Sukta 34
Sukta 9.34
ഈ ചെറു പവമാന സൂക്തം, സോമൻ പിഴിഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത് സ്ഥിരമായ ഒരു ധാരയായി ഒഴുകുമ്പോൾ അവനെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവൻ സ്വാഭാവിക ബലത്തോടെ പ്രതിരോധങ്ങളെ ഭേദിച്ച് മുന്നേറുന്നു. പുറത്തെ ചാലന/ശോധന കർമ്മത്തെ ഉള്ളിലെ പ്രചോദനവുമായി ഇത് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു: സോമൻ ‘മാർജ്യ’—ശുദ്ധീകരകൻ—ആയി, ഇന്ദ്രന്റെ വീരാനന്ദോന്മാദത്തെ ഉണർത്തുന്നവനായും മാറുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ സ്തുതിഗാനങ്ങൾ പാൽക്കരിയുന്ന പശുവിന്റെ മന്ദഗർജ്ജനത്തെപ്പോലെ അവന്റെ അടുക്കലേക്ക് ഒഴുകിപ്പോകുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र सुवानो धारया तनेन्दुर्हिन्वानो अर्षति । रुजद्दृळ्हा व्योजसा ॥
പിഴിഞ്ഞ് പുറപ്പെട്ട ഇന്ദു (സോമ) അഖണ്ഡധാരയായി ഒഴുകുന്നു; പ്രേരിതനായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു—സ്വബലത്തോടെ കഠിന പ്രതിരോധങ്ങളെ തകർക്കുന്നു.
Mantra 2
सुत इन्द्राय वायवे वरुणाय मरुद्भ्यः । सोमो अर्षति विष्णवे ॥
സുതമായ (പിഴിഞ്ഞെടുത്ത) സോമൻ ഇന്ദ്രനിലേക്കും വായുവിലേക്കും വരുണനിലേക്കും മരുത്ഗണങ്ങളിലേക്കും വിഷ്ണുവിലേക്കും ഒഴുകുന്നു; ആത്മാവിന്റെ വിശാലത പണിയുന്ന ദേവശക്തികൾക്കായി തന്റെ ശുദ്ധാനന്ദ-രസം അർപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 3
वृषाणं वृषभिर्यतं सुन्वन्ति सोममद्रिभिः । दुहन्ति शक्मना पयः ॥
ബലവാനെ ബലവാന്മാർ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; അദ്രി (കല്ലുകൾ)കൊണ്ട് അവർ സോമനെ പിഴിയുന്നു. കൗശലത്തോടെ അവർ പോഷകമായ പയഃ—അന്തരമധുരവും ശക്തിയും—പാൽപോലെ ദോഹിക്കുന്നു.
Mantra 4
भुवत्त्रितस्य मर्ज्यो भुवदिन्द्राय मत्सरः । सं रूपैरज्यते हरिः ॥
അവൻ ത്രിതന്റെ മർജ്യ (ശോധക-പവിത്രകൻ) ആകുന്നു; ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി മത്‌സര (ഉന്മേഷോന്മാദം) ആകുന്നു. ഹരി (താമ്രവർണ്ണൻ) രൂപങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്നു അഭിഷിക്തനാകുന്നു—ദേവപ്രവർത്തനത്തിനായി ഉള്ളിൽ തന്നെ രൂപം ധരിക്കുന്നു.
Mantra 5
अभीमृतस्य विष्टपं दुहते पृश्निमातरः । चारु प्रियतमं हविः ॥
ഋതത്തിന്റെ വിശാലാസനത്തേക്കു—ചിത്രവർണ്ണനായ (പൃശ്നി) യുടെ മാതാക്കൾ—അവനുവേണ്ടി മനോഹരവും അതിപ്രിയവും ആയ ഹവിഷ് ദോഹിക്കുന്നു.
Mantra 6
समेनमह्रुता इमा गिरो अर्षन्ति सस्रुतः । धेनूर्वाश्रो अवीवशत् ॥
അവനിലേക്കു—വിളിക്കപ്പെടാതിരുന്നാലും ആകർഷകനായ അവനിലേക്കു—ഈ ഗിരഃ സമഗതിയിൽ, തുടർച്ചയായ ധാരയായി ഒഴുകുന്നു; പ്രചോദനത്തിന്റെ ധേനു (വാശ്ര) മുഴങ്ങുന്നു—സോമപ്രവാഹത്തിലേക്കുള്ള അന്തർശ്രവണത്തെ ഉണർത്തി.
Inside Sukta 34
How it unfolds
- Where it opens
Soma is pressed forth and begins to stream in an unbroken current, propelled onward with inherent force.
- Development
His rushing purification is described as a power that breaks rigid resistances; the rite is framed as both cleansing and empowerment.
- Climax
Soma becomes Trita’s purifier and Indra’s exhilaration—taking on ‘forms’ for divine work and inner energizing.
- Where it settles
The hymn ends by identifying the ceaseless flow of hymns themselves toward Soma, like a lowing milk-cow of inspiration that awakens hearing and receptivity.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaHe is portrayed as forceful, rushing, and world-clearing—able to shatter what is rigid and obstructive.
- Cosmic functionMediator of vitality between heaven and earth: the sacrificial essence that strengthens Indra and the gods, renews cosmic order through purification, and carries offerings and praise into effective power.
- Inner significanceThe clarified current of consciousness: purification of mind and speech, a surge of courage and clarity that breaks inner inertia, and the awakening of inspired utterance (Vāc-like flow) from within.
The seer
- Anonymous (traditionally: Pavamāna Soma hymnist)Voicing the Soma-pressing and purification mystique where the physical flow of Soma mirrors the flow of inspired speech (giraḥ) and awakened power (ojas).
Famous verses
प्र सुवानो धारया तनेन्दुर्हिन्वानो अर्षति । रुजद्दृळ्हा व्योजसा ॥भुवत्त्रितस्य मर्ज्यो भुवदिन्द्राय मत्सरः । सं रूपैरज्यते हरिः ॥समेनमह्रुता इमा गिरो अर्षन्ति सस्रुतः । धेनूर्वाश्रो अवीवशत् ॥Attributes of the deity
- Purified (pavamāna)
- Flowing in a continuous stream (dhārā)
- Forceful, obstacle-breaking (ojas; rujad dṛḻhā)
- Invigorator of Indra (matsara)
- Purifier/cleanser (mārjya)
- Tawny/golden (hari)
- Source and attractor of inspired speech (giraḥ)
Also by this seer
- Associated broadly with Mandala 9 (Soma Pavamāna corpus), where multiple hymns are attributed to diverse seer-families; this particular sukta is transmitted without a stable rishi-name in some listings.
The rite, step by step
- Press Soma-stalks and express the juice (savana).
- Let Soma run in a continuous stream through the wool/grass filter (pavitra), symbolically ‘purifying’ it.
- Collect the clarified Soma; ‘anoint’/prepare it for offering (ajyate) and mix as required by the rite.
- Offer Soma portions to the deities—prominently Indra—seeking strength, victory, and removal of obstacles.
- Recite/chant praise as the parallel ‘stream’ of speech, aligning inner intention with the purified flow.
Offerings
- Pressed Soma juice (Indu)
- Libations to Indra and associated deities
- Accompanying oblations as prescribed in Soma rites (e.g., ghee in adjacent fire offerings, depending on the śrauta context)
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified, flowing in a steady stream. The hymn highlights Soma’s power to remove obstacles and to energize the gods—especially Indra.
Indra is mentioned because purified Soma is the classic source of Indra’s exhilaration and strength. Trita appears as a figure connected with Soma’s cleansing power, emphasizing purification as a sacred function.
It suggests that prayer and inspired speech also ‘stream’ toward Soma, just like the purified juice. In simple terms: when Soma is purified, the mind and voice become clearer and more inspired.
Ask anything about Sukta 34 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
