Sukta 53
Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution for this verse not securely fixed across indices)
Devata: Prāṇa and Apāna (vital breaths)
Chandas: Anuṣṭubh (approx.)
บทสวดรักษานี้ทำให้เศรษฐกิจแห่งชีวิตของผู้ป่วยมั่นคง โดยระลึกเรียกและสถาปนาใหม่ให้ปราณะ (ลมหายใจเข้า) และอปานะ (ลมหายใจออก) กลับเข้าที่ เพื่อมิให้จากไปเมื่อความตายเข้ามาใกล้ บทสวดนี้หักล้างสิทธิ์ของยมะ/มฤตยู อัญเชิญแพทย์ทิพย์ (อัศวินทั้งสอง และอัคนิผู้เป็นภิสัช) และวางผู้ทุกข์ไว้ใต้พาหนะคุ้มครองของฤๅษีทั้งเจ็ด มุ่งสู่ความชราที่ปลอดภัย อานุภาพของมันถูกวางกรอบว่าเป็น “ขุมทรัพย์ต้านความร่วงโรย” (jarimán) ฟื้นคืนพลังชีวิตที่ไม่บกพร่องและความต่อเนื่องแห่งชีวิต
Mantras
Mantra 1
दीर्घायुः। अ॒मु॒त्र॒भूया॒दधि॒ यद् य॒मस्य॒ बृह॑स्पतेर॒भिश॑स्तेर॑मुञ्चः । प्रत्यौ॑हताम॒श्विना॑ मृ॒त्युम॒स्मद् दे॒वाना॑मग्ने भि॒षजा॒ शची॑भिः
(ขออายุยืน!) แม้ยมะ (Yama) จะยึดไว้ ขออย่าให้ผู้นี้เป็นของแดนโน้น; ท่านได้ปลดเขาออกจากข้อห้ามของพฤหัสปติ (Bṛhaspati) และจากการสาปแช่งที่ทำร้าย. ขออัศวินคู่ (Aśvins) ผลักความตายให้ถอยห่างจากเรา; โอ้อัคนี (Agni) แพทย์แห่งเทพทั้งหลาย ด้วยศิลป์อันทรงฤทธิ์ของท่าน.
Mantra 2
सं क्रा॑मतं॒ मा ज॑हीतं॒ शरी॑रं प्राणापा॒नौ ते॑ स॒युजा॑वि॒ह स्ता॑म्। श॒तं जी॑व श॒रदो॒ वर्ध॑मानो॒ऽग्निष्टे॑ गो॒पा अ॑धि॒पा वसि॑ष्ठः
จงก้าวไปพร้อมกัน; อย่าละทิ้งกายนี้. ขอให้ลมหายใจเข้าและลมหายใจออกของท่าน ผูกประสานเป็นหนึ่ง ตั้งอยู่ ณ ที่นี้. จงมีชีวิตครบหนึ่งร้อยฤดูใบไม้ร่วง งอกงามยิ่งขึ้นไม่หยุด; อัคนี (Agni) จักเป็นผู้พิทักษ์และเจ้าเหนือท่าน—วสิษฐะ (Vasiṣṭha) ผู้ประเสริฐยิ่ง.
Mantra 3
आयु॒र्यत् ते॒ अति॑हितं परा॒चैर॑पा॒नः प्रा॒णः पुन॒रा तावि॑ताम्। अ॒ग्निष्टदाहा॒र्निरृ॑तेरु॒पस्था॒त् तदा॒त्मनि॒ पुन॒रा वे॑शयामि ते
อายุของท่านซึ่งถูกทับซ่อนอยู่ไกลโพ้น ขอให้ลมหายใจออกและลมหายใจเข้า นำกลับมาที่นี่อีกครั้ง. อัคนี (Agni) ได้ชักเอามันกลับมาจากตักของนิฤรติ (Nirṛti); สิ่งนั้นเอง ข้าพเจ้าขอตั้งไว้ใหม่ภายในอาตมันของท่าน และทำให้มันเข้าสู่ท่าน.
Mantra 4
मेमं प्रा॒णो हा॑सी॒न्मो अ॑पा॒नोऽव॒हाय॒ परा॑ गात्। स॒प्त॒र्षिभ्य॑ एनं॒ परि॑ ददामि॒ त ए॑नं स्व॒स्ति ज॒रसे॑ वहन्तु
ขออย่าให้ลมหายใจเข้า ละทิ้งชายผู้นี้; ขออย่าให้ลมหายใจออก แบกพาเขาแล้วจากไปไกล. ข้าพเจ้ามอบเขาไว้โดยรอบแก่ฤๅษีทั้งเจ็ด (Saptarṣi); ขอให้ท่านเหล่านั้นพาเขาไปด้วยความสวัสดี จนถึงวัยชรา.
Mantra 5
प्र वि॑शतं प्राणापानावन॒ड्वाहा॑विव व्र॒जम्। अ॒यं ज॑रि॒म्णः शे॑व॒धिररि॑ष्ट इ॒ह व॑र्धताम्
จงก้าวเข้าไปเถิด ลมหายใจเข้าและลมหายใจออก ดุจโคเทียมคู่ย่างเข้าสู่คอก ขอให้ขุมทรัพย์นี้ซึ่งกันความเสื่อมโทรม จงงอกงามรุ่งเรือง ณ ที่นี้ โดยปราศจากอันตราย
Mantra 6
आ ते॑ प्रा॒णं सु॑वामसि॒ परा॒ यक्ष्मं॑ सुवामि ते । आयु॑र्नो वि॒श्वतो॑ दधद॒यम॒ग्निर्वरे॑ण्यः
เราขับนำลมหายใจของท่านให้มาที่นี่; เราขับไล่โรคซูบผอม (yákṣma) ของท่านให้ไปไกล อัคนี (Agni) ผู้ควรเลือกสรรยิ่งนี้เอง เป็นผู้สถาปนาอายุให้แก่เราจากทุกทิศทุกทาง
Mantra 7
उद् व॒यं तम॑स॒स्परि॒ रोह॑न्तो॒ नाक॑मुत्त॒मम्। दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम्
เราทั้งหลายได้ไต่ขึ้น ข้ามพ้นความมืด ไปสู่สวรรค์อันสูงสุด. มุ่งสู่เทพ เราได้บรรลุถึงเทพคือสุริยะ—แสงอันสูงสุด.
Frequently Asked Questions
It is a healing and longevity hymn used when someone is weak, wasting, or feared to be near death—meant to restore breath (prāṇa/apāna) and push Death’s influence away.
In Atharvavedic healing, the vital breaths are treated as living powers that can be summoned, stabilized, and commanded not to depart, because their steadiness is identified with life itself.
No specific substance is required by the hymn’s wording. The primary ‘medicine’ is mantra-recitation and protective intent, though some traditions may add water-sprinkling or a small lamp/fire as supportive ritual context.
Ask anything about Sukta 53 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.