O pinakamahusay sa mga Asura—ano ang nais mong makamtan sa pamamagitan ng tapas na ito?”

Verse 13

ब्रह्माणमाह दैत्यस्तु निर्मृत्युत्वमहं वृणे । ब्रह्मोवाच । न कश्चिच्च विना मृत्युं जंतुरासुर विद्यते

Sinabi ng Daitya kay Brahmā, “Pinipili ko ang kalayaan mula sa kamatayan.” Sumagot si Brahmā, “O Asura, walang nilalang na may katawan na umiiral nang walang kamatayan.”

Verse 14

यतस्ततोऽपि दैत्येंद्र मृत्युः प्राप्यः शरीरिणा । इत्युक्तस्तं तथेत्याह तुष्टः कमलसंभवम्

“Anuman ang mangyari, O panginoon ng mga Daitya, ang kamatayan ay di-maiiwasan sa may katawan.” Nang masabihan, sinabi niya sa Isinilang sa Loto, “Gayon na nga,” na may kasiyahan.

Verse 15

रूपस्य परिवर्तो मे यदा स्यात्पद्मसंभव । तदा मृत्युर्मम भवेदन्यथा त्वमरो ह्यहम्

“O Isinilang sa Loto, kapag nagbago lamang ang aking anyo saka darating sa akin ang kamatayan; kung hindi, tunay akong walang-kamatayan.”

Verse 16

इत्युक्तस्तं तथेत्याह तुष्टः कमलसंभवः । इत्युक्तोऽमरतां मेने दैत्यराज्यस्थितोऽसुरः

Nang masabihan, ang Isinilang sa Loto ay nasiyahan at sumagot, “Gayon na nga.” Pagkatanggap nito, ang Asura—na matatag sa kaharian ng mga Daitya—ay inakalang siya’y walang-kamatayan.

Verse 17

आजगाम स च स्थानं तदा त्रिपुरघातिनः । आगतो ददृशे तं च वीरकं द्वार्यवस्थितम्

Pagkaraan, siya’y dumating sa tahanan ng Tagapagpuksa ng Tripura (Śiva). Pagdating niya, nakita niya si Vīraka na nakatayo at nagbabantay sa tarangkahan.

Verse 18

तं चासौ वंचयित्वा च आडिः सर्पशरीरभृत् । अवारितो वीरकेण प्रविवेश हरांतिकम्

Nilinlang niya iyon; si Āḍi, na may katawang ahas, ay pumasok nang walang hadlang ni Vīraka at nakarating sa harapan ni Hara (Śiva).

Verse 19

भुजंगरूपं संत्यज्य बभूवाथ महासुरः । उमारूपी छलयितुं गिरिशं मूढचेतनः

Iniwan ang anyong ahas, ang dakilang asura ay nagbihis ng ibang anyo, kinuha ang anyo ni Umā upang dayain si Giriśa (Śiva), sa isip na naliligaw.

Verse 20

कृत्वोमायास्ततो रूपमप्रतर्क्यमनोहरम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभिज्ञानसंवृतम्

Pagkaraan, sa pamamagitan ng māyā, nilikha niya ang isang anyong di-mawari ngunit kaakit-akit, ganap sa bawat sangkap ng katawan at nababalutan ng lahat ng palatandaang tila tunay.

Verse 21

चक्रे भगांतरे दैत्यो दंतान्वज्रोपमान्दृढान् । तीक्ष्णाग्रान्बुद्धिमोहेन गिरिशं हंतुमुद्यतः

Sa pagkalito ng isip, ang daitya ay lumikha sa lihim na bahagi ng babae ng mga ngiping matitigas na parang vajra, matutulis ang dulo, upang patayin si Giriśa (Śiva).

Verse 22

कृत्वोमारूपमेवं स स्थितो दैत्यो हरांतिके । तां दृष्ट्वा गिरिशस्तुषुटः समालिंग्य महासुरम्

Sa gayong pag-anyong Umā, tumayo ang daitya sa tabi ni Hara (Śiva). Nang makita siya ni Giriśa, siya’y nalugod at niyakap ang dakilang asura.

Verse 23

मन्यमानो गिरिसुतां सर्वै रवयवांतरैः । अपृच्छत्साधु ते भावो गिरिपुत्री ह्यकृत्रिमा

Sa pag-aakalang ang nasa harap niya ay si Girisutā (Pārvatī) sa bawat sangkap at anyo, tinanong niya siya: “Ang iyong kalooban ay tunay na angkop—O anak ng bundok, tunay na walang pagkukunwari.”

Verse 24

या त्वं मदशयं ज्ञात्वा प्राप्तेह वरवर्णिनि । त्वया विरहितः शून्यं मन्योस्मिन्भुवनत्रये

“O marikit na ginang, yamang naunawaan mo ang aking puso at naparito ka, kung wala ka ay ituturing kong hungkag ang buong tatlong daigdig.”

Verse 25

प्राप्ता प्रसन्ना या त्वं मां युक्तमेवंविधं त्वयि । इत्युक्ते गूहयंश्चेष्टामुमारूप्यसुरोऽब्रवीत्

Nang masabi ito, ang asura—na nag-anyong Umā at nagkubli ng tunay na layon—ay nagsalita: “Yamang dumating ka sa akin na may lugod at paglingap, ang ganitong asal ay nararapat sa iyo.”

Verse 26

यातास्मि तपसश्चर्तुं कालीवाक्यात्तवातुलम् । रतिश्च तत्र मे नाभूत्ततः प्राप्ता तवांतिकम्

“Umalis ako upang magsagawa ng walang kapantay na pag-aayuno at pagninilay, ayon sa mga salita ni Kālī. Ngunit wala akong natagpuang ligaya roon; kaya bumalik ako sa iyong piling.”

Verse 27

इत्युक्तः शंकरः शंकां किंचित्प्राप्यवधारयत् । कुपिता मयि तन्वंगी प्रत्यक्षा च दृढव्रता

Pagkarinig nito, si Śaṅkara ay nagkaroon ng bahagyang pagdududa at nagmuni: “Ang may payat na pangangatawan na iyon ay hayagang galit sa akin, at matatag sa kanyang panata.”

Verse 28

अप्राप्तकामा संप्राप्ता किमेतत्संशयो मम । रहसीति विचिंत्याथ अभिज्ञानाद्विचारयन्

“Yaong hindi pa nakakamit ang ninanais ay ngayo’y dumating—bakit ako mag-aalinlangan?” Sa pag-iisip na “ito’y lihim na bagay,” sinimulan niyang siyasatin sa pamamagitan ng pagkilala at mga palatandaan.

Verse 29

नापश्यद्वामपार्श्वे तु तस्यांकं पद्मलक्षणम् । लोम्नामावर्तचरितं ततो देवः पिनाकधृक्

Hindi niya nakita sa kaliwang tagiliran niya ang tanda sa hita na may sagisag ng lotus, ni ang natatanging paikot na ayos ng mga balahibo. Kaya ang Diyos, tagapagdala ng busog na Pināka, ay nalaman ang katotohanan.

Verse 30

बुद्धा तां दानवीं मायां किंचित्प्रहसिताननः । मेढ्रे रौद्रास्त्रमाधाय चक्रे दैत्यमनोरथम्

Nang maunawaan niyang iyon ay māyā ng isang dānavi, bahagya siyang ngumiti; saka inilapat ang sandatang Raudra sa ari ng demonyo, at winakasan ang pagnanasa ng daitya sa mapait na dulo.

Verse 31

स रुदन्भैरवाज्रावानवसादं गतोऽसुरः । अबुध्यद्वीरको नैतदसुरेंद्रनिषूदनम्

Umiiyak siya na may nakapanghihilakbot na sigaw, at ang asura’y nalugmok sa kawalang-pag-asa. Hindi nabatid ni Vīraka na ang kapangyarihang ito ang pumupuksa sa mga panginoon ng mga asura.

Verse 32

हते च मारुतेनाशुगामिना नगदेवता । अपरिच्छिन्नतत्त्वार्था शैलपुत्र्यां न्यवेदयत्

Nang siya’y mapatay ng mabilis na Hangin, ang diyos ng bundok—na hindi maunawaan ang tunay na diwa ng naganap—ay nagsumbong ng bagay na iyon kay Śailaputrī (Pārvatī).

Verse 33

श्रुत्वा वायुमुखाद्देवी क्रोधरक्तातिलोचना । अपस्यद्वीरकं पुत्रं हृदयेन विदूयता

Nang marinig mula sa bibig ni Vāyu, ang Diyosa—namumula sa galit ang mga mata—ay nasilayan ang anak na si Vīraka, at ang puso’y naglalagablab sa dalamhati.

Verse 34

मातरं मां परित्यज्य यस्मात्त्वं स्नेहविह्वलाम् । विहितावसरः स्त्रीणां शंकरस्य रहोविधौ

“Sapagkat iniwan mo ako—ang iyong ina—samantalang ako’y nanginginig sa pag-ibig, at sapagkat pumasok ka sa di nararapat na oras sa lihim na ritwal ni Śaṅkara na dapat isagawa nang may wastong paggalang,”

Verse 35

तस्मात्ते परुषा रूक्षा जडा हृदय वर्जिता । गणेशाक्षरसदृशा शिला माता भविष्यति

“Kaya nga, para sa iyo, ang ina ay magiging bato—malupit, tuyo, walang malay, at salat sa lambing—gaya ng pantig ni Gaṇeśa.”

Verse 36

एवमुत्सृष्टशापाया गिरिपुत्र्यास्त्वनंतरम् । निर्जगाम मुखात्क्रोधः सिंहरूपी महाबलः

Kaya nga, pagkabigkas ni Giriputrī ng sumpa, pagdaka’y ang mismong poot ay lumabas sa kanyang bibig, nag-anyong isang makapangyarihang leon.

Verse 37

पश्चात्तापं समश्रित्य तया देव्या विसर्जितः । स तु सिंहः करालास्यो महाकेसरकंधरः

Pagkaraan, dahil sa pagsisisi, pinalisan iyon ng Diyosa; at ang leon na yaon ay may nakatatakot na bunganga at may malaking kiling na nakapalibot sa leeg.

Verse 38

प्रोद्धूतबललांगूलदंष्ट्रोत्कट गुहामुखः । व्यावृतास्यो ललज्जिह्वः क्षामकुक्षिश्चिखादिषुः

Nakataas ang makapangyarihang buntot nito; ang panga at pangil ay nakapanghihilakbot na parang bunganga ng yungib; nakanganga ang bibig, kumikislap ang dila, at payat ang tiyan—laging gutom at uhaw sa biktima.

Verse 39

तस्यास्ये वर्तितुं देवी व्यवस्यत सती तदा । ज्ञात्वा मनोगतं तस्या भगवांश्चतुराननः

Noong sandaling iyon, nagpasiya ang Diyosa Satī na pumasok sa bibig nito. Nang mabatid ang nasa isip niya, ang Mapalad na Apat-ang-Mukha (Brahmā) …

Verse 40

आजगामाश्रमपंद संपदामाश्रयं ततः । आगम्योवाच तां ब्रह्मा गिरिजां मृष्टया गिरा

Pagkaraan, dumating si Brahmā sa ashram na iyon—tahanan ng kasaganaan. Pagdating, kinausap niya si Girijā sa banayad at piling mga salita.

Verse 41

किं देवी प्राप्तुकामासि किमलभ्यं ददामि ते । तच्छ्रुत्वोवाच गिरिजा गुरुगौरवगर्भितम्

“Diyosa, ano ang nais mong makamtan? Ano ang hindi maaabot? Ipagkakaloob ko sa iyo.” Nang marinig ito, sumagot si Girijā sa mga salitang mabigat sa diwa at puspos ng dangal.

Verse 42

तपसा दुष्करेणाप्तः पतित्वे शंकरो मया । स मां श्यामलवर्णेति बहुशः प्रोक्तवान्भवः

“Sa pamamagitan ng mahigpit at mahirap na pag-aayuno at pagsasadhana, nakamtan ko si Śaṅkara bilang asawa. Ngunit si Bhava ay paulit-ulit akong tinawag na ‘maitim ang kutis’.”

Verse 43

स्यामहं कांचनाकारा वाल्लभ्येन च संयुता । भर्तुर्भूतपतेरंगे ह्येकतो निर्विशंकिता

Bagama’t ako’y maitim, taglay ko ang ginintuang ningning at pinagkalooban ng pagiging minamahal; ngunit sa katawan ng aking asawa, ang Panginoon ng mga nilalang, ako’y nananatiling nasa isang tabi—walang tiwala sa sarili.

Verse 44

तस्यास्तद्भाषितं श्रुत्वा प्रोवाच जलजासनः । एवं भवतु भूयस्त्वं भर्तुर्देहार्धधारिणी

Nang marinig ang kanyang sinabi, nagsalita ang Nakaupo sa Loto (Brahmā): “Mangyari nawa. Maging muli nawa ikaw ang tagapagdala ng kalahati ng katawan ng iyong asawa.”

Verse 45

ततस्तस्याः शरीरात्तु स्त्री सुनीलांबुजत्विषा । निर्गता साभवद्भीमा घंटाहस्ता त्रिलोचना

Pagkaraan, mula sa kanyang katawan ay lumitaw ang isang babae na may kislap na gaya ng malalim na bughaw na loto; siya’y kakila-kilabot sa anyo—tatlong mata, at may kampana sa kamay.

Verse 46

नानाभरणपूर्णांगी पीतकौशेयवासिनी । तामब्रवीत्ततो ब्रह्मा देवीं नीलांबुजत्विषम्

Pinalamutian ang kanyang buong katawan ng sari-saring alahas at nakasuot ng dilaw na seda; noon ay kinausap siya ni Brahmā, ang diyosang may ningning na gaya ng bughaw na loto.

Verse 47

अस्माद्भूधरजा रदेहसंपर्कात्त्वं ममाज्ञया । संप्राप्ता कृतकृत्यत्वमेकानंशा पुराकृतिः

“Sa aking utos, sa pamamagitan ng pagdampi sa katawang isinilang mula sa bundok na ito, natamo mo na ang ganap na katuparan—isang sinaunang, iisang bahagi (ng Diyosa) na muling nahayag.”

Verse 48

य एष सिंहः प्रोद्भूतो देव्याः क्रोधाद्वरानने । स तेस्तु वाहनो देवी केतौ चास्तु महाबलः

O ikaw na may marikit na mukha, ang leon na ito na sumibol mula sa poot ng Devī—nawa’y siya ang maging vahana (banal na sasakyan) mo, O Devī, at nawa’y siya rin ang maging ketu, ang makapangyarihang sagisag na watawat mo.

Verse 49

गच्छ विंध्याचले तत्र सुरकार्यं करिष्यति । अत्र शुंभनिशुंभौ च हत्वा तारकसैन्यपौ

Pumaroon ka sa Bundok Vindhya; doon mo maisasakatuparan ang gawain ng mga deva. Dito naman, matapos mapuksa sina Śumbha at Niśumbha, ang mga pinunong kumandante ng hukbo ni Tāraka…

Verse 50

पांचालोनाम यक्षोऽयं यक्षलक्षपदानुगः । दत्तस्ते किंकरो देवी महामायाशतैर्युतः

Ang Yakṣa na ito na nagngangalang Pāñcāla, na sinusundan ng daan-daang libong Yakṣa, ay ipinagkakaloob sa iyo, O Devī, bilang lingkod—pinagkalooban ng daan-daang dakilang kapangyarihan ng Mahāmāyā.

Verse 51

इत्युक्ता कौशिकी देवी ततेत्याह पितामहम् । निर्गतायां च कौशिक्यां जाता स्वैराश्रिता गुणैः

Nang masabihan nang gayon, sumagot ang Devī na si Kauśikī kay Pitāmaha (Brahmā), “Mangyari nawa.” At nang makaalis na si Kauśikī, may lumitaw na ibang anyo, kusang namamahala at nakatatag sa sariling mga katangian.

Verse 52

सर्वैः पूर्वभवोपात्तैस्तदा स्वयमुपस्तितैः । उमापि प्राप्तसंकल्पा पश्चात्तापपरायणा

Noon, ang lahat ng bunga ng mga nagdaang kapanganakan ay kusang lumitaw; si Umā man ay nagpasya, at lubos na nalubog sa pagsisisi at pagsisikhay (pagsisisi sa kasalanan).

Verse 53

मुहुः स्वं परिनिंदंती जगाम गिरिशांतिकम् । संप्रयांतीं च तां द्वारी अपवार्य समाहितः

Paulit-ulit niyang sinisi ang sarili at nagtungo sa harapan ni Girīśa. Nang siya’y papalapit, ang mapagmatyag na bantay-pinto ay lumapit sa may pintuan at hinarang siya.

Verse 54

रुरोध वीरको देवीं हेमवेत्रलताधरः । तामुवाच च कोपेन तिष्ठ तिष्ठ क्व यासि च

Si Vīraka, na may hawak na gintong tungkod na wari’y baging, ay humarang sa Diyosa at galit na nagsabi, “Tigil, tigil! Saan ka pupunta?”

Verse 55

प्रयोजनं न तेऽस्तीह गच्छ यावन्न भर्त्स्यसे । देव्या रूपधरो दैत्यो देवं वंचयितुं त्विह

“Wala kang pakay dito—umalis ka bago ka mapagalitan. Sapagkat narito ang isang asura na nag-anyong Diyosa upang dayain ang Panginoon.”

Verse 56

प्रविष्टो न च दृष्टोऽसौ स च देवेन घातितः । घातिते चाहमाक्षिप्तो नीलकण्ठेन धीमता

“Nakapasok siya nang palihim at hindi napansin, at siya’y pinuksa ng Panginoon. At nang siya’y mapatay, ako’y sinaway ng marunong na Nīlakaṇṭha.”

Verse 57

कापि स्त्री नापि मोक्तव्या त्वया पुत्रेति सादरम् । तस्मात्त्वमत्र द्वारिस्था वर्षपूगान्यनेकशः

“Walang sinumang babae ang dapat mong papasukin—kahit tawagin kang may paglingap na ‘anak.’ Kaya’t dito ka tatayo sa tarangkahan sa loob ng napakaraming taon.”

Verse 58

भविष्यसि न चाप्यत्र प्रवेशं लप्स्यसे व्रज । एका मे प्रविशेदत्र माता या स्नेहवत्सला

“Ganyan nga ang mangyayari—dito hindi ka pahihintulutang pumasok. Umalis ka. Iisa lamang ang maaaring pumasok dito: ang aking ina, na puspos ng pag-ibig.”

Verse 59

नगाधिराजतनया पार्वती रुद्रवल्लभा । इत्युक्ता तु ततो देवी चिंतयामास चेतसा

Nang tawagin siyang “Pārvatī, anak na babae ng Hari ng mga Bundok, minamahal ni Rudra,” ang Diyosa ay nagmuni-muni sa kaibuturan ng puso.

Verse 60

न सा नारी तु दैत्योऽसौ वायोर्नैवावबासत । वृथैव वीरकः शप्तो मया क्रोधपरीतया

“Hindi siya babae—siya’y isang daitya; at ni hindi ito naunawaan ni Vāyu. Sa galit na bumalot sa akin, isinumpa ko si Vīraka nang walang dahilan.”

Verse 61

अकार्यं क्रियते मूढैः प्रायः क्रोधसमन्वितैः । क्रोधेन नश्यते कीर्तिः क्रोधो हंति स्थिरां श्रियम्

Ang mga hangal na sinasakmal ng galit ay madalas gumawa ng hindi nararapat. Sa galit, napaparam ang mabuting dangal; winawasak din ng galit ang matatag na kasaganaan.

Verse 62

अपरिच्छिन्नसर्वार्था पुत्रं शापितवत्यहम् । विपरीतार्थबोद्धॄणां सुलभा विपदो यतः

O anak, sapagkat hindi ko lubos na naunawaan ang katotohanan ng lahat ng bagay, nauwi ako sa pagsumpa sa iyo. Sa mga taong baluktot o mali ang pagkaunawa, madaling dumarating ang kapahamakan.

Verse 63

संचिंत्यैवमुवाचेदं वीरकं प्रति शैलजा । अधो लज्जाविकारेण वदनेनांबुजत्विषा

Pagkatapos magnilay nang gayon, nagsalita si Śailajā kay Vīraka—ang mukha niyang maningning na tila lotus ay nakayuko, nababago ng mahinhin na hiya.

Verse 64

अहं वीरक ते माता मा तेऽस्तु मनसो भ्रमः । शंकरस्यास्मि दयिता सुता तु हिमभूभृतः

O Vīraka, ako ang iyong ina—huwag magkalito ang iyong isipan. Ako ang minamahal ni Śaṅkara, at anak na babae ni Himabhūbhṛt, ang Panginoon ng mga bundok na may niyebe.

Verse 65

मम गात्रस्थितिभ्रांत्या मा शंकां पुत्र भावय । तुष्टेन गौरता दत्ता ममेयं पद्मयोनिना

Anak ko, huwag kang magduda dahil sa pagkalito na dulot ng kalagayan ng aking katawan. Ang kaputian at liwanag na ito ay ipinagkaloob sa akin ni Padmayoni (Brahmā) nang siya’y nalugod.

Verse 66

मया शप्तोऽस्यविदिते वृत्तांते दैत्यनिर्मिते । ज्ञात्वा नारीप्रवेशं तु शंकरे रहसि स्तिते

Isinumpa ko siya nang hindi nalalaman ang tunay na pangyayari—isang tagpong inimbento ng isang daitya. Ngunit nang malaman ko ang pagpasok ng babae sa usapin, habang si Śaṅkara ay nakatindig nang palihim—

Verse 67

न निवर्तयितुं शक्यः शापः किं तु ब्रवीमि ते । मानुष्यां तु शिलायां त्वं शिलादात्संभविष्यसि

Hindi na maibabalik ang sumpa; ngunit ito ang sinasabi ko sa iyo: ikaw ay magiging tao mula sa bato—ipanganganak mula kay Śilād (Śilāda).

Verse 68

पुण्ये चाप्यर्बुदारण्ये स्वर्गमोक्षप्रदे नृणाम् । अचलेश्वरलिंगं तु वर्तते यत्र वीरक

Sa banal na Arbudāraṇya, na nagkakaloob ng langit at moksha sa mga tao, naroon ang liṅga ni Acaleśvara, O Vīraka.

Verse 69

वाराणस्यां विश्वनाथसमं तत्फलदं नृणाम् । प्रभासस्य च यात्राभिर्दशभिर्यत्फलं नृणाम्

Para sa mga tao, ang bunga nito’y kapantay ng pagsamba kay Viśvanātha sa Vārāṇasī; at nagbibigay ito ng kaparehong merit gaya ng sampung paglalakbay-pananampalataya sa Prabhāsa.

Verse 70

तदेकयात्रया प्रोक्तमर्बुदस्य महागिरेः । यत्र तप्त्वा तपो मर्त्या देहधातून्विहाय च

Ang gayong merit ay ipinahayag na nagmumula sa iisang paglalakbay-pananampalataya sa dakilang bundok na Arbuda—doon, ang mga mortal ay nagsasagawa ng tapa (pagpapakasakit) at saka iniiwan ang mga sangkap ng katawan.

Verse 71

संसारी न पुनर्भूयान्महेश्वरवचो यथा । अर्बुदो यदि लभ्येत सेवितुं जन्मदुःखितैः

Upang hindi na muling maging palaboy sa saṃsāra—ayon sa wika ni Maheśvara—kung maabot lamang ang Arbuda at mapagsilbihan (madalaw at sambahin) ng mga pinahihirapan ng dalamhati ng paulit-ulit na kapanganakan.

Verse 72

वाराणसीं च केदारं किं स्मरंति वृथैव ते । तत्राराध्य भवं देवं भवान्नन्दीति नामभृत्

Bakit pa nila inaalala ang Vārāṇasī at Kedāra nang walang saysay? Doon, matapos sambahin ang Panginoong Bhava (Śiva), siya’y nakilala sa pangalang Bhavān-nandī.

Verse 73

शीघ्रमेष्यसि चात्रैव प्रतीहारत्वमाप्स्यसि । एवमुक्ते हृष्टरोमा वीरकः प्रणिपत्य ताम्

“Babalik ka agad, at dito rin ay matatamo mo ang tungkulin ng tagapagbantay ng pintuan (pratīhāra).” Nang sabihin niya ito, si Vīraka—nangingilabot ang balahibo sa galak—ay yumukod at nagpatirapa sa kanya.

Verse 74

संस्तूय विविधैर्वाक्यैर्मातरं समभाषत । धन्योऽहं देवि यो लप्स्ये मानुष्यमतिदुर्लभम्

Sa pagluwalhati sa Ina sa sari-saring pananalita, sinabi niya: “Mapalad ako, O Diyosa, sapagkat matatamo ko ang pagsilang bilang tao—na napakahirap makamtan.”

Verse 75

शापोऽनुग्रहरूपोऽयं विशेषादर्बुदाचले । समीपे यस्य पुण्योऽस्ति महीसागरसंगमः

Ang “sumpa” na ito ay tunay na anyo ng biyaya—lalo na sa Bundok Arbuda—na malapit sa banal na tagpuan ng lupain at karagatan.

Verse 76

ऊधः पृथिव्या देशोऽयं यो गिरेश्चार्णवांतरे । तत्र गत्वा महत्पुण्यमवाप्य भवभक्तितः

Ang pook na ito ay tila “suso ng Daigdig,” nasa pagitan ng bundok at dagat. Sa pagpunta roon, nakakamit ang dakilang kabutihang-loob sa pamamagitan ng debosyon kay Bhava (Śiva).

Verse 77

पुनरेष्यामि भो मातरित्युक्त्वाभूच्छिलासुतः । देवी च प्रविवेशाथ भवनं शशिमौलिनः

Sa pagsasabing, “Babalik akong muli, O Ina,” umalis ang anak ng bato. At ang Diyosa naman ay pumasok sa tahanan ng Panginoong may gasuklay na buwan sa tuktok (Śiva).

Verse 78

इत्यार्बुदाख्यानम् । ततो दृष्ट्वा च तां प्राह धिग्नार्य इति त्र्यंबकः

Sa gayon nagwakas ang salaysay tungkol kay Arbuda. Pagkaraan, nang makita siya, sinabi ni Tryambaka (Śiva): “Sumpa sa iyo, O babae!”

Verse 79

सा च प्रण्म्य तं प्राह सत्यमेतन्न मिथ्यया । जडः प्रकृतिभागोयं नार्यश्चार्हंति निन्दनाम्

Siya man ay yumukod at sumamba sa kanya at nagsabi: “Totoo ito, hindi kasinungalingan. Ang kabagalan ng isip na ito ay bahagi ng Prakṛti; at ang mga babae nga’y karapat-dapat sa pagsaway.”

Verse 80

पुरुषाणां प्रसादेन मुच्यंते भवसागरात् । ततः प्रहृष्टस्तामाह हरो योग्याऽधुना शुभे

Sa biyaya ng mga lalaki, sila’y napapalaya mula sa dagat ng pag-iral sa sanlibutan. Pagkaraan, si Hara, nagalak, ay nagsabi sa kanya: “O mapalad, karapat-dapat ka na ngayon.”

Verse 81

पुत्रं दास्यामि येन त्वं ख्यातिमाप्स्यसि शोभने । ततो रेम हि देव्या स नानाश्चर्यालयो हरः

“Bibigyan kita ng isang anak na lalaki; sa pamamagitan niya’y makakamtan mo ang katanyagan, O marikit.” Pagkaraan, si Hara—tahanan ng sari-saring kababalaghan—ay tunay na nagalak kasama ng Diyosa.

Verse 82

ततो वर्षसहस्रेषु देवास्त्वरितमानसाः । ज्वलनं नोदयामासुर्ज्ञातुं शंकरचेष्टितम्

Pagkaraan, nang lumipas ang libu-libong taon, ang mga diyos—sabik at di-mapalagay ang kalooban—ay nag-udyok kay Agni (Jvalana) na magpatuloy, upang malaman ang lihim na layon at gawa ni Śaṅkara.

Verse 83

द्वारि स्थितं प्रतिहारं वंचयित्वा च पावकः । पारावतस्य रूपेण प्रविवेश हरांतिकम्

Matapos linlangin ang bantay sa pintuan, si Pāvaka (Agni) ay pumasok sa kinaroroonan ni Hara, na nag-anyong isang kalapati.

Verse 84

ददृशे तं च देवेशो विनतां प्रेक्ष्य पार्वतीम् । ततस्तां ज्वलनं प्राह नैतद्योग्यं त्वया कृतम्

Nakita siya ng Panginoon ng mga diyos, at sa pagkakita kay Pārvatī na nakayuko, sinabi niya kay Jvalana (Agni): “Ang ginawa mong ito ay hindi nararapat.”

Verse 85

यदिदं भुक्षुतं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् । गृहाण त्वं सुदुर्बुद्धे नो वा धक्ष्यामि त्वां रुषा

“Yamang nilulon mo mula sa lugar na ito ang aking walang kapantay na banal na enerhiya, tanggapin mo ito, O hangal—kung hindi, sa aking poot, susunugin kita.”

Verse 86

भीतस्ततोऽसौ जग्राह सर्वदेवमुखं च सः । तेन ते वह्निसहिता विह्वलाश्च सुराः कृताः

Pagkatapos, sa takot, sinunggaban niya ang mga bibig ng lahat ng diyos; at dahil doon, ang mga diyos na iyon—kasama si Agni—ay nalagay sa matinding paghihirap at pagkalito.

Verse 87

विपाट्य जठराण्येषां वीर्यं माहेश्वरं ततः । निष्क्रांतं तत्सरो जातं पारदं शतयोजनम्

Sa pagbiyak ng kanilang mga tiyan, ang kapangyarihan ni Māheśvara ay umagos palabas; mula roon ay lumitaw ang isang lawa ng asoge (pārada), na umaabot sa isandaang yojana.

Verse 88

वह्निश्च व्याकुलीभूतो गंगायां मुमुचे सकृत् । दह्यमाना च सा देवी तरंगैर्वहिरुत्सृजत्

Si Agni man ay nabalisa at naguluhan, kaya minsan niyang ibinuhos iyon sa Ilog Gaṅgā. At habang ang Diyosa ay sinusunog ng init, itinaboy niya ang apoy palabas sa pamamagitan ng kanyang mga alon.

Verse 89

जातस्त्रिभुवनक्यातस्तेन च श्वेतपर्वतः । एतस्मिन्नंतरे वह्निराहूतश्च हिमालये

Mula roon ay sumilang ang bantog na Śveta-parvata, ang Puting Bundok na kilala sa tatlong daigdig. Samantala, si Agni ay ipinatawag din sa Himālaya.

Verse 90

सप्तर्षिभिर्वह्निहोमं कुर्वद्भिर्मंत्रवीर्यतः । आगत्य तत्र जग्राह वह्निर्भागं च तं हुतम्

Nang ang Pitong Ṛṣi, sa lakas ng mantra, ay nagsasagawa ng homa na handog sa apoy, dumating si Agni roon at kinuha ang bahagi niyang alay na inihandog.

Verse 91

गतेऽह्न्यत्वस्मिंश्च तत्रस्थः पत्नी स्तेषामपश्यत । सुवर्णकदलीस्तंभनिभास्ताश्चंद्रलेखया

Nang lumipas ang araw na iyon, ang mga asawa ng mga pantas na naroon ay nakita (sila) na wari’y mga punong-saging na ginto, na may guhit na tulad ng gasuklay na buwan.

Verse 92

पश्यमानः प्रफुल्लाक्षो वह्निः कामवशं गतः । स भूयश्चिंतयामास न न्याय्यं क्षुभितोऽस्मि यत्

Habang tumitingin na may mga matang dilat sa pagkahumaling, napasailalim si Agni sa kapangyarihan ng pagnanasa. Pagkaraan ay paulit-ulit niyang inisip: “Hindi nararapat na ako’y naguluhan at nayanig nang ganito.”

Verse 93

साध्वीः पत्नीर्द्विजेंद्राणामकामाः कामयाम्यहम् । पापमेतत्कर्म चोग्रं नश्यामि तृमवत्स्फुटम्

“Hinahangad ko ang mga tapat at malinis na asawa ng mga pinakadakilang dvija—yaong hindi naman ako ninanais. Ang gawang ito’y makasalanan at kakila-kilabot; lubos akong mapapahamak, gaya ng isang talim ng damo.”

Verse 94

कृत्वैतन्नश्यते कीर्तिर्यावदाचंद्रतारकम् । एवं संचिंत्य बहुधा गत्वा चैव वनांतरम्

“Kung gagawin ko ito, ang mabuting pangalan—na dapat tumagal gaya ng buwan at mga bituin—ay mawawasak.” Sa paulit-ulit na pagninilay, siya’y pumasok sa kailaliman ng gubat.

Verse 95

संयन्तुं नाभवच्छक्त उपायैर्बहुभिर्मनः । ततः स कामसंतप्तो मूर्छितः समपद्यत

Ngunit hindi mapigil ang kanyang isip, kahit sa maraming paraan. Kaya’t sa tindi ng pagnanasa, siya’y napasubsob at nawalan ng malay.

Verse 96

ततः स्वाहा च भार्यास्य बुबुधे तद्विचेष्टितम् । ज्ञात्वा च चिंतयामास प्रहृष्टा मनसि स्वयम्

Pagkaraan, naunawaan ni Svāhā, ang kanyang asawa, ang kanyang asal. Nang malaman iyon, siya’y nagmuni sa sarili—lihim na nagalak sa kanyang kalooban.

Verse 97

स्वां भार्यामथ मां त्यक्त्वा बहुवासादवज्ञया । भार्याः कामयते नूनं सप्तर्षीणां महात्मनाम्

“Dahil sa matagal na pagkasanay ay minamaliit niya at pinabayaan ang sarili niyang asawa—ako. Tiyak na ngayon ay ninanais niya ang mga asawa ng pitong dakilang Rishi na mararangal ang diwa.”

Verse 98

तदासां रूपमाश्रित्य रमिष्ये तेन चाप्यहम् । ततस्त्वंगिरसो भार्या शिवानामेति शोभना

“Sa pag-anyo sa kanilang anyo, makikipaglaro rin ako sa kanya.” Pagkaraan, lumapit ang magandang asawa ni Aṅgiras na nagngangalang Śivā.

Verse 99

तस्या रूपं समाधाय पावकं प्राप्य साब्रवीत् । मामग्ने कामसंतप्तां त्वं कामयितुमर्हसि

Taglay ang anyo niya, lumapit si Svāhā kay Pāvaka (Agni) at nagsabi: “O Agni, nagliliyab ako sa pagnanasa—nararapat na pagnasaan mo ako.”

Verse 100

न चेत्करिष्यसे देव मृतां मामुपधारय । अहमंगिरसो भार्या शिवानाम हुताशन

“Kung hindi mo ito gagawin, O diyos, ituring mo akong patay. Ako ang asawa ni Aṅgiras, na nagngangalang Śivā, O Hutāśana (Agni).”

Verse 101

सर्वाभिः सहिता प्राप्ता ताश्च यास्यंत्यनुक्रमात् । अस्माकं त्वं प्रियो नित्यं त्वच्चित्ताश्च वयं तथा

“Dumating ako kasama silang lahat, at sila’y darating din nang sunud-sunod. Ikaw ay laging minamahal namin, at ang aming isipan ay nakatuon din sa iyo.”

Verse 102

ततः स कामसंतप्तः संबभूव तया सह । प्रीते प्रीता च सा देवी निर्जगाम वनांतरात्

Pagkaraan, siya na nag-aalab sa pagnanasa ay nakipag-isa sa kanya. Nang siya’y masiyahan, ang diyosang iyon ay nalugod din at lumabas mula sa kailaliman ng gubat.

Verse 103

चिंतयंती ममेदं चेद्रूपं द्रक्ष्यंति कानने । ते ब्राह्मणीनामनृतं दोषं वक्ष्यंति पावकात्

Naisip niya: “Kapag nakita nila ang anyo kong ito sa gubat, ipahahayag nilang ang Diyos ng Apoy, si Pāvaka, ay nagkaroon ng kasalanang di-katotohanan dahil sa mga asawa ng mga brāhmaṇa.”

Verse 104

तस्मादेतद्रक्षमाणा गरुडी संभवाम्यहम् । सुपर्णा सा ततो भूत्वा ददृशे श्वेतपर्वतम्

Kaya upang ingatan iyon, naisip niya: “Ako’y magiging Garuḍī.” Pagkaraan, naging Suparṇā siyang ibong may malalaking pakpak, at namalas niya ang Puting Bundok (Śvetaparvata).

Verse 105

शरस्तंबैः सुसंपृक्तं रक्षोभिश्च पिशाचकैः । सा तत्र सहसा गत्वा शैलपूष्ठं सुदुर्गमम्

Ang pook na iyon ay siksik sa mga tambo at pinamumugaran ng mga rākṣasa at piśāca. Dagli siyang nagtungo roon, sa isang gulod ng bundok na lubhang di-marating.

Verse 106

प्राक्षिपत्कांचने कुंडे शुक्रं तद्धारणेऽक्षमा । शिष्टानामपि देवीनां सप्तर्षीणां महात्मनाम्

Hindi niya ito makayanan, kaya inihagis niya ang binhi (śukra) sa isang sisidlang ginto—isang bigat na kahit ang mga mararangal na diyosa at ang pitong dakilang ṛṣi ay bahagya ring matatagalan.

Verse 107

पत्नीसरूपतां कृत्वा कामयामास पावकम् । दिव्यं रूपमरूंधत्याः कर्तुं न शकितं तया

Ginawa niyang kawangis ng isang asawa ang sarili at, sa pagnanasa, hinanap si Pāvaka (Agni). Ngunit hindi niya nagawang likhain sa sarili ang banal na anyo ni Arundhatī.

Verse 108

तस्यास्तपःप्रभावेण भर्तुः शुश्रूषणेन च । षट्कृत्वस्तत्तु निक्षिप्तमग्निरेतः कुरुद्वह

Sa bisa ng kanyang tapas (pagpapakasakit) at sa tapat na paglilingkod niya sa asawa, ang binhi ni Agni ay tunay na naihabilin nang anim na ulit, O tagapagdala ng angkan ng Kuru.

Verse 109

कुंडेऽस्मिंश्चैत्रबहुले प्रतिपद्येव स्वाहया । ततश्च पावको दुःखाच्छुशोच च मुमोह च

Sa sisidlang ito—sa Pratipadā, unang araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Caitra—sa pamamagitan ni Svāhā. Pagkaraan, si Pāvaka, tinamaan ng dalamhati, ay nagluksa at nalugmok sa pagkalito.

Verse 110

आः पापं कृतमित्येव देहन्यासेऽकरोन्मतिम् । ततस्तं खेचरी वाणी प्राह मा मरणं कुरु

“Ay, nagkasala ako!”—sa gayong pag-iisip, nagpasiya siyang iwan ang katawan. Noon, isang tinig na makalangit ang nagsalita: “Huwag mong gawin ang kamatayan.”

Verse 111

भाव्यमेतच्च भाव्यर्थात्को हि पावक मुच्यते । भाव्यर्थेनापि यत्ते च परदारोप सेवनम्

“Ito’y itinadhana; alang-alang sa dapat mangyari—sino, O Pāvaka, ang makatatakas sa tadhana? Gayunman, ang paglapit mo sa asawa ng iba ay isang pagkukulang.”

Verse 112

कृतं तच्चेतसा तेन त्वामजीर्णं प्रवेक्ष्यति । श्वेतकेतोर्महायज्ञे घृतधाराभितर्पितम्

Sapagkat pinagtibay niya ito sa isipan, papasok siya sa iyo habang ikaw ay hindi pa natutunaw—ikaw na pinasiyahan ng mga agos ng ghee (ghṛta) sa dakilang yajña ni Śvetaketu.

Verse 113

शोकं च त्यज नैतास्ताः स्वाहै वेयं तव प्रिया । श्वेतपर्वतकुंडस्थं पुत्रं त्वं द्रष्टुमर्हसि । ततो वह्निस्तत्र गत्वा ददृशे तनयं प्रभुम्

“Iwan mo ang iyong dalamhati—hindi sila ang iyong mga asawa; ito si Svāhā, ang iyong minamahal. Nararapat kang pumaroon at masdan ang iyong anak na nananahan sa lawa sa Śvetaparvata.” Pagkaraan, nagtungo roon si Agni at nakita ang kanyang anak, ang Panginoon.

Verse 114

अर्जुन उवाच । कस्मात्स्वाहा करोद्रूपं षण्णां तासां महामुने

Sinabi ni Arjuna: “O dakilang pantas, bakit kinuha ni Svāhā ang mga anyo ng anim na (asawa) na iyon?”

Verse 115

यत्ता भर्तृपराः साध्व्यस्तपस्विन्योग्निसंनिभाः । न बिभेति च किं ताभ्यः षड्भ्यः स्वाहाऽपराधिनी । भर्तृभक्त्या जगद्दग्धुं यतः शक्ताश्च ता मुने

Ang mga babaeng iyon ay lubos na tapat sa kanilang mga asawa—mga banal na mapag-asetang nagniningning na parang apoy. O pantas, bakit hindi natakot ang nagkasalang si Svāhā sa anim na iyon, gayong sa debosyon nila bilang asawa ay kaya nilang sunugin ang daigdig?

Verse 116

नारद उवाच । सत्यमेतत्कुरुश्रेष्ठ श्रृणु तच्चापि कारणम् । येन तासां कृतं रूपं न वा शापं ददुश्च ताः

Sinabi ni Nārada: “Totoo iyan, O pinakamainam sa mga Kuru. Pakinggan mo rin ang dahilan: kung bakit kinuha ni Svāhā ang kanilang anyo, at kung bakit hindi sila nagbitaw ng sumpa.”

Verse 117

यत्र तद्वह्निना क्षिप्तं रुद्रतेजः सकृत्पुरा । गंगायां तत्र सस्नुस्ताः षटत्न्योऽज्ञनाभावतः

Sa pook na minsang pinagbagsakan ni Agni ng ningning-lakas ni Rudra, doon naligo sa Gaṅgā ang anim na asawa, na walang kamalay-malay sa naganap.

Verse 118

ततस्ता विह्वलीभूतास्तेजसा तेन मोहिताः । लज्जया च स्वभर्तॄणां गंगातीरस्थिता रहः

Pagkaraan, sila’y nabalisa at nalito dahil sa ningning na yaon; at sa hiya sa harap ng kanilang mga asawa, sila’y nanatiling lihim sa pampang ng Ilog Gaṅgā.

Verse 119

एतदंतमालोक्य चिकीर्षंती मनीषितम् । स्वाहा शरीरमाविश्यतासां तेजो जहार तत्

Nang makita ang kalagayan at nagnanais tuparin ang kanyang layon, si Svāhā ay pumasok sa kanilang mga katawan at inagaw mula sa kanila ang ningning na yaon.

Verse 120

चिक्रीड वह्निजायापि यथा ते कथितं मया

Kaya nga, maging ang asawa ni Agni ay kumilos na tila isang mapaglarong paglalapat ng paraan, gaya ng aking isinalaysay sa iyo.

Verse 121

उपकारमिमं ताभिः स्मरंतीभिश्च भारत । न शप्ता सा यतः शापो न देयश्चोपकारिणि

O Bhārata, sa pag-alaala sa tulong na iyon, hindi nila siya isinumpa; sapagkat ang sumpa’y hindi dapat ibigay sa isang nagkaloob ng kabutihan.

Verse 122

ततः सप्तर्षयो ज्ञात्वा ज्ञानेनासुचितां गताः । तत्यजुः षट् तदा पत्नीर्विना देवीमरुंधतीम्

Pagkaraan, ang Pitong Ṛṣi (Saptarṣi), nang maunawaan ang katotohanan sa pamamagitan ng kanilang pananaw, ay napagtantong sila’y nahulog sa karumihan; kaya iniwan nila ang anim na asawa—maliban sa diyosang Arundhatī.

Verse 123

विश्वामित्रस्तु भगवान्कुमारं शरणं गतः । स्तवं दिव्यं संप्रचक्रे महासेनस्य चापि सः

Ang kagalang-galang na si Viśvāmitra ay sumilong kay Kumāra, at siya rin ay bumuo ng isang banal na himno para kay Mahāsena.

Verse 124

अष्टोत्तरशतं नाम्नां श्रृणु त्वं तानि फाल्गुन । जपेन येषां पापानि यांति ज्ञानमवाप्नुयात्

O Phālguna, pakinggan mo ang isang daan at walong pangalan; sa pag-uulit (japa) ng mga ito, nawawala ang mga kasalanan at nakakamit ang kaalamang espirituwal.

Verse 125

त्वं ब्रह्मवादी त्वं ब्रह्मा ब्राह्मणवत्सलः । ब्रह्मण्यो ब्रह्मदेवश्च ब्रह्मदो ब्रह्मसंग्रहः

Ikaw ang tagapahayag ng Brahman; Ikaw si Brahmā; Ikaw ang mapagmahal sa mga brāhmaṇa. Ikaw ang tagapangalaga ng kaayusang Brahmaniko; Ikaw ang banal na Panginoon ng Brahman; Ikaw ang nagbibigay ng karunungang Brahman; Ikaw ang sisidlan ng Brahman.

Verse 126

त्वं परं परमं तेजो मंगलानां च मंगलम् । अप्रमेयगुणश्चैव मंत्राणां मंत्रगो भवान्

Ikaw ang sukdulan at pinakamataas na liwanag, ang kabanalan sa lahat ng kabanalan. Di-masusukat ang iyong mga katangian, at Ikaw ang nananahan at pinakadiwa ng lahat ng mantra.

Verse 127

त्वं सावित्रीमयो देव सर्वत्रैवापराजितः । मंत्र शर्वात्मको देवः षडक्षरवतां वरः

O Diyos, Ikaw ay hinubog ng kapangyarihan ng Sāvitrī (Gāyatrī) at saanman ay di-matatalo. O Diyos, Ikaw ang mantra at ang Sarili ni Śarva (Śiva), ang pinakadakila sa mga pinagkalooban ng anim-na-pantig na mantra.

Verse 128

माली मौली पताकी च जटी मुंडी शिखंड्यपि । कुण्डली लांगली बालः कुमारः प्रवरो वरः

Ikaw ay may kuwintas na bulaklak, may korona at may bandila; may buhol-buhol na buhok, ahit ang ulo, at may tuktok na suklay. May hikaw Ka, taglay ang araro; Ikaw ang Banal na Kabataan—Kumāra—pinakamainam at kataas-taasan.

Verse 129

गवांपुत्रः सुरारिघ्नः संभवो भवभावनः । पिनाकी शत्रुहा श्वेतो गूढः स्कन्दः कराग्रणीः

Ikaw ang “anak ng mga baka,” tagapagpuksa sa mga kaaway ng mga deva; ang kusang sumilang, ang nagpapagising sa pag-iral. Ikaw ang may taglay na Pināka, tagawasak ng mga kalaban; ang Maputi, ang Nakatago; si Skanda, pinunong nasa unahan ng pagkilos.

Verse 130

द्वादशो भूर्भुवो भावी भुवः पुत्रो नमस्कृतः । नागराजः सुधर्मात्मा नाकपृष्ठः सनातनः

Ikaw ang Labindalawang-Anyo; Ikaw ang Bhūr at Bhuvaḥ; Ikaw ang siyang magiging (sa hinaharap). Ikaw ang anak ng Bhuvaḥ, karapat-dapat sa mapitagang pagpupugay. Ikaw ang hari ng mga nāga, na ang likas ay matuwid na dharma; Ikaw ay nakalagay sa tuktok ng langit, ang Walang-Hanggan.

Verse 131

त्वं भर्ता सर्वभूतात्मा त्वं त्राता त्वं सुखावहः । शरदक्षः शिखी जेता षड्वक्त्रो भयनाशनः

Ikaw ang tagapagtaguyod, ang panloob na Sarili ng lahat ng nilalang; Ikaw ang tagapagligtas, tagapagdala ng ligaya. Matalas ang Iyong paningin na tila linaw ng taglagas; Ikaw ang may tuktok (may bandilang pabo-real), ang mananagumpay; Ikaw ang Anim-na-Mukha na pumupuksa sa takot.

Verse 132

हेमगर्भो महागर्भो जयश्च विजयेश्वरः । त्वं कर्ता त्वं विधाता च नित्यो नित्यारिमर्दनः

Ikaw si Hemagarbha, ang Gintong Binhi; si Mahāgarbha, ang Dakilang Sinapupunan ng kapangyarihan; si Jaya, diwa ng tagumpay, at si Vijayeśvara, Panginoon ng pananaig. Ikaw ang gumagawa at nagtatakda; walang hanggan, at laging dumudurog sa mga puwersang kaaway.

Verse 133

महासेनो महातेज वीरसेनश्च भूपतिः । सिद्धासनः सुराध्यक्षो भीमसेनो निरामयः

Ikaw si Mahāsena, kumandante ng dakilang hukbo; si Mahātejas, na may di-masukat na ningning; si Vīrasena, pinuno ng mga bayani, at si Bhūpati, ang panginoong hari. Ikaw si Siddhāsana, nakaluklok sa gitna ng mga ganap; si Surādhyakṣa, tagapangasiwa ng mga diyos; si Bhīmasena, makapangyarihang nakapanghihilakbot; at si Nirāmaya, tagapag-alis ng pighati at karamdaman.

Verse 134

शौरिर्यदुर्महातेजा वीर्यवान्सत्यविक्रमः । तेजोगर्भोऽसुररिपुः सुरमूर्तिः सुरोर्ज्जितः

Ikaw si Śauri at si Yadu—marangal sa lahi at tapang—na may malawak na ningning; makapangyarihan, at ang iyong tagumpay ay tapat at di-natitinag. Ikaw si Tejogarbha, sinapupunan ng liwanag; kaaway ng mga asura; mismong anyo ng mga diyos; at pinatitibay ng banal na lakas.

Verse 135

कृतज्ञो वरदः सत्यः शरण्यः साधुवत्सलः । सुव्रतः सूर्यसंकाशो वह्निगर्भः कणो भुवः

Ikaw ang marunong tumanaw ng utang-na-loob at di lumilimot sa paglilingkod; ang tagapagkaloob ng biyaya; ang mismong Katotohanan; ang kanlungan ng mga humihingi ng pag-ampon; at mapagmahal sa mga banal. Ikaw ay matatag sa sagradong panata, maningning na gaya ng araw; may diwang isinilang sa apoy; at naroroon maging sa munting butil na lumalaganap sa buong daigdig.

Verse 136

पिप्पली शीघ्रगो रौद्री गांगेयो रिपुदारणः । कार्त्तिकेयः प्रभुः क्षंता नीलदंष्ट्रो महामनाः

Ikaw si Pippalī; ang mabilis kumilos; ang nakapanghihilakbot sa kapangyarihan; si Gāṅgeya, isinilang sa Gaṅgā; at ang dumudurog sa mga kaaway. Ikaw si Kārttikeya, ang Panginoon—matiisin at mapagpahinuhod—may bughaw na pangil, at dakilang kaluluwa.

Verse 137

निग्रहो निग्रहाणां च नेता त्वं सुरनंदनः । प्रग्रहः परमानंदः क्रोधघ्नस्तार उच्छ्रितः

Ikaw ang tagapagparusa—at maging ang pagpipigil sa mga pumipigil; Ikaw ang pinuno, O kagalakan ng mga diyos. Ikaw ang renda na gumagabay; ang sukdulang kaligayahan mismo; ang pumupuksa sa poot; ang bituing tagapagligtas, dakila at mataas.

Verse 138

कुक्कुटी बहुली दिव्यः कामदो भूरिवर्धनः । अमोघोऽमृतदो ह्यग्निः शत्रुघ्नः सर्वमोदनः

Ikaw ay si Kukkuṭī at Bahulī; ang banal na Diyos; tagapagkaloob ng mga makatarungang hangarin; tagapagpalago ng kasaganaan. Di nagkukulang; tagapagbigay ng buhay na tulad ng amṛta; Ikaw ang apoy mismo; tagapagpuksa ng kaaway; at tagapaghandog ng kagalakan sa lahat.

Verse 139

अव्ययो ह्यमरः श्रीमानुन्नतो ह्यग्निसंभवः । पिशाचराजः सूर्याभः शिवात्मा शिवनंदनः

Ikaw ay di-nasisira, di-namamatay, at maluwalhati; dakila at isinilang mula sa apoy. Ikaw ang hari ng mga piśāca; nagniningning na gaya ng araw; may diwa ng mismong Śiva; at ang minamahal na anak na nagdudulot ng galak kay Śiva.

Verse 140

अपारपारो दुर्ज्ञेयः सर्वभूतहिते रतः । अग्राह्यः कारणं कर्ता परमेष्ठी परं पदम्

Ikaw ay walang pampang na malapit o malayo—walang hanggan at mahirap maunawaan—laging nakatuon sa kapakanan ng lahat ng nilalang. Di mahahawakan; Ikaw ang sanhi at ang gumagawa; ang Kataas-taasang Namumuno, at ang pinakamataas na hantungan.

Verse 141

अचिंत्यः सर्वभूतात्मा सर्वात्मा त्वं सनातनः । एवं स सर्वभूतानां संस्तुतः परमेश्वरः

Ikaw ay di-maiisip—ang panloob na Sarili ng lahat ng nilalang, ang Sarili ng lahat, ang walang hanggan. Kaya ang Kataas-taasang Panginoon na iyon ay pinupuri ng lahat ng nilalang.

Verse 142

नाम्नामष्टशतेनायं विश्वामित्रमहर्षिणा । प्रसन्नमूर्तिराहेदं मुनींद्रं व्रियतामिति

Sa anyong nalulugod, sinabi ng Panginoon: “Ang himnong ito ng walong daang pangalan ay binuo ng dakilang ṛṣi na si Viśvāmitra. Tanggapin at parangalan ang pinakadakilang muni na ito.”

Verse 143

मम त्वया द्विजश्रेष्ठ स्तुतिरेषा निरूपिता । भविष्यति मनोऽभीष्टप्राप्तये प्राणिनां भुवि

O pinakamainam sa mga dwija, ang himnong ito na akin ay iyong naipahayag; sa daigdig ito’y magiging daan upang ang mga nilalang ay makamtan ang ninanais ng kanilang puso.

Verse 144

विवर्धते कुले लक्ष्मीस्तस्य यः प्रपठेदिमम् । न राक्षसाः पिशाचा वा न भूतानि न चापदः

Ang sinumang bumibigkas nito, lalago ang biyaya ni Lakṣmī sa kanyang angkan; hindi siya magagambala ng rākṣasa o piśāca, ni ng mga espiritu, ni ng mga kapahamakan.

Verse 145

विघ्नकारीणि तद्गेहे यत्रैव संस्तुवंति माम् । दुःस्वप्नं च न पश्येत्स बद्धो मुच्यते बंधनात्

Sa tahanang pinupuri Ako, hindi sumisibol ang mga hadlang; hindi siya makakakita ng masamang panaginip, at ang nakagapos ay mapapalaya mula sa pagkagapos.

Verse 146

स्तवस्यास्य प्रभावेण दिव्यभावः पुमान्भवेत् । त्वं च मां श्रुतिसंस्कारैः सर्वैः संस्कर्तुमर्हसि

Sa bisa ng himnong ito, ang tao’y magkakamit ng banal na likas. At ikaw ay karapat-dapat na igawad sa Akin ang lahat ng saṃskāra ayon sa Śruti, ang Veda.

Verse 147

संस्काररहितं जन्म यतश्च पशुवत्स्मृतम् । त्वं च मद्वरदानेन ब्रह्मर्षिश्च भविष्यसि

Sapagkat ang kapanganakang walang saṃskāra ay itinuturing na gaya ng sa hayop. Ngunit sa biyayang Aking ipagkakaloob, ikaw man ay magiging isang Brahmarṣi.

Verse 148

ततो मुनिस्तस्य चक्रे जातकर्मादिकाः क्रियाः । पौरोहित्यं तथा भेजे स्कंदस्यैवाज्ञया प्रभुः

Pagkaraan, isinagawa ng muni para sa kanya ang mga ritwal na nagsisimula sa jātakarma, ang seremonyang pangkapanganakan. At sa mismong utos ni Skanda, ang kagalang-galang na iyon ay tumanggap din ng tungkulin bilang punong pari (purohita).

Verse 149

ततस्तं वह्निरभ्यागाद्ददर्श च सुतं गुहम् । षट्छीर्षं द्विगुणश्रोत्रं द्वादशाक्षिभुजक्रमम्

Pagkatapos, lumapit ang Apoy at nasilayan si Guha, ang kanyang anak—may anim na ulo, dobleng tainga, at may hanay ng labindalawang mata at mga bisig.

Verse 150

एकग्रीवं चैककायं कुमारं स व्यलोकयत् । कलिलं प्रथमे चाह्नि द्वितीये व्यक्तितां गतम्

Tiningnan niya ang Kumāra na may iisang leeg at iisang katawan. Sa unang araw, isa pa siyang walang-hugis na buo; sa ikalawang araw, nagkaroon siya ng malinaw na anyo.

Verse 151

दृतीयायां शिशुर्जातश्चतुर्थ्यां पूर्ण एवच । पंचम्यां संस्कृतः सोऽभूत्पावकं चाप्यपश्यत

Sa ikatlong araw, isinilang siya bilang sanggol; sa ikaapat, naging ganap na siya. Sa ikalima, tinanggap niya ang mga ritwal ng saṃskāra, at nasilayan din niya ang Apoy (Agni).

Verse 152

ततस्तं पावकः पार्थ आलिलिंग चुचुंब च । पुत्रेति चोक्त्वा तस्मै स शक्त्यस्त्रम ददात्स्वयम्

Pagkatapos, niyakap siya ni Pāvaka (Agni) at hinalikan; at tinawag siyang “anak ko.” Pagdaka’y personal niyang ipinagkaloob ang sandatang pamuksa na tinatawag na Śakti.

Verse 153

स च शक्तिं समादाय नमस्कृत्य च पावकम् । श्वेतश्रृंगं समारूढो मुखैः पश्यन्दिशो दश

Kinuha niya ang Śakti at nagbigay-galang kay Pāvaka (Agni); saka siya sumakay sa Śvetaśṛṅga, at sa pamamagitan ng kaniyang mga mukha ay minasdan ang sampung dako.

Verse 154

व्यनदद्भैरवं नादं त्रास यन्सासुरं जगत् । ततः श्वेतगिरेः श्रृंगं रक्षः पद्मदशावृतम्

Umalingawngaw siya ng nakapanghihilakbot na sigaw na gaya ni Bhairava, na nagpasindak sa daigdig kasama ang mga asura. Pagkaraan, nakita niya ang tuktok ng Śvetagiri, napaliligiran ng sampung anyong tulad ng lotus, at may mga rākṣasa na nakapuwesto sa paligid.

Verse 155

बिभेद तरसा शक्त्या शतयोजनविस्तृतम् । तदेकेन प्रहारेण खंडशः पतितं भुवि

Sa biglang bugso ng lakas, hinati niya sa Śakti ang napakalawak na masa na umaabot sa sandaang yojana; sa iisang hampas, ito’y bumagsak sa lupa na pira-piraso.

Verse 156

चूर्णीकृता राक्षसास्ते सततं धर्मशत्रवः । ततः प्रव्यथिता भूमिर्व्यशीर्यत समंततः

Ang mga rākṣasa na yaon—palaging kaaway ng dharma—ay nadurog na parang alikabok. Pagkaraan, ang lupa na labis na nayanig ay nagsimulang mabiyak sa lahat ng panig.

Verse 157

भीताश्च पर्वताः सर्वे चुक्रुशुः प्रलयाद्यथा । भूतानि तत्र सुभृशं त्राहित्राहीति चोज्जगुः

Nanginig sa takot ang lahat ng bundok at sumigaw na wari’y sa panahon ng pralaya. Ang mga nilalang doon ay humagulhol nang malakas: “Iligtas kami! Iligtas kami!”

Verse 158

एवं श्रुत्वा ततो देवा वासवं सह तेऽब्रुवन् । येनैकेन प्रहारेण त्रैलोक्यं व्याकुली कृतम्

Pagkarinig nito, nagsalita nang sabay-sabay ang mga diyos kay Vāsava (Indra): “Sino yaong sa iisang hampas lamang ay nagpagulo sa tatlong daigdig?”

Verse 159

स संक्रुद्धः क्षणाद्विश्वं संहरिष्यति वासव । वयं च पालनार्थाय सृष्टा देवेन वेधसा

“Kapag siya’y nag-alab sa galit, O Vāsava, sa isang kisapmata’y wawasakin niya ang sansinukob. At kami’y nilikha ng diyos na Vedhas (Brahmā) upang ito’y pangalagaan.”

Verse 160

तच्च त्राणं सदा कार्यं प्राणैः कंठगतैरपि । अस्माकं पश्यतामेवं यदि संक्षोभ्यते जगत्

“Kaya’t ang pagliligtas na iyon ay dapat laging isagawa, kahit ang hininga ng buhay ay tila nasa lalamunan na. Sapagkat kung sa aming pagtanaw ay nayayanig nang ganito ang daigdig…”

Verse 161

धिक्ततो जन्म वीराणां श्लाघ्यं हि मरणं क्षणात् । तदस्माभिः सहैनं त्वं क्षतुमर्हसि वासव

“Sumpa sa buhay ng mga bayani kung iiwas sa tungkulin; tunay na kapuri-puri ang mamatay sa isang iglap. Kaya, O Vāsava, kasama namin ay dapat mo siyang pigilan.”

Verse 162

एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा देवैः सार्धं तमभ्ययात् । विधित्सुस्तस्य वीर्यं स शक्रस्तूर्णतरं तदा

Nang masabihan nang gayon, sumagot si Indra, “Gayon nga,” at agad lumapit kasama ng mga diyos; noon, si Śakra ay lalo pang bumilis, hangad na subukin ang lakas ng bayaning iyon.

Verse 163

उग्रं तच्च महावेगं देवानीकं दुरासदम् । नर्दमानं गुहऋ प्रेक्ष्य ननाद जलधिर्यथा

Nang makita ang nakapanghihilakbot, ubod-bilis at di-malalapitan na hukbo ng mga deva na umuungal, umungal din si Guha (Skanda)—gaya ng mismong karagatan.

Verse 164

तस्य नादेन महता समुद्धूतोदधिप्रभम् । बभ्राम तत्रतत्रैव देव सैन्यमचेतनम्

Dahil sa napakalakas na ungol na iyon, ang hukbo ng mga deva ay nayanig na parang dagat na binubulabog; nawalan sila ng ulirat at nagpagala-gala, dito at doon.

Verse 165

जिघांसूनुपसंप्राप्तान्देवान्दृष्ट्वा स पावकिः । विससर्ज्ज मुखात्तत्र प्रवृद्धाः पावकार्चिषः

Nang makita niyang papalapit ang mga deva na may hangaring pumatay, si Pāvaki—anak ng Apoy—ay agad nagbuga mula sa kanyang bibig ng naglalagablab na mga dila ng apoy na lalong tumindi.

Verse 166

अदहद्देवसैन्यानि चेष्ट मानानि भूतले । ते प्रदीप्तशिरोदेहाः प्रदीप्तायुधवाहनाः

Sinunog niya ang mga hukbo ng mga deva habang sila’y nagpupumiglas sa lupa; nagliliyab ang kanilang ulo at katawan, at pati mga sandata at sinasakyan ay nag-aapoy rin.

Verse 167

प्रच्युताः सहसा भांति दिवस्तारागणा इव । दह्यमानाः प्रपन्नास्ते शरणं पावकात्मजम्

Bigla silang bumagsak at kumislap na parang mga kumpol ng bituing nalalaglag mula sa langit; habang nasusunog, sila’y sumuko at humingi ng kanlungan sa anak ng Apoy.

Verse 168

देवा वज्रधरं प्रोचुस्त्यज वज्रं शतक्रतो । उक्तो देवैस्तदा शक्रः स्कंदे वज्रवासृजत्

Sinabi ng mga diyos sa may hawak ng vajra: “O Śatakratu, ihagis mo ang vajra!” Kaya, sa udyok ng mga diyos, inihagis ni Indra ang kanyang kulog na sandata kay Skanda.

Verse 169

तद्विसृष्टं जघानाशु पार्श्व स्कंदस्य दक्षिणम् । बिभेद च कुरुश्रेष्ठ तदा तस्य महात्मनः

Ang vajra na naihagis ay mabilis na tumama sa kanang tagiliran ni Skanda at tumagos—O pinakamainam sa angkan ng Kuru—tunay ngang nabutas ang tagiliran ng dakilang kaluluwang iyon.

Verse 170

वज्रप्रहारात्स्कंदस्य संजातः पुरुषोऽपरः । युवा कांचनसन्नाहः शक्तिधृग्दिव्य कुंडलः

Mula sa hampas ng vajra kay Skanda, may isa pang nilalang na sumilang: isang kabataang mandirigma na nakasuot ng gintong baluti, may hawak na śakti (sibat), at may banal na hikaw.

Verse 171

शाख इत्यभिविख्यातः सोपि व्यनददद्भुतम् । ततश्चेंद्रः पुनः क्रुद्धो हृदि स्कंदं व्यदारयत्

Siya’y nakilala sa pangalang Śākha, at siya man ay nagpalabas ng kamangha-manghang sigaw. Pagkaraan, muling nagngitngit si Indra at sinugatan, pinunit ang dibdib ni Skanda.

Verse 172

तत्रापि तादृशो जज्ञे नैगमेय इति श्रुतः । ततो विनद्य स्कंदाद्याश्चत्वारस्तं तदाभ्ययुः

Doon din ay may isinilang na katulad niya, na sa salinlahi’y kilala bilang Naigameya. Pagkaraan, sa malakas na sigaw, si Skanda at ang tatlo pang pinuno ay sabay-sabay na sumugod sa kanya.

Verse 173

तदेंद्रो वज्रमुत्सृज्य प्रांजलिः शरणं ययौ । तस्याभयं ददौ स्कंदः सहसैन्यस्य सत्तमः

Pagkaraan, itinabi ni Indra ang kaniyang vajra at lumapit na magkayakap ang mga palad upang manangan. Si Skanda—pinakamainam sa mga pinunò ng hukbo—ay nagkaloob sa kaniya ng abhaya, katiyakan ng kaligtasan at kawalang-takot.

Verse 174

ततः प्रहृष्टास्त्रभिदशा वादित्राण्यभ्यवादयन् । वज्रप्रहारात्कन्याश्च जज्ञिरेऽस्य महाबलाः

Pagkatapos, ang mga diyos na may tangan ng sandata ay nagalak at pinatunog ang mga tugtugin. At mula sa hampas ng vajra, may mga dalagang makapangyarihan ding isinilang mula sa kaniya.

Verse 175

या हरं ति शिशूञ्जातान्गर्भस्थांश्चैव दारुणाः । काकी च हिलिमा चैव रुद्रा च वृषभा तथा

Sila’y mga kakila-kilabot na nilalang na dumadagit sa mga sanggol na bagong-silang, at maging sa mga nasa sinapupunan. Kabilang sa kanila sina Kākī, Hilimā, Rudrā, at gayundin si Vṛṣabhā.

Verse 176

आया पलाला मित्रा च सप्तैताः शिशुमातरः । एतासांवीर्यसंपन्नः शिशुश्चाभूत्सुदारुणः

Sina Āyā, Palālā, at Mitrā—na pitong lahat—ang tinatawag na ‘mga ina ng mga bata’. Taglay ang kanilang bisa, may isinilang ding isang bata—lubhang mabagsik at kakila-kilabot.

Verse 177

स्कंदप्रसादजः पुत्रो लोहिताक्षो भयंकरः । एष वीराष्टकः प्रोक्तः स्कंदमातृगणोऽद्भुतः

Mula sa biyaya ni Skanda ay isinilang ang isang anak—si Lohitākṣa, kakila-kilabot ang anyo. Ito ang ipinahayag na ‘walong pangkat ng mga bayani’, ang kamangha-manghang pulutong ng mga Ina ni Skanda.

Verse 178

पूजनीयः सदा भक्त्या सर्वापस्मारशांतिदः । उपातिष्ठत्ततः स्कंदं हिरण्यकवचस्रजम्

Dapat Siyang sambahin palagi nang may debosyon, sapagkat Siya ang nagpapatahimik sa bawat apasmāra (paghihirap/pagkakumbulsyon). Pagkaraan, lumapit siya upang maglingkod kay Skanda, na may ginintuang baluti at kuwintas na garlandang ginto.

Verse 179

लोहितांबरसंवीतं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रभम् । युवानं श्रीः स्वयं भेजे तं प्रणम्य शरीरिणी

Nakasuot ng pulang kasuotan at nagliliwanag maging sa tatlong daigdig, ang kabataang iyon ay pinili mismo ni Śrī (Lakṣmī). Siya, na nagkatawang-tao, ay yumukod at nagpatirapa sa paggalang sa Kanya.

Verse 180

श्रिया जुष्टं च तं प्राहुः सर्वे देवाः प्रणम्य वै । हिरण्यवर्ण्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव

Ang lahat ng mga diyos ay yumukod at nagsalita sa Kanya na kinalugdan ni Śrī: “O Ikaw na may ginintuang kulay, pagpapala sa Iyo; maging tagapagkalinga at tagapagdulot ng kapayapaan sa mga daigdig.”

Verse 181

भवानिंद्रोऽस्तु नो नाथ त्रैलोक्यस्य हिताय वै

O Panginoon naming Kanlungan, nawa’y Ikaw ang maging Indra namin, tunay nga, para sa kapakanan ng tatlong daigdig.

Verse 182

स्कंद उवाच । किमिंद्रः सर्वलोकानां करोतीह सुरोत्तमाः । कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः

Wika ni Skanda: “O pinakamainam sa mga diyos, ano nga ba ang nagagawa ni Indra rito para sa lahat ng daigdig? At paano patuloy na pinangangalagaan ng Panginoon ng mga Deva ang mga pangkat ng mga diyos?”

Verse 183

देवा ऊचुः । इंद्रो दिशति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम् । प्रज्ञां प्रयच्छति तथा सर्वान्दायान्सुरेश्वरः

Wika ng mga Deva: “Ipinamamahagi ni Indra sa mga nilalang ang lakas at ningning, supling at kaligayahan. Gayundin, ang Panginoon ng mga diyos ay nagkakaloob ng pagkaunawa at ng lahat ng nararapat na bahagi.”

Verse 184

दुर्वृत्तानां स हरति वृत्तस्थानां प्रयच्छति । अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलवत्तरः

“Sa masasamang asal, inaalis niya (ang kapangyarihan at palad); sa mga matatag sa wastong asal, ibinibigay niya (ang nararapat). At yamang siya ang pinakamatatag sa gawa, dinidisiplina rin niya ang mga nilalang sa kanilang mga tungkulin.”

Verse 185

असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाऽचंद्रे च चंद्रमाः । भवत्यग्निश्च वायुश्च पृथिव्यां जीवकारणम्

“Kung saan walang araw, siya ang nagiging araw; kung saan walang buwan, siya ang nagiging buwan. Siya rin ang nagiging apoy at hangin—sa daigdig, siya ang mismong sanhi ng buhay.”

Verse 186

एतदिंद्रेण कर्तव्यमिंद्रो हि विपुलं बलम् । त्वं चेंद्रो भव नो वीर तारकं जहि ते नमः

“Ito ang dapat gawin ni Indra, sapagkat si Indra ay dakilang kapangyarihan. At ikaw rin, O bayani, maging Indra para sa amin—puksain si Tāraka. Pagpupugay sa iyo!”

Verse 187

इंद्र उवाच । त्वं भवेंद्रो महाबाहो सर्वेषां नः सुखावहः । प्रणम्य प्रार्थये स्कंद तारकं जहि रक्ष नः

Sinabi ni Indra: “O makapangyarihang bisig, maging Indra ka—tagapagdala ng ligaya sa aming lahat. Ako’y yumuyuko at nagsusumamo, O Skanda: puksain si Tāraka at ingatan mo kami.”

Verse 188

स्कंद उवाच । शाधि त्वमेव त्रैलोक्यं भवानिंद्रोस्तु सर्वदा । करिष्ये चेंद्रकर्माणि न ममेंद्रत्वमीप्सितम्

Wika ni Skanda: “Ikaw mismo ang dapat maghari sa tatlong daigdig; maging Indra ka magpakailanman. Gagampanan ko ang mga gawain ni Indra, ngunit ang pagiging Indra at ang kapangyarihan nito ay hindi ko ninanais.”

Verse 189

त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च । करोमि किं च ते शक्रशासनं ब्रूहि तन्मम

“Ikaw lamang ang hari—pagpapala sa iyo—ng tatlong daigdig, at maging sa akin. Ano ang dapat kong gawin? Ipag-utos mo sa akin, O Śakra; iyon ang aking tutuparin.”

Verse 190

इंद्र उवाच । यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया । अभिषिच्छस्व देवानां सैनापत्ये महाबल । अहमिंद्रो भविष्यामि तव वाक्याद्यशोऽस्तु ते

Sinabi ni Indra: “Kung ang pahayag na ito’y tunay at binigkas mo nang may matibay na pasiya, O makapangyarihan, kung gayon ay magpabuhos-ka (abhiseka) bilang punong-kumandante ng hukbo ng mga deva. Sa iyong salita, mananatili akong Indra—sumaiyo ang karangalan.”

Verse 191

स्कंद उवाच । दानवानां विनाशाय देवानामर्थसिद्धये । गोब्राह्मणस्य चार्थाय एवमस्तु वचस्तव

Wika ni Skanda: “Para sa paglipol sa mga Dānava, para sa katuparan ng layon ng mga deva, at para sa kapakanan ng mga baka at ng mga Brahmana—mangyari nawa ayon sa iyong sinabi.”

Verse 192

इत्युक्ते सुमहानादः सुराणामभ्यजायत । भूतानां चापि सर्वेषां त्रैलोक्यांकपकारकः

Pagkasabi nito, isang napakalakas na ugong ang sumiklab sa hanay ng mga deva, at gayundin sa lahat ng nilalang; umalingawngaw ito sa tatlong daigdig at yumanig hanggang sa kanilang mga hangganan.

Verse 193

जयेति तुष्टुवुश्चैनं वादित्राण्यभ्यवादयन् । ननृस्तष्टुवुश्चैवं कराघातांश्च चक्रिरे

Sumigaw sila ng “Tagumpay!” at pinuri Siya; pinatunog ang mga instrumento. Sila’y nagsayaw at umawit ng Kanyang kaluwalhatian, at pumalakpak sa galak na debosyonal.

Verse 194

तेन शब्देन महता विस्मिता नगनंदिनी । शंकरं प्राह को देव नादोऽयमतिवर्तते

Namangha sa napakalakas na tunog, sinabi ng Anak ng Bundok kay Śaṅkara: “O Panginoon, ano ang pambihirang ugong na ito na humihigit sa lahat?”

Verse 195

रुद्र उवाच । अद्य नुनं प्रहृष्टानां सुराणां विविधा गिरः । श्रूयंते च तथा देवी यथा जातः सुतस्तव

Wika ni Rudra: “Ngayong araw, O Diyosa, tunay na naririnig ang sari-saring sigaw ng mga diyos na nagagalak—sapagkat isinilang na ang iyong anak na lalaki.”

Verse 196

गवां च ब्राह्मणानां च साध्वीनां च दिवौकसाम् । मार्जयिष्यति चाश्रूणि पुत्रस्ते पुण्यवत्यपि

O marangal na Ginang, papahirin ng iyong anak ang luha ng mga baka, ng mga brāhmaṇa, ng mga banal na babae, at maging ng mga nananahan sa langit.

Verse 197

एवं वदति सा देवी द्रष्टुं तमुत्सुकाऽभवत् । शंकरश्च महातेजाः पुत्रस्नेहाधिको यतः

Nang magsalita Siya nang gayon, ang Diyosa ay sabik na sabik na makita ang sanggol. At si Śaṅkara—bagaman puspos ng dakilang ningning—ay lalo pang napukaw ng pag-ibig sa kanyang anak.

Verse 198

वृषभं तत आरुह्य देव्या सह समुत्सुकः । सगणो भव आगच्छत्पुत्र दर्शनलालसः

Pagkaraan, si Bhava (Śiva), sumakay sa toro na Vṛṣabha kasama ang Diyosa, at dumating na may mga gaṇa—sabik at uhaw na masilayan ang kaniyang anak.

Verse 199

ततो ब्रह्मा महासेनं प्रजापतिरथाब्रवीत् । अभिगच्छ महादेवं पितरं मातरं प्रभो

Pagkatapos, si Brahmā, ang Prajāpati na Panginoon ng mga nilalang, ay nagsabi kay Mahāsena: “O Makapangyarihan, lumapit ka kay Mahādeva—ang iyong ama—at sa iyong ina.”

Verse 200

अनयोर्वीर्यसंयोगात्तवोत्पत्तिस्तु प्राथमी । एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा महासेनो महेश्वरम्

“Ang unang pinagmulan mo ay mula sa pagsasanib ng lakas at bisa ng dalawang ito.” Pagkasabi ng “Mangyari nawa,” si Mahāsena ay lumapit kay Maheśvara.