
Rishi: Atharvanic/Aṅgirasa tradition (healing hymn)
Devata: Agni; also the functional power ‘Yakṣmanāśana’ (disease-destroyer)
Chandas: Anuṣṭubh (approx.)
AV 3.31 เป็นบทสวดหมวดไภษัชยะ (การเยียวยา) ที่กล่าวซ้ำ ๆ ถึงการ “แยก” ผู้ป่วยออกจากยักษฺมะ (โรคซูบผอม/โรคเสื่อมโทรม) และจากปาปมัน (มลทินอันชั่วร้าย) พร้อมทั้งนำเขากลับมาสู่สมายุส (อายุขัยที่เต็มเปี่ยมไม่บกพร่อง) อัคนีถูกอัญเชิญในฐานะผู้ชำระล้างและผู้ผนึกคืนพลังชีวิต (ปราณะ) อย่างเด็ดขาด โดยมีเหล่าผู้ฟื้นฟูแห่งจักรวาล (โดยเฉพาะจันทราและปัรชัญญะ) เกื้อหนุน เพื่อให้ระเบียบแห่งกาย โชคชะตา และความทรหดอดทนกลับคืนมา
Mantra 1
यक्ष्मनाशनम् वि दे॒वा ज॒रसा॑वृत॒न् वि त्वम॑ग्ने॒ अरा॑त्या । व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
นี่คือคาถาทำลายโรคซูบผอม (यक्ष्म yakṣma): เหล่าเทพได้ขับไล่ “ม่านแห่งความเสื่อมชรา” ออกไปแล้ว; ท่านด้วยเถิด อัคนี (Agni) จงขับไล่เคราะห์ร้าย (अरा॑ति arāti) ออกไป. ขอให้ข้าพเจ้าพ้นจากมลทินชั่วทั้งปวง (पाप्मन् pāpman) พ้นจากโรคซูบผอม (yakṣma) และได้อยู่พร้อมด้วยอายุอันเต็มเปี่ยม (समायुṣ samāyuṣ).
Mantra 2
व्यार्त्या॒ पव॑मानो॒ वि श॒क्रः पा॑पकृ॒त्यया॑ । व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
จากความทุกข์ทน ขอให้ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ ปวะมานะ (Pavamāna) ขับไล่; จากไสยเวทชั่วร้าย (पापकृत्या pāpakṛtyā) ขอให้ผู้ทรงฤทธิ์ ศักระ (Śakra) ขับไล่. ขอให้ข้าพเจ้าพ้นจากมลทินชั่วทั้งปวง (पाप्मन् pāpman) พ้นจากโรคซูบผอม (यक्ष्म yakṣma) และได้อยู่พร้อมด้วยอายุอันเต็มเปี่ยม (समायुṣ samāyuṣ).
Mantra 3
वि ग्रा॒म्याः प॒शव॑ आर॒ण्यैर्व्याऽप॒स्तृष्ण॑यासरन्। व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
ฝูงสัตว์เลี้ยงในหมู่บ้านได้แยกจากสัตว์ป่าแล้วพุ่งไป; สายน้ำทั้งหลายถูกความกระหายเร่งเร้า จึงไหลหนีไป. ฉันใด ขอให้ข้าพเจ้าพรากออกจากมลทินชั่วทั้งปวง พรากออกจากยักษฺมะ (yákṣma, โรคเสื่อม/โรคเรื้อรัง) และได้ประสานกับอายุอันเต็มเปี่ยม.
Mantra 4
वी॒३मे द्यावा॑पृथि॒वी इ॒तो वि पन्था॑नो॒ दिशं॑दिशम्। व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
จากที่นี่ ฟ้ากับดินแยกจากกัน; หนทางทั้งหลายก็แยกไปสู่ทิศนั้นทิศนี้ตามส่วนของตน. ขอให้ข้าพเจ้าแยกออกจากมลทินแห่งบาปทั้งปวง แยกออกจาก yákṣma (ยักษฺมะ—โรคซูบผอม/โรคเสื่อม) และประสานกับอายุอันเต็มเปี่ยมเถิด.
Mantra 5
त्वष्टा॑ दुहि॒त्रे व॑ह॒तुं यु॑न॒क्तीती॒दं विश्वं॒ भुव॑नं॒ वि या॑ति । व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
Tvaṣṭṛ ทรงเทียมขบวนรถวิวาห์ให้แก่ธิดา; ด้วยเหตุนั้น โลกแห่งสรรพชีวิตทั้งมวลจึงเคลื่อนไปโดยแยกจากกัน. ขอให้ข้าพเจ้าแยกออกจากมลทินแห่งบาปทั้งปวง แยกออกจาก yákṣma (โรคซูบผอม/โรคเสื่อม) และประสานกับอายุอันเต็มเปี่ยมเถิด.
Mantra 6
अ॒ग्निः प्रा॒णान्त्सं द॑धाति च॒न्द्रः प्रा॒णेन॒ संहि॑तः । व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
อัคนิ (Agni) ทรงรวบรวมลมหายใจทั้งหลายให้ประสานกัน; จันทรา (ดวงจันทร์) ก็ผูกพันอยู่กับลมหายใจ. ขอให้ข้าพเจ้าแยกออกจากมลทินแห่งบาปทั้งปวง แยกออกจาก yákṣma (โรคซูบผอม/โรคเสื่อม) และประสานกับอายุอันเต็มเปี่ยมเถิด.
Mantra 7
प्रा॒णेन॑ वि॒श्वतो॑वीर्यं दे॒वाः सूर्यं॒ समै॑रयन्। व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
ด้วยปราณะ (prāṇa ลมหายใจแห่งชีวิต) อันมีกำลังรอบด้าน เหล่าเทพได้ให้ดวงอาทิตย์เคลื่อนไป. ขอให้ข้าพเจ้าพ้นออกจากมลทินบาปและความชั่วทั้งปวง พ้นจาก yákṣma (โรคผีสิง/โรคซูบผอม) และได้ประสานกับอายุยืนเต็มส่วนเถิด.
Mantra 8
आयु॑ष्मतामायु॒ष्कृतां॑ प्रा॒णेन॑ जीव॒ मा मृ॑थाः । व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
จงมีชีวิตด้วยลมหายใจแห่งชีวิต (prāṇa)—อย่าตายเลย. ข้าพเจ้าขับไล่โรคซูบผอม (yakṣma) พร้อมทั้งความชั่วร้ายทั้งปวง (pāpmán) ออกไป; และให้ท่านครอบครองอายุขัยอันเต็มเปี่ยม อยู่ท่ามกลางผู้มีอายุยืน อยู่ท่ามกลางผู้สถาปนาอายุขัย.
Mantra 9
प्रा॒णेन॑ प्राण॒तां प्राणे॒हैव भ॑व॒ मा मृ॑थाः । व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
ด้วยปราณะ (prāṇa ลมหายใจแห่งชีวิต) ข้าพเจ้าหนุนเสริมผู้มีลมหายใจทั้งหลาย; โอ้ปราณะ จงสถิตอยู่ที่นี่โดยแท้ อย่าตายเลย. ข้าพเจ้าขับไล่โรคยักษฺมะ (yákṣma โรคซูบผอม) ออกไป พร้อมทั้งบาปและความอัปมงคลทั้งปวง และตั้งเจ้าไว้ในอายุอันเต็มบริบูรณ์.
Mantra 10
उदायु॑षा॒ समायु॒षोदोष॑धीनां॒ रसे॑न । व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
จงลุกขึ้นด้วยอายุของเจ้า—จงลุกขึ้นด้วยอายุอันเต็มบริบูรณ์; จงลุกขึ้นด้วยรสะ (rasa น้ำเลี้ยง/แก่น) แห่งสมุนไพรทั้งหลาย. ข้าพเจ้าขับไล่โรคยักษฺมะ (yákṣma โรคซูบผอม) ออกไป พร้อมทั้งบาปและความอัปมงคลทั้งปวง และตั้งเจ้าไว้ในอายุอันเต็มบริบูรณ์.
Mantra 11
आप॒र्जन्य॑स्य वृ॒ष्ट्योद॑स्थामा॒मृता॑ व॒यम्। व्य॑१हं सर्वे॑ण पा॒प्मना॒ वि यक्ष्मे॑ण॒ समायु॑षा
ด้วยฝนของปัรชัญญะ (Parjanya) เราทั้งหลายได้ลุกขึ้น—ประหนึ่งได้เป็นอมฤตะ (ไม่ตาย). ข้าพเจ้าขับไล่โรคยักษฺมะ (yákṣma โรคซูบผอม) ออกไป พร้อมทั้งบาปและความอัปมงคลทั้งปวง และตั้งเราไว้ในอายุอันเต็มบริบูรณ์.
Yakṣma is a wasting, lingering illness—often understood as a draining disease that disrupts strength and breath (prāṇa). The hymn treats it as an adversarial force to be driven away.
Agni represents purification and restored order: he burns away pathogenic impurity (pāpman) and ‘puts the breaths together,’ making him the fitting yakṣmanāśana (disease-destroyer).
It is recited beside a clean fire, often with simple offerings and water-sprinkling, while repeatedly affirming separation from yakṣma/pāpman and reconnection with full lifespan (samāyus).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.