Sukta 10
Sukta 4.10
Agni
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧର୍ମସମ୍ମତ ସଙ୍କଳ୍ପ (କ୍ରତୁ)ର ଶୀଘ୍ର, ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଶକ୍ତି ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ପ୍ରେରିତ ପ୍ରୟାସ ଓ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ଦ୍ୱାରା ଉପାସକଙ୍କୁ ସମୃଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ସଦାବର୍ତ୍ତମାନ ଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବେ—ଦିନ ଓ ରାତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ସମଞ୍ଜସ୍ୟ ଓ ବୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତି, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଦେବଗଣଙ୍କ ସମୂହ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭ୍ରାତୃଭାବମୟ ବନ୍ଧନ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଏହି ସୂକ୍ତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ରକ୍ଷାକାରୀ ସାଥିତ୍ୱକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯଜମାନଙ୍କ ଗୃହ ଓ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ “ନାଭି-କେନ୍ଦ୍ର” ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତିର ଏକ ସ୍ଥିର ସ୍ରୋତ ହୋଇ ରହେ।
Mantras
Mantra 1
अग्ने तमद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रं हृदिस्पृशम् । ऋध्यामा त ओहैः ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆଜି ଆମ ସ୍ତୋତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ତୁମର ସେଇ ଭଦ୍ର କ୍ରତୁରେ—ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱ ପରି—ସମୃଦ୍ଧ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ; ଯାହା ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିବା ଦୀପ୍ତ ସଂକଳ୍ପ। ତୁମ ଓହା (ପ୍ରେରଣା-ବଳ) ଦ୍ୱାରା ଆମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।
Mantra 3
एभिर्नो अर्कैर्भवा नो अर्वाङ्स्वर्ण ज्योतिः । अग्ने विश्वेभिः सुमना अनीकैः ॥
ଏହି ଅର୍କମାନ (ବାଣୀର ଜ୍ୱାଳା) ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ସନ୍ନିହିତ ହୁଅ; ଦୀପ୍ତିମୟ ଲୋକରୁ ଆଲୋକ ପରି ଆମ ନିକଟକୁ ଆସ, ହେ ଅଗ୍ନି। ତୁମ ସମସ୍ତ ଅନୀକ (ମୁଖ/ରୂପ) ଓ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ସୁମନ—କୃପାମୟ ମନର—ହୁଅ।
Mantra 4
आभिष्टे अद्य गीर्भिर्गृणन्तोऽग्ने दाशेम । प्र ते दिवो न स्तनयन्ति शुष्माः ॥
ଆଜି ଆମେ ଗୀର୍ଭିଃ—ସ୍ତୁତିମୟ ବାଣୀଦ୍ୱାରା—ହେ ଅଗ୍ନେ, ତୁମକୁ ଗୃଣନ୍ତଃ (ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା) ଦାଶେମ: ଆମ ନିଜକୁ ଓ ଆମ ଲାଭକୁ ତୁମ ପାଖେ ଅର୍ପଣ କରିବା। ତୁମ ଶୁଷ୍ମାଃ—ପରାକ୍ରମଶକ୍ତି—ଦିବଃର ସ୍ତନୟନ୍ତି (ଆକାଶୀୟ ଗର୍ଜନ) ପରି ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ହେଉ; ତମସର ଜଡତାକୁ ହଟାଇ ଜାଗୃତିକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରୁ।
Mantra 5
तव स्वादिष्ठाग्ने संदृष्टिरिदा चिदह्न इदा चिदक्तोः । श्रिये रुक्मो न रोचत उपाके ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ତବ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଠା (ଅତିମଧୁର) ସଂଦୃଷ୍ଟିଃ—ତୁମ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦର୍ଶନ—ଇଦା ଚିଦ୍ ଅହ୍ନଃ, ଇଦା ଚିଦ୍ ଅକ୍ତୋଃ: ଦିନେ ମଧ୍ୟ, ରାତିରେ ମଧ୍ୟ, ଉପାକେ (ନିକଟରେ) ଦୀପ୍ତିମାନ। ଶ୍ରିୟେ—ମଙ୍ଗଳ-ଶୋଭା ପାଇଁ—ରୁକ୍ମୋ ନ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭୂଷଣ ପରି) ତାହା ରୋଚତ, ଝଲମଲ କରେ।
Mantra 6
घृतं न पूतं तनूररेपाः शुचि हिरण्यम् । तत्ते रुक्मो न रोचत स्वधावः ॥
ଘୃତଂ ନ ପୂତଂ—ଶୁଦ୍ଧ କରା ଘିଅ ପରି—ତୁମ ତନୂଃ ଅରେପାଃ (ନିର୍ଦୋଷ, କଳଙ୍କରହିତ); ଶୁଚି ହିରଣ୍ୟମ୍—ପବିତ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି। ହେ ସ୍ୱଧାବଃ (ନିଜ ଅନ୍ତଃଶକ୍ତିରେ ସ୍ୱୟଂ ସ୍ଥିତ), ତତ୍ତେ ରୁକ୍ମୋ ନ ରୋଚତ: ତୁମ ଭିତରେ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତି ପରି ଝଲମଲ କରେ।
Mantra 7
कृतं चिद्धि ष्मा सनेमि द्वेषोऽग्न इनोषि मर्तात् । इत्था यजमानादृतावः ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଶତ୍ରୁତାରେ ଗଢ଼ିଯାଇଥିବା ଦ୍ୱେଷକୁ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଜିତିପାରୁ; କାରଣ ତୁମେ ମର୍ତ୍ୟରୁ ଦ୍ୱେଷକୁ ହଂକାଇ ଦିଅ। ଏଭଳି ଭାବେ, ଋତର ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା ଯଜମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କର।
Mantra 8
शिवा नः सख्या सन्तु भ्रात्राग्ने देवेषु युष्मे । सा नो नाभिः सदने सस्मिन्नूधन् ॥
ଆମ ପାଇଁ ଶିବ (କଲ୍ୟାଣକାରୀ) ସଖ୍ୟ ହେଉ—ହେ ଅଗ୍ନି, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଭାଇ ସମ। ସେହି ଏହି ନିବାସରେ ଆମ ନାଭି-କେନ୍ଦ୍ର ହେଉ; ଏହି ସଦନରେ ପୋଷଣଦାୟକ ଊଧନ (ସ୍ତନ) ଭାବେ ରୁହ।
Frequently Asked Questions
It asks Agni to awaken a good, luminous resolve in us, to guide the heart, and to bring steady prosperity—like a swift power that helps our efforts succeed.
It highlights Agni as constant vision and protection: not only the physical fire, but also an ever-present light of awareness that stays near in all conditions.
Agni is invoked as an intimate ally among the gods, and as the household’s central support—like a living centre that nourishes, protects, and holds the family together.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.