Adhyaya 195: Description of Sinners Abiding in Yama’s Realm (Catalog of Transgressions and the Logic of Retribution)

Verse 1

अथ यमलोकस्थपापिवर्णनम् ॥ नाचिकेत उवाच ॥ कथ्यमानं मया विप्राः शृण्वन्तु तपसि स्थिताः ॥ नमश्च तस्मै देवाय धर्मराजाय धीमते

ఇప్పుడు యమలోకంలో ఉన్న పాపుల వర్ణనం. నాచికేతుడు అన్నాడు—తపస్సులో స్థితులైన విప్రులారా, నేను చెప్పబోయే వృత్తాంతాన్ని వినండి. ఆ దివ్యుడు, ధీమంతుడు అయిన ధర్మరాజుకు నమస్కారం.

Verse 2

संसारं तु यथाशक्ति कथ्यमानं निबोधत ॥ असत्यवादिनो ये च जन्तुस्त्रीबालघातकाः

నా యథాశక్తి చెప్పుచున్న ఈ సంసారవృత్తాంతమును గ్రహించుడి; ఇందులో అసత్యమాడువారు, అలాగే జీవులు, స్త్రీలు, బాలులను హతమార్చువారును ఉన్నారు.

Verse 3

तथा ब्रह्महणः पापा ये च विश्वासघातकाः ॥ ये ये शठाः कृतघ्नाश्च लोलुपाः पारदारिकाः

అలాగే బ్రాహ్మణహంతకులైన పాపులు, విశ్వాసఘాతకులు; ఇంకా మోసగాళ్లు, కృతఘ్నులు, లోభులు, పరస్త్రీగాములు ఎవరెవరో.

Verse 4

कन्यानां दूषका ये च ये च पापरता नराः ॥ वेदानां दूषकाश्चैव वेदमાર્ગविहिंसकाः

కన్యలను దూషించువారు, పాపరతులైన పురుషులు; అలాగే వేదాలను కలుషితం చేయువారు, వేదమార్గానికి హాని చేయువారును.

Verse 5

शूद्राणां याजकाश्चैव हाहाभूता द्विजातयः ॥ अयाज्ययाजकाश्चैव ये ये कुष्ठयुता नराः

శూద్రుల కొరకు యాజకులుగా వ్యవహరించువారు—హాహాకారస్థితికి చేరిన ద్విజులు; అలాగే అయాజ్యుల కొరకు యజ్ఞం చేయువారు, కుష్ఠరోగగ్రస్తులైన పురుషులు.

Verse 6

सुरापो ब्रह्महा चैव यो द्विजो वीरघातकः ॥ तथा वार्धुषिका ये च जिह्मप्रेक्षाश्च ये नराः ॥

సురాపానము చేయు ద్విజుడు, బ్రాహ్మణహంతకుడు, వీరుని హతమార్చువాడు; అలాగే వడ్డీ వ్యాపారులు మరియు కపటదృష్టిగల పురుషులు.

Verse 7

मातृत्यागी पितृत्यागी यः स्वसाध्वीं परित्यजेत् ॥ गुरुद्वेषी दुराचारो दूताश्चाव्यक्तभाषिणः ॥

తల్లిని విడిచివేసేవాడు, తండ్రిని విడిచివేసేవాడు, తన సాధ్వీ భార్యను పరిత్యజించేవాడు; గురువును ద్వేషించేవాడు, దురాచారి, అలాగే అస్పష్టంగా మాట్లాడే దూతలు—ఇవన్నీ లెక్కించబడుతున్నాయి।

Verse 8

गृहक्षेत्रहरा ये च सेतुबन्धविनाशकाः ॥ अपुत्राश्चाप्यदाराश्च श्रद्दया च विवर्जिताः ॥

ఇల్లు, పొలాలు అపహరించేవారు, అలాగే కట్టలు/అడ్డంకులు (సేతుబంధాలు) ధ్వంసం చేసేవారు; కుమారులేని వారు, భార్యలేని వారు, మరియు శ్రద్ధలేని వారు—ఇవీ లెక్కించబడతాయి।

Verse 9

अशौचा निर्दयाः पापा हिंसका व्रतभञ्जकाः ॥ सोमविक्रयिणश्चैव स्त्रीजितः सर्वविक्रयी ॥

అశౌచులు (అపవిత్రులు), నిర్దయులు, పాపులు; హింసకులు మరియు వ్రతభంగకులు; సోమాన్ని అమ్మేవారు, స్త్రీవశుడైనవాడు, అలాగే అన్నిటినీ అమ్మేవాడు—ఇవీ జాబితాలో ఉన్నాయి।

Verse 10

भूम्यामनृतवादी च वेदजीवी च यो द्विजः ॥ नक्षत्री च निमित्ती च चाण्डालाध्यापकस्तथा ॥ सर्वमैथुनकर्ता च अगम्यागमने रतः ॥ मायिका रतिकाश्चैव तुलाधाराश्च ये नराः ॥ सर्वपापसुसङ्गाश्च चिन्तका येऽतिवैरिणः ॥ स्वाम्यर्थे न हता ये च ये च युद्धपराङ्मुखाः ॥

భూమి విషయములో అసత్యం పలికేవాడు, అలాగే వేదంతో జీవిక నడిపే ద్విజుడు; నక్షత్రవిదుడు (జ్యోతిష్యుడు) మరియు నిమిత్తవ్యాఖ్యాత, అలాగే చాండాలులకు బోధించే ఉపాధ్యాయుడు; విచక్షణలేకుండా మైథునం చేసేవాడు, అగమ్యులతో గమనం చేయడంలో ఆసక్తి గలవాడు; మాయావి, రతికుడు, తులా-బరువుల్లో మోసం చేసే మనుష్యులు; సమస్త పాపాల కుసంగంలో ఉండేవారు, అత్యంత వైరం గల కుట్రకారులు; స్వామి కోసం ప్రాణం అర్పించని వారు, మరియు యుద్ధానికి వెనుదిరిగేవారు—ఇవన్నీ లెక్కించబడతాయి।

Verse 11

परवित्तापहारी च राजघाती च यो नरः ॥ अशक्तः पापघोषश्च तथा ये ह्यग्निजीविनः ॥

ఇతరుల ధనాన్ని అపహరించేవాడు, అలాగే రాజహత్య చేసే మనిషి; అశక్తుడై ఉండి కూడా పాపంలో పట్టుబడేవాడు, పాపాన్ని ప్రకటించేవాడు, మరియు అగ్నితో జీవిక నడిపేవారు—ఇవీ లెక్కించబడతాయి।

Verse 12

शुश्रूषया च मुक्ताः ये लिङ्गिनः पापकर्मिणः ॥ पात्रकारी चक्रिणश्च नरा ये चाप्यधार्मिकाः ॥

సేవాపరిచర్యకు విముఖులైనవారు, పాపకర్మలు చేసే లింగధారులు, పాత్రలు తయారు చేయువారు/పాత్రవ్యవహారంతో జీవించువారు, చక్రాధారిత వృత్తులతో జీవించువారు, అలాగే అధార్మిక పురుషులు—ఇవన్నీ లెక్కించబడతాయి.

Verse 13

देवागारांश्च सत्राणि तीर्थविक्रयिणस्तथा ॥ व्रतविद्वेषिणो ये च तथाऽसद्वादिनो नराः ॥

దేవాలయాలను, సత్రాలను (అన్నదానశాలలను) అమ్మేవారు, అలాగే తీర్థాలను అమ్మేవారు; వ్రతానుష్ఠానాలను ద్వేషించేవారు, అసద్వాదం/కుదృష్టిని పలికేవారు—ఇలాంటి పురుషులు లెక్కించబడతారు.

Verse 14

मिथ्या च नखरोमाणि धारयन्ति च ये नराः ॥ कूटा वक्रस्वभावाश्च कूटशासनकारिणः ॥

అబద్ధంగా గోర్లు, రోమాలు (కృత్రిమ గుర్తులు) ధరించేవారు, మోసగాళ్లు మరియు వంకర స్వభావం గలవారు, అలాగే కూటశాసనాలు/మోసపూరిత తీర్పులు చేసే వారు—ఇవన్నీ లెక్కించబడతాయి.

Verse 15

अज्ञानादव्रती यश्च यश्चाश्रमबहिष्कृतः ॥ विप्रकीर्णप्रतिग्राही सूचकस्तीर्थनाशकः ॥

అజ్ఞానవశాత్ వ్రతనియమాలు లేకుండా జీవించేవాడు, ఆశ్రమవ్యవస్థ నుండి బహిష్కృతుడైనవాడు; అనేక చోట్ల నుండి వచ్చిన దానాలను విచక్షణ లేకుండా స్వీకరించేవాడు, చాడీ చెప్పేవాడు/సూచకుడు, మరియు తీర్థాలను నాశనం చేసేవాడు—ఇవీ లెక్కించబడతాయి.

Verse 16

कलही च प्रतर्क्यश्च निष्ठुरश्च नराधमः॥ एते चान्ये च बहवो ह्यनिर्दिष्टाः सहस्रशः॥

కలహప్రియులు, వాదవివాదాల్లో చిక్కించేవారు, కఠినహృదయులు మరియు నరాధములు—ఇవీ మరియు ఇలాంటి మరెన్నో, వేల సంఖ్యలో, ప్రత్యేకంగా పేరుపేరునా చెప్పకపోయినా, ఇక్కడ సూచించబడ్డాయి.

Verse 17

स्त्रियो नराश्च गच्छन्ति यत्र तच्छृणुतामलाः॥ कुर्वन्तीह यथा सर्वे तत्र गत्वा यमालये॥

హే నిర్మలులారా, స్త్రీలు మరియు పురుషులు ఎక్కడికి వెళ్తారో వినండి. ఇక్కడ అందరూ ఎలా కర్మలు చేస్తారో, అలాగే అక్కడ యమలోకానికి వెళ్లి తగిన ఫలితాన్ని అనుభవిస్తారు.

Verse 18

पप्रच्छुर्विस्मयाविष्टा नाचिकेतमृषिं तदा॥ ऋषय ऊचुः॥ त्वया सर्वं यथा दृष्टं ब्रूहि तत्र विदां वर॥

అప్పుడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయి వారు నాచికేత ఋషిని ప్రశ్నించారు. ఋషులు అన్నారు—హే విద్యావంతులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు అక్కడ ఎలా చూశావో అలా అన్నిటినీ చెప్పు.

Verse 19

यथास्वरूपः कालोऽसौ येन सर्वं प्रवर्तते॥ इह कर्माणि यः कृत्वा पुरुषो ह्यल्पचेतनः॥

అన్నిటినీ నడిపించే ఆ కాలుని నిజ స్వరూపం ఏమిటి? అలాగే ఇక్కడ కర్మలు చేసి ఉండే అల్పబుద్ధి మనిషికి తరువాత ఏమి జరుగుతుంది?

Verse 20

वारयेत्स तदा तं तु ब्रह्मलोके च स प्रभुः॥ कल्पान्तं पच्यमानोऽपि दह्यमानोऽपि वा पुनः॥

అప్పుడు ఆ ప్రభువు అతనిని నియంత్రిస్తాడు—నిశ్చయంగా బ్రహ్మలోకంలో కూడా—కల్పాంతం వరకు ‘వేడిలో ఉడికించబడుతున్నా’, లేదా మళ్లీ దహించబడుతున్నా.

Verse 21

न नाशो हि शरीरस्य तस्मिन्देशे तपोधनाः॥ यस्य यस्य हि यत्कर्म पच्यमानः पुनः पुनः॥

హే తపోధనులారా, ఆ ప్రాంతంలో శరీరానికి నాశం లేదు. ఎవరి కర్మ ఏదైతే ఉందో, దానికి అనుగుణంగా అతడు మళ్లీ మళ్లీ ‘ఉడికింపబడి’ (ఫలాన్ని అనుభవించి) భోగిస్తాడు.

Verse 22

अवश्यं चैव गन्तव्यं तस्य पार्श्वं पुनःपुनः॥ न तु त्रासाद्द्विजः शक्तस्तत्र गन्तुं हि कश्चन॥

అవశ్యంగా దాని సమీపానికి మళ్లీ మళ్లీ వెళ్లవలసి వస్తుంది. కానీ భయంతో అక్కడికి ఏ ద్విజుడూ వెళ్లలేడు—నిజానికి ఎవరూ కాదు.

Verse 23

न गच्छन्ति च ये तत्र दानेन निगमेण च॥ वैतरण्याश्च यद्रूपं किं तोयं च वहत्यसौ॥

మరి దానం మరియు నిగమం (వేదవిధులు) ద్వారా కూడా అక్కడికి వెళ్లనివారు ఎవరు? వైతరణీ యొక్క స్వరూపం ఏమిటి, అది ఎలాంటి నీటిని మోస్తుంది?

Verse 24

रौरवो वा कथं विप्र किंरूपं कूटशाल्मलेः॥ कीदृशा वा हि ते दूताः किं कार्याः किं पराक्रमाः॥

ఓ విప్రా, రౌరవం ఎలా ఉంటుంది? కూటశాల్మలీ యొక్క రూపం ఏమిటి? ఆ దూతలు ఎలా ఉంటారు—వారి కార్యాలు ఏమిటి, వారి పరాక్రమం ఎంత?

Verse 25

किं च किंच तु कुर्वाणाः किंच किंच समाचरन्॥ न चेतो लभते जन्तुच्छादितं पूर्वतेजसा॥

ఇది అది చేస్తూ, ఇది అది ఆచరిస్తూ ఉన్నా జీవికి మనస్సు స్పష్టత లభించదు; ఎందుకంటే అది పూర్వతేజస్సు (పూర్వ సంస్కారశక్తి) చేత ఆవరించబడి ఉంటుంది.

Verse 26

धृतिं न लभते किञ्चित्तैस्तैर्दोषैः सुवासिताः ॥ दोषं सत्यंअजानन्तस्तथा मोहॆन मोहिताः ॥

ఆ ఆ దోషాలతో నిండిపోయినవారు కించిత్తు కూడా ధైర్యాన్ని పొందరు. దోషం యొక్క నిజ స్వరూపం తెలియక, వారు మోహంతో మరింత మోహితులవుతారు.

Verse 27

परं परमजानन्तो रमन्ते कस्य मायया ॥ क्लिश्यन्ते बहवस्तत्र कृत्वा पापमचेतसः ॥

పరముని పరముడిగా తెలియక వారు ఎవరి మాయలో రమిస్తారో; విచక్షణలేక పాపం చేసి అక్కడ అనేకులు క్లేశపడుతారు.

Verse 28

एतत्कथय वत्स त्वं यतः प्रत्यक्षदर्शिवान् ।

వత్సా, నీవు ప్రత్యక్షంగా చూచినవాడవు గనుక ఇది వివరించు.

Verse 29

तानि वै कथयिष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः ॥ वैशम्पायन उवाच ॥ एवं तस्य वचः श्रुत्वा सर्व एव तपोधनाः ॥

‘ఆ విషయాలను నేను నిశ్చయంగా వివరిస్తాను—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, వినండి.’ వైశంపాయనుడు అన్నాడు—‘ఇలా అతని మాటలు విని, తపోధనులైన వారందరూ…’

Verse 30

बोद्धव्यं नावबुध्यन्ते गुणानां तु गुणोत्तरम् ॥ हाहाभूताश्च चिन्तार्त्ताः सर्वदोषसमन्विताः ॥

తెలుసుకోవలసినదాన్ని వారు గ్రహించరు—గుణాలకన్నా అతీతమైన గుణోత్తర తత్త్వాన్ని; ‘హాయ్ హాయ్’ అంటూ చింతతో బాధపడుతూ, సమస్త దోషాలతో కూడినవారవుతారు.