Deity · Ramcharitmanas
หนุมาน in the Ramcharitmanas
हनुमान्Named in 135 verses
Speaks in 45 verses
In this book
Key chapters
The chapters where หนุมาน matters most.
यह सोपान ‘एकाग्र-भक्ति’ का द्वार है: साधक-चित्त (हनुमान) को ‘राम-काज’ में स्थिर कर, अविद्या/विघ्न (सुरसा, सिंहिका, लंकिनी) लाँघकर ‘सीता-दर्शन’ (आत्म-शुद्धि व परम-लक्ष्य की स्मृति) तक पहुँचाना। सुंदरता
This sopāna is the discipline of right alliance and right effort: the seeker’s scattered energies (vānar-sena) are organized under dharma for a single-pointed quest (Sītā-sudhī). Spiritually, it marks
यह सोपान 'भक्ति की सिद्धि' का द्वार है, जहाँ साधक की साधना (हनुमान-चरित) से कृपा का प्रत्यक्ष फल निकलता है: दर्शन, चिन्ह (चूड़ामणि), और राम-कार्य की सिद्धि। सुंदरकाण्ड में भक्ति कर्म-रूप से प्रकट होती
This Sopāna is the staircase-step of ‘Dharma-in-Combat’: the sādhaka’s inner war against māyā, moha, and ahaṅkāra reaches its fiercest pitch. Lanka is not merely a city; it is the fortified psyche whe
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का नहीं, ‘अहं-क्षय’ का द्वार है। लंका काण्ड में बाह्य युद्ध के साथ अंतर्युद्ध चलता है: भय, करुणा, क्रोध, दर्प, इन सबका शोधन होकर ‘राम-शरणागति’ स्थिर होती है। प्रस्तुत अंश में (दोहा
The Sopāna’s final ascent: not merely ‘after the war’ but the re-installation of Rāma as dharma’s living form, where personal grief (viraha) is transmuted into communal auspiciousness (maṅgal) and the
यह सोपान ‘अहंकार-निवृत्ति और धर्म-प्रतिष्ठा’ का द्वार है। साधक-चित्त के भीतर ‘लंका’ रज-तम से घिरी दुर्ग-मानसिकता है; यहाँ राम-प्रताप का अर्थ बाह्य विजय नहीं, वरन् अधर्म (रावण-भाव) के गढ़ में विवेक (अं
यह सोपान ‘धर्म-विजय’ का द्वार है: साधक के भीतर ‘अहं-लंका’ (अभिमान, भय, काम-क्रोध) पर सेतु-बंध के द्वारा विवेक-मार्ग बनता है। यहाँ भक्ति केवल भाव नहीं रहती, वह संगठन, अनुशासन, और ‘नाम-सेतु’ बनकर जीव को
धर्म-विजय की सीढ़ी: अहंकार-रावण का क्षय और भक्ति-आधारित राज्यधर्म की प्रतिष्ठा। इस सोपान में 'जय' केवल युद्ध-फल नहीं, अपितु तीर्थ-दर्शन, ऋषि-संतोष, दान, स्नान, प्रनाम, इनसे शुद्ध हुई चेतना का 'घर-लौटना
सोपान-समापन: ‘लीला-समाधि’ से ‘श्रवण-निष्ठा’ तक। उत्तरकाण्ड में रामराज्य-स्थापन के बाद रस का केंद्र बाह्य विजय नहीं, अंतःशुद्धि है, रामगुण-कीर्तन, साधु-संग, और मायाविमोह का खंडन। यह चरण साधक को ‘कथा-श्र
Every verse that names หนุมาน
135 verses
- 1.1.15
เมื่อพระผู้สร้างประทานปัญญาสำคัญเช่นนี้ จิตใจก็ละเว้นความชั่วและตั้งมั่นในคุณธรรม ทว่าด้วยอำนาจของกาลเวลา อุปนิสัย และกรรม แม้ผู้ดีในอำนาจของประกฤติ ย่อมบกพร่องจากความดีในบางคราว ดังที่ภักดิชนของพระหริทรงแก้ไขความบกพร่องนั้น…
- 1.2.35
ข้าไหว้พระวิเทหะกับวงศ์วานทั้งหมด ในพระหฤทัยของพระองค์มีความรักลึกซึ้งซ่อนอยู่ต่อพระบาทของพระราม ท่ามกลางโยคะและความสุขอันเป็นกษัตริย์ พระองค์ทรงปกปิดไว้ แต่เมื่อเห็นพระรามก็ปรากฏเปิดเผย ก่อนอื่นข้าถวายบังคมพระบาทของพระภรต…
- 1.2.36
ข้าพเจ้านมัสการหนุมาน โอรสแห่งเทพวายุ ผู้เป็นไฟเผาป่าแห่งคนชั่ว และเป็นคลังแห่งปัญญาอันแท้จริง ในพระราชวังแห่งพระหฤทัยของผู้ใด พระศรีรามผู้ทรงธนูและลูกศรสถิตอยู่
- 1.3.53
ด้วยพระคุณแห่งพระนาม ศัมภูทรงเป็นอมตะ แม้เครื่องประกอบจะไม่เป็นมงคล แต่ทรงเป็นแหล่งแห่งมงคลอย่างยิ่ง ศุกะ สนกะและพวก สิทธะ ฤาษีและโยคี ด้วยพระคุณแห่งพระนามย่อมเสวยสุขแห่งพรหมัน นารททรงทราบซึ่งอานุภาพแห่งพระนาม พระหริทรงเป็นที่รักแห่งโลก…
- 1.3.55
ในทั้งสี่ยุค สามกาล และสามโลก สรรพสัตว์ได้พ้นจากความทุกข์เพราะสวดภาวนาพระนาม นี้คือความเห็นของพระเวท พระปุราณะ และนักบุญทั้งหลาย ว่าความรักในองค์พระรามเป็นผลแห่งบุญกุศลทั้งปวง ในยุคแรกมีการทำสมาธิเป็นหนทาง ในยุคที่สองมีพิธีบูชายัญ…
- 4.1.1
พระเจ้าแห่งราคุวงศ์เสด็จต่อไป และทรงเข้าใกล้ภูเขาฤษยมูก สุครีพอยู่ที่นั่นพร้อมด้วยที่ปรึกษา เมื่อทอดพระเนตรเห็นทั้งสองเสด็จมาซึ่งมีกำลังเป็นเลิศ ทรงตกพระทัยเป็นอันมาก ด้วยความหวาดกลัวอย่างยิ่งจึงตรัสว่า ท่านหนุมาน จงฟัง…
- 4.1.2
ท่านคือเหตุแห่งโลก ผู้ข้ามพ้นสมุทรแห่งการเวียนว่ายตายเกิดและทำลายภาระแห่งแผ่นดิน หรือท่านคือองค์พระผู้เป็นใหญ่แห่งภพทั้งปวง ผู้ทรงอวตารเป็นมนุษย์
- 4.1.3
พวกเราเป็นบุตรของท้าวทศรัถ ผู้เป็นเจ้าแห่งโกศล และเชื่อฟังพระดำรัสของบิดาจึงเสด็จมายังป่า พวกเราเป็นสองพี่น้อง นามว่ารามและลักษมณ์ และมีหญิงผู้บอบบางงดงามอยู่กับเรา ณ ที่นี้อสูรได้ลักพานางสีดา ธิดาแห่งแคว้นวิเทหะ โอ พราหมณ์…
- 4.1.4
ก่อนอื่น ข้าพเจ้ามีปัญญาทื่อ หลงใหล ใจคด และไม่รู้แจ้ง แล้วอีกประการหนึ่ง โอ้พระผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นมิตรแห่งผู้ต่ำต้อย ผู้ทรงเป็นพระภควัน พระองค์ก็ทรงลืมข้าพเจ้าเช่นกัน
- 4.1.5
แม้ว่าข้าแต่องค์พระผู้เป็นเจ้า ข้าพระองค์มีความบกพร่องมากมาย ขออย่าให้ผู้รับใช้ตกหลุมจากใจของพระผู้เป็นนายด้วยความหลงลืมเลย ข้าแต่องค์พระผู้เป็นเจ้า วิญญาณย่อมหลงใหลในมายาของพระองค์ และย่อมข้ามพ้นไปได้ด้วยพระกรุณาของพระองค์เท่านั้น…
- 4.1.6
ผู้นั้นเท่านั้นที่เป็นผู้มีใจซื่อสัตย์แท้จริง โอ้หนุมาน ผู้ซึ่งความมั่นใจไม่เคยคลอนแคลนว่า "ข้าเป็นผู้รับใช้ และองค์พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระเจริญทรงเป็นเจ้านายในรูปแห่งสรรพสิ่งทั้งเคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว"
- 4.1.7
เมื่อหนุมานบุตรแห่งสายลมเห็นว่านายของตนเป็นใจ ความปีติยินดีก็เต็มเปี่ยมหัวใจ และความทุกข์ทั้งปวงก็มลายสิ้น ข้าแต่องค์พระผู้เป็นเจ้า พระราชาแห่งลิงอาศัยอยู่บนภูเขาแห่งนี้ ท่านคือสุครีพ ผู้เป็นข้ารับใช้ของพระองค์ ข้าแต่องค์พระผู้เป็นเจ้า…
- 4.1.8
ครั้นนั้นหนุมานได้เล่าเรื่องราวทั้งหมดของทั้งสองฝ่าย โดยให้ไฟเป็นพยาน ท่านได้ประสานทั้งสองเข้าด้วยกันและทำให้ไมตรีของพวกเขามั่นคง
- 4.2.38
ในที่นี้ หนุมานบุตรแห่งสายลมได้ตรึกตรองในใจว่า สุครีพลืมงานของพระรามไปแล้ว จึงเข้าไปใกล้และก้มศีรษะลงยังพระบาทของสุครีพ แล้วอธิบายเรื่องราวแก่ท่านด้วยอุบายทั้งสี่ประการ สุครีพได้ยินดังนั้นก็เกิดความหวาดกลัวยิ่งนัก แล้วกล่าวว่า…
- 4.3.40
อังคททรงจุ่มพระเศียรแทบพระบาทลักษมณะแล้วทูลวิงวอน ลักษมณะจึงประทานความมั่นใจว่าไม่ต้องทรงหวาดกลัว เมื่อท้าววานรทรงสดับด้วยพระกรรณว่าลักษมณะทมิฬโทธเดือดพล่าน จึงตกพระทัยยิ่งนักและตรัสว่า ท่านหนุมานจงฟัง จงนำตาราไปด้วย…
- 4.3.46
หลังจากได้ประกอบพิธีศพให้แก่น้องชายของพระองค์บนชายทะเลแล้ว พระองค์ได้ตรัสว่า จงฟังเรื่องราวของข้าพเจ้า ข้าแต่บรรดาลิงผู้กล้าหาญ พวกเราพี่น้องทั้งสองครั้งอยู่ในวัยหนุ่ม เราได้บินขึ้นสู่ท้องฟ้าและบินไปใกล้พระอาทิตย์…
- 4.3.47
ข้าพเจ้ามองเห็นนางได้ ส่วนท่านไม่อาจเห็น เพราะสายตาของนกแร้งนั้นไร้ขอบเขต ข้าพเจ้าแก่ชราแล้ว มิฉะนั้นข้าพเจ้าคงให้ความช่วยเหลือท่านบ้าง
- 4.3.53
ท่อมศีรษะลงแทบพระบาทองค์พระผู้เป็นเจ้า สุครีพกล่าวด้วยมือประนมว่า ข้าแต่องค์พระผู้เป็นนาย ข้าพระองค์มิได้มีความผิดประการใดเลย อำนาจมายาขององค์พระผู้เป็นเจ้านั้นยิ่งใหญ่ล้ำพ้น จะหลุดพ้นได้ก็ต่อเมื่อพระรามทรงแสดงพระเมตตา ทวยเทพ มนุษย์…
- 4.3.56
เมื่อได้ยินพระบัญชา ลิงทั้งหมดออกเดินทางทันที แต่ละฝูงไปยังทิศทางของตน จากนั้นพระสุครีพทรงเรียกองคัฑ นล และหนุมาน
- 4.3.57
จงฟังเถิด นีล อังคัท และหนุมาน และท่าน ชามพวาน ผู้มีจิตมั่นคงและรอบรู้ บรรดานักรบผู้กล้าทั้งหมดจงไปทางทิศใต้พร้อมกัน และถามข่าวของสีดาจากทุกคนที่พบ ด้วยใจ การกระทำ และวาจา จงตรึกตรองหนทางอย่างรอบคอบ และสำเร็จกิจของรามจันทร์…