Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

Devanagari script

भुजंगरूपं संत्यज्य बभूवाथ महासुरः । उमारूपी छलयितुं गिरिशं मूढचेतनः

Transliteration

bhujaṃgarūpaṃ saṃtyajya babhūvātha mahāsuraḥ | umārūpī chalayituṃ giriśaṃ mūḍhacetanaḥ

Translation

Iniwan ang anyong ahas, ang dakilang asura ay nagbihis ng ibang anyo, kinuha ang anyo ni Umā upang dayain si Giriśa (Śiva), sa isip na naliligaw.

Word by Word

• भुजंगरूपम्: the serpent-form
• भुजंगरूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भुजंग (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (भुजंगस्य रूपम्)

• संत्यज्य: having abandoned
• संत्यज्य: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम्-त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; उपसर्गः सम्

• बभूव: became
• बभूव: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/सम्बन्धबोधक (then/now)

• महासुरः: the great demon
• महासुरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् असुरः)

• उमारूपी: assuming Umā’s form
• उमारूपी: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमनाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: उमा (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उमायाः रूपी)

• छलयितुम्: to deceive
• छलयितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: छलय् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), प्रयोजनार्थक

• गिरिशम्: Giriśa (Śiva)
• गिरिशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरिणाम् ईशः)

• मूढचेतनः: of deluded mind
• मूढचेतनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मूढ (प्रातिपदिक) + चेतन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (मूढा चेतना यस्य/मूढचेतनः)

Speaker

Narrator (frame speaker not explicit in excerpt)

Visual Art Cues

Scene: A great asura sheds a serpent-form and assumes the guise of Umā, approaching Śiva with deceptive intent; the atmosphere is tense, uncanny, and charged with illusion.

Characters & Entities

• Śiva (Giriśa)
• Umā
• Mahāsura (Āḍi implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Imitating sacred forms for selfish ends is profound adharma; delusion (moha) drives beings to challenge what they cannot comprehend.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No; the verse is mythic narrative centered on Śiva and Umā.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes a deceptive transformation.