Sukta 48
Sukta 7.48
Vasiṣṭha (Maṇḍala 7)
Triṣṭubh
บทสวดตรีษฏุภสั้น ๆ ของวสิษฐะนี้อัญเชิญฤภุทั้งหลาย—ฤภุกษณะและวาชะ ในฐานะพลังแห่งความชำนาญอันสมบูรณ์—ให้ยินดีในโสมที่คั้นแล้ว และให้ “ขับเคลื่อนให้เกิดขึ้น” งานอันได้ผลซึ่งนำพละกำลังและชัยชนะมาให้ บทสวดเชื่อมโยงศิลปกรรมอันทำงานกว้างไกลของท่านกับพลังวีรกรรมของอินทรา วอนขอให้บัญญัติอันเก่าแก่และสัตย์จริงมีชัย และให้เล่ห์กลของศัตรูเป็นโมฆะ ตอนท้ายปิดด้วยคำวอนโดยทั่วถึงต่อเทพทั้งปวง โดยเฉพาะเหล่าวสุ เพื่อเสรีภาพอันกว้างขวาง (วริวัส) โภชนาการ และการคุ้มครองมั่นคงผ่านความผาสุก (สวัสติ)
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
ऋभुक्षणो वाजा मादयध्वमस्मे नरो मघवानः सुतस्य । आ वोऽर्वाचः क्रतवो न यातां विभ्वो रथं नर्यं वर्तयन्तु ॥
โอ้ Rbhukṣaṇa และ Vāja จงรื่นรมย์ ณ ที่นี่ในหมู่เรา ด้วยโสมะ (Soma) ที่คั้นแล้วเถิด โอ้ผู้ให้ทานผู้กล้าหาญผู้มั่งคั่ง. ขอให้ฤทธิ์เดชและปรีชาญาณ (kratu) อันสัมฤทธิ์ผลของท่านมุ่งมาหาเรา; ขอให้เหล่าผู้แผ่ซ่านทั่ว (Vibhvan เป็นต้น) ขับเคลื่อนรถศึกอันองอาจ—รถแห่งกิจการของมนุษย์.
Mantra 2
ऋभुॠभुभिरभि वः स्याम विभ्वो विभुभिः शवसा शवांसि । वाजो अस्माँ अवतु वाजसाताविन्द्रेण युजा तरुषेम वृत्रम् ॥
ขอให้เราถูกโอบอุ้มคุ้มครองโดย R̥bhu พร้อมด้วยเหล่า R̥bhu; ขอให้ Vibhvan ผู้แผ่ซ่านทั่ว พร้อมด้วยผู้แผ่ซ่านทั้งหลาย เสริมกำลังแห่งกำลังของเราด้วยฤทธิ์เดช. ขอให้ Vāja คุ้มครองเราในการชนะอันนำความอุดม (vājasāti); และเมื่อเทียมแอกกับอินทรา ขอให้เราข้ามพ้นวฤตระ (Vṛtra).
Mantra 3
ते चिद्धि पूर्वीरभि सन्ति शासा विश्वाँ अर्य उपरताति वन्वन् । इन्द्रो विभ्वाँ ऋभुक्षा वाजो अर्यः शत्रोर्मिथत्या कृणवन्वि नृम्णम् ॥
แท้จริงแล้ว บรรดาบัญญัติโบราณเหล่านั้นยังดำรงอยู่ กดดันและบัญชาต่อสรรพสิ่ง; ผู้สูงศักดิ์ย่อมชนะถึงแดนอันสูงยิ่ง. อินทระ (Indra) ผู้แผ่การงานกว้างไกล ร̥bhukṣaṇa และ วาชะ (Vāja) ผู้สูงศักดิ์—ทำความเท็จของศัตรูให้สูญสิ้น—ยังพลังวีรบุรุษให้ปรากฏอย่างเต็มเปี่ยม.
Mantra 4
नू देवासो वरिवः कर्तना नो भूत नो विश्वेऽवसे सजोषाः । समस्मे इषं वसवो ददीरन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
บัดนี้ โอ้เทพทั้งหลาย จงสร้างที่ว่างอันกว้างใหญ่ให้แก่เรา; ขอให้ท่านทั้งปวงพร้อมเพรียงกันเพื่อการคุ้มครองเรา. ขอให้เหล่าวสุ (Vasus) ประทานแรงดลใจและความอุดมแก่เรา; และท่านทั้งหลาย—จงพิทักษ์เราตลอดกาลด้วยความสวัสดีผาสุกของท่าน.
Inside Sukta 48
How it unfolds
- Where it opens
An immediate invitation to the Ṛbhus—R̥bhukṣaṇa and Vāja—to rejoice in the pressed Soma and to bring their efficacious powers forward.
- Development
Their ‘wide-working’ capacity is unfolded as the ability to set the chariot of accomplished work in motion and to align human effort with ancient ordinances that lead to higher attainment.
- Climax
The triad with Indra is invoked to manifest full heroic power and to reduce the foe’s falsehood to nothing—victory through truth-aligned efficacy.
- Where it settles
The hymn broadens into a closing prayer to all the gods, especially the Vasus, for spacious freedom, nourishment, and continual protection through svasti.
The deity: Ṛbhus, allied with Indra and Soma
- In the VedaIn this hymn they are addressed as heroic givers who drive the ‘manly chariot’—a symbol of accomplished work and victorious advance.
- Cosmic functionThey represent the cosmic principle of perfected workmanship: transforming the given into the refined, enabling increase (vāja as ‘prize/strength’), and supporting Indra’s victory by making power effective and fit for right action.
- Inner significancePsychologically, the Ṛbhus signify the disciplined faculties that refine life—skill, clarity, and constructive intelligence—turning raw impulse into capable force, and dissolving ‘falsehood’ (mithyā) that obstructs heroic effort.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha gotra (Āditya/solar-associated seer lineage in later tradition) · Principal seer of Maṇḍala 7, celebrated for hymns of royal protection, cosmic order (ṛta), and powerful prayer for victory and well-being; later remembered as a paradigmatic Brahmarṣi and counselor of kings.
Famous verses
ऋभुक्षणो वाजा मादयध्वमस्मे नरो मघवानः सुतस्य । आ वोऽर्वाचः क्रतवो न यातां विभ्वो रथं नर्यं वर्तयन्तु ॥ते चिद्धि पूर्वीरभि सन्ति शासा विश्वाँ अर्य उपरताति वन्वन् । इन्द्रो विभ्वाँ ऋभुक्षा वाजो अर्यः शत्रोर्मिथत्या कृणवन्वि नृम्णम् ॥yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Artisan-like perfection and renewal
- Wide-working efficacy (vibhvān)
- Association with Soma exhilaration and Indra’s heroic realm
- Bestowers of vāja (strength, prize, victorious gain)
- Upheld by ancient ordinances and right order (ṛta/śāsā)
Also by this seer
- Rig Veda Maṇḍala 7 (numerous sūktas attributed to Vasiṣṭha and his family)
- Prominent Vedic figure in later Śrauta/Smārta memory; frequently cited in Itihāsa-Purāṇa traditions as a teacher and royal priest (purohita)
The rite, step by step
- Prepare the ritual ground and kindle the sacred fires (Āhavanīya, etc.) according to Śrauta procedure.
- Press and clarify Soma; set the Soma for offering, establishing a mood of exhilaration (mada) and right intention.
- Recite the hymn inviting R̥bhukṣaṇa and Vāja to rejoice ‘here’ in the pressed Soma and to bring their effective powers near.
- Mentally/verbally connect their wide-working craft with Indra’s heroic force—asking that deceit and hostility be rendered powerless.
- Conclude with the universal appeal to the Viśve Devāḥ and the Vasus for varivas (free space), iṣ (impulsion/nourishment), and svasti (well-being).
Offerings
- Pressed Soma (primary)
- Ghee/ājya and ritual oblations as customary accompaniments
- Optional dakṣiṇā and food offerings aligned with the rite
Frequently Asked Questions
The Ṛbhus are divine artisan-powers—especially named here as R̥bhukṣaṇa and Vāja—who represent perfected skill and effective action, closely linked with Soma and Indra’s victorious force.
It asks the Ṛbhus to rejoice in the pressed Soma, bring their efficacious powers near, help true ordinances prevail, destroy the enemy’s deceit, and finally grant spacious freedom, nourishment, and constant well-being.
After invoking the specific powers of perfection (the Ṛbhus), the poet seals the prayer with a broad protective blessing—asking the Viśve Devāḥ, with emphasis on the Vasus, to give support, plenty, and lasting svasti for the worshippers.
Ask anything about Sukta 48 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
