Varaha Purana - Adhyaya 195
Varaha PuranaAdhyaya 19530 Shlokas

Adhyaya 195: Description of Sinners Abiding in Yama’s Realm (Catalog of Transgressions and the Logic of Retribution)

Yamalokastha-pāpīvarṇanam

Ethical-Discourse (Afterlife jurisprudence and moral taxonomy)

വരാഹപുരാണത്തിലെ സംവാദപരമ്പരയിൽ വരാഹൻ പൃഥിവിയെ ധർമ്മത്തിൽ ഉപദേശിക്കുന്നു; ഈ അധ്യായത്തിൽ നചികേതൻ യമലോകഗമനത്തിന് കാരണമാകുന്ന കർമ്മങ്ങളുടെ പട്ടിക അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഹിംസ, വിശ്വാസഘാതം, കാമദോഷം, വേദാധ്യയനത്തിന്റെ ദൂഷണം, യജ്ഞധനത്തിന്റെ ചൂഷണം, ഭൂമിയപഹരണം, പൊതുപണികളുടെ നാശം തുടങ്ങിയ പാപങ്ങൾ പൃഥിവിക്ക് ഭാരമായി സാമൂഹ്യഅവ്യവസ്ഥ വർധിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. തുടർന്ന് വൈശമ്പായനന്റെ വിവരണത്തിലൂടെ ഋഷികൾ കാലം, കർമ്മപാകം (പുനഃപുനഃ ‘പച്യം’), വൈതരണി-രൗരവ-കൂടശാല്മലി മുതലായ നരകങ്ങൾ, യമദൂതന്മാരുടെ സ്വഭാവം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു. ഭൂമിയിലെ ഹാനിയെ മരണാനന്തര ഉത്തരവാദിത്വവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന നൈതിക ഭൂപടമാണ് ഈ അധ്യായം.

Primary Speakers

VarāhaPṛthivīNāciketaVaiśampāyanaṚṣayaḥ

Key Concepts

Yamaloka (Yama’s realm) as moral adjudication spaceKāla (time) as the regulator of karmic fruitionPāpa (transgression) taxonomy: social, sexual, ritual, civicRepeated karmic retribution (pacyamāna punaḥ punaḥ)Vaitaraṇī (infernal river) and infernal topographyDharma as social-ecological order (Pṛthivī-bhāra reduction)

Shlokas in Adhyaya 195

Verse 1

अथ यमलोकस्थपापिवर्णनम् ॥ नाचिकेत उवाच ॥ कथ्यमानं मया विप्राः शृण्वन्तु तपसि स्थिताः ॥ नमश्च तस्मै देवाय धर्मराजाय धीमते

ഇപ്പോൾ യമലോകത്തിൽ ഉള്ള പാപികളുടെ വിവരണം. നാചികേതൻ പറഞ്ഞു—തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വിപ്രന്മാരേ, ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക. ആ ദിവ്യനും ധീമാനുമായ ധർമ്മരാജനു നമസ്കാരം.

Verse 2

संसारं तु यथाशक्ति कथ्यमानं निबोधत ॥ असत्यवादिनो ये च जन्तुस्त्रीबालघातकाः

എന്റെ യഥാശക്തി പറയുന്ന ഈ സംസാരവൃത്താന്തം ഗ്രഹിക്കുവിൻ; ഇതിൽ അസത്യവാദികളും ജീവൻ, സ്ത്രീ, ബാലൻ എന്നിവരെ വധിക്കുന്നവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 3

तथा ब्रह्महणः पापा ये च विश्वासघातकाः ॥ ये ये शठाः कृतघ्नाश्च लोलुपाः पारदारिकाः

അതുപോലെ ബ്രാഹ്മണഹന്തകരായ പാപികളും വിശ്വാസഘാതകരും; കൂടാതെ വഞ്ചകർ, കൃതഘ്നർ, ലോഭികൾ, പരസ്ത്രീഗാമികൾ എല്ലാം.

Verse 4

कन्यानां दूषका ये च ये च पापरता नराः ॥ वेदानां दूषकाश्चैव वेदमાર્ગविहिंसकाः

കന്യകളെ ദൂഷിക്കുന്നവരും പാപത്തിൽ രതരായ പുരുഷന്മാരും; കൂടാതെ വേദങ്ങളെ മലിനപ്പെടുത്തുന്നവരും വേദമാർഗ്ഗത്തെ ഹിംസിക്കുന്നവരും.

Verse 5

शूद्राणां याजकाश्चैव हाहाभूता द्विजातयः ॥ अयाज्ययाजकाश्चैव ये ये कुष्ठयुता नराः

ശൂദ്രർക്കായി യാജകന്മാരാകുന്നവർ—ഹാഹാകാരാവസ്ഥയിലെത്തിയ ദ്വിജർ; കൂടാതെ അയോഗ്യർക്കായി യാഗം ചെയ്യുന്നവർ, കുഷ്ഠരോഗബാധിതരായ പുരുഷന്മാർ.

Verse 6

सुरापो ब्रह्महा चैव यो द्विजो वीरघातकः ॥ तथा वार्धुषिका ये च जिह्मप्रेक्षाश्च ये नराः ॥

സുരാപാനം ചെയ്യുന്ന ദ്വിജൻ, ബ്രാഹ്മണഹന്തകൻ, വീരഹന്തകൻ; അതുപോലെ പലിശവ്യാപാരികളും കപടദൃഷ്ടിയുള്ള പുരുഷന്മാരും.

Verse 7

मातृत्यागी पितृत्यागी यः स्वसाध्वीं परित्यजेत् ॥ गुरुद्वेषी दुराचारो दूताश्चाव्यक्तभाषिणः ॥

മാതാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, പിതാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, തന്റെ സാദ്വിയായ ഭാര്യയെ പരിത്യജിക്കുന്നവൻ; ഗുരുവിനെ ദ്വേഷിക്കുന്ന ദുഷ്ടാചാരൻ, കൂടാതെ അസ്പഷ്ടമായി സംസാരിക്കുന്ന ദൂതന്മാർ—ഇവരെല്ലാം എണ്ണപ്പെടുന്നു।

Verse 8

गृहक्षेत्रहरा ये च सेतुबन्धविनाशकाः ॥ अपुत्राश्चाप्यदाराश्च श्रद्दया च विवर्जिताः ॥

വീടും വയലും കവർന്നെടുക്കുന്നവർ, കൂടാതെ സേതുബന്ധം/തടയണകൾ നശിപ്പിക്കുന്നവർ; പുത്രരഹിതരും ഭാര്യാരഹിതരും, ശ്രദ്ധയില്ലാത്തവരും—ഇവരും എണ്ണപ്പെടുന്നു।

Verse 9

अशौचा निर्दयाः पापा हिंसका व्रतभञ्जकाः ॥ सोमविक्रयिणश्चैव स्त्रीजितः सर्वविक्रयी ॥

അശൗചമുള്ളവർ (അപവിത്രർ), നിർദയർ, പാപികൾ; ഹിംസകർയും വ്രതഭംഗകർയും; സോമം വിൽക്കുന്നവർ, സ്ത്രീവശനായവൻ, എല്ലാം വിൽക്കുന്നവൻ—ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു।

Verse 10

भूम्यामनृतवादी च वेदजीवी च यो द्विजः ॥ नक्षत्री च निमित्ती च चाण्डालाध्यापकस्तथा ॥ सर्वमैथुनकर्ता च अगम्यागमने रतः ॥ मायिका रतिकाश्चैव तुलाधाराश्च ये नराः ॥ सर्वपापसुसङ्गाश्च चिन्तका येऽतिवैरिणः ॥ स्वाम्यर्थे न हता ये च ये च युद्धपराङ्मुखाः ॥

ഭൂമിയെക്കുറിച്ച് അസത്യം പറയുന്നവൻ, വേദം ഉപജീവനമാക്കുന്ന ദ്വിജൻ; നക്ഷത്രവിദ് (ജ്യോതിഷി)യും നിമിത്തവ്യാഖ്യാതാവും, കൂടാതെ ചാണ്ഡാലരെ പഠിപ്പിക്കുന്ന അധ്യാപകനും; വിവേചനമില്ലാതെ മൈഥുനം ചെയ്യുന്നവൻ, അഗമ്യരോടുള്ള ഗമനത്തിൽ ആസക്തൻ; മായാവി, രതികൻ, തുലാ-ഭാരങ്ങളിൽ കപടം ചെയ്യുന്നവർ; എല്ലാ പാപങ്ങളുടെയും കുസംഗത്തിൽ കഴിയുന്നവർ, അതിവൈരമുള്ള കുതന്ത്രികൾ; സ്വാമിക്കായി ജീവൻ ത്യജിക്കാത്തവർ, യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിൻമാറുന്നവർ—ഇവരെല്ലാം എണ്ണപ്പെടുന്നു।

Verse 11

परवित्तापहारी च राजघाती च यो नरः ॥ अशक्तः पापघोषश्च तथा ये ह्यग्निजीविनः ॥

പരധനം അപഹരിക്കുന്നവൻ, രാജഹത്യ ചെയ്യുന്നവൻ; അശക്തനായിട്ടും പാപത്തിൽ തുടരുന്നവൻ, പാപം പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നവൻ, കൂടാതെ അഗ്നിയാൽ ഉപജീവനം നടത്തുന്നവർ—ഇവരും എണ്ണപ്പെടുന്നു।

Verse 12

शुश्रूषया च मुक्ताः ये लिङ्गिनः पापकर्मिणः ॥ पात्रकारी चक्रिणश्च नरा ये चाप्यधार्मिकाः ॥

ശുശ്രൂഷ/പരിചര്യയിൽ നിന്ന് വിമുഖരായവർ, പാപകർമ്മം ചെയ്യുന്ന ലിംഗധാരികൾ, പാത്രം നിർമ്മിക്കുന്നവർ/പാത്രവ്യാപാരത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവർ, ചക്രാധിഷ്ഠിത തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവർ, കൂടാതെ അധാർമ്മിക പുരുഷന്മാർ—ഇവർ എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 13

देवागारांश्च सत्राणि तीर्थविक्रयिणस्तथा ॥ व्रतविद्वेषिणो ये च तथाऽसद्वादिनो नराः ॥

ദേവാലയങ്ങളും സത്രങ്ങളും (അന്നദാനശാലകൾ) വിൽക്കുന്നവർ, അതുപോലെ തീർത്ഥങ്ങൾ വിൽക്കുന്നവർ; വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളെ ദ്വേഷിക്കുന്നവർ, അസദ്വാദം/കുദർശനം പ്രസംഗിക്കുന്നവർ—ഇവർ എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 14

मिथ्या च नखरोमाणि धारयन्ति च ये नराः ॥ कूटा वक्रस्वभावाश्च कूटशासनकारिणः ॥

കള്ളമായി നഖവും രോമവും (കൃത്രിമ ചിഹ്നങ്ങൾ) ധരിക്കുന്നവർ, വഞ്ചകരും വക്രസ്വഭാവമുള്ളവരും, കപടശാസനം/വഞ്ചനാപരമായ വിധികൾ ചെയ്യുന്നവരും—ഇവർ എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 15

अज्ञानादव्रती यश्च यश्चाश्रमबहिष्कृतः ॥ विप्रकीर्णप्रतिग्राही सूचकस्तीर्थनाशकः ॥

അജ്ഞാനത്താൽ വ്രതനിയമങ്ങളില്ലാതെ ജീവിക്കുന്നവൻ, ആശ്രമക്രമത്തിൽ നിന്ന് ബഹിഷ്കൃതനായവൻ; പല ഇടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ദാനങ്ങൾ വിവേകമില്ലാതെ സ്വീകരിക്കുന്നവൻ, സൂചകൻ/ചാടിക്കാരൻ, തീർത്ഥങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ—ഇവരും എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 16

कलही च प्रतर्क्यश्च निष्ठुरश्च नराधमः॥ एते चान्ये च बहवो ह्यनिर्दिष्टाः सहस्रशः॥

കലഹപ്രിയർ, വാദപ്രതിവാദത്തിൽ കുടുക്കുന്നവർ, നിഷ്ഠുരർ, നരാധമർ—ഇവരും ഇത്തരത്തിലുള്ള അനേകരും, ആയിരങ്ങളായി, പ്രത്യേകം പ്രത്യേകം പറയാതിരുന്നാലും, ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 17

स्त्रियो नराश्च गच्छन्ति यत्र तच्छृणुतामलाः॥ कुर्वन्तीह यथा सर्वे तत्र गत्वा यमालये॥

ഹേ നിർമലജനങ്ങളേ, സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും എവിടേക്കാണ് പോകുന്നതെന്ന് കേൾക്കുവിൻ. ഇവിടെ എല്ലാവരും എങ്ങനെ കര്‍മ്മം ചെയ്യുന്നതോ, അതുപോലെ അവിടെ യമലോകത്തിൽ ചെന്നു അതനുസരിച്ച ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 18

पप्रच्छुर्विस्मयाविष्टा नाचिकेतमृषिं तदा॥ ऋषय ऊचुः॥ त्वया सर्वं यथा दृष्टं ब्रूहि तत्र विदां वर॥

അപ്പോൾ അത്ഭുതത്തിൽ മുങ്ങി അവർ നാചികേത ഋഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു. ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ വിദ്യാവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നീ അവിടെ കണ്ടതെല്ലാം കണ്ടതുപോലെ തന്നെ പറയുക.

Verse 19

यथास्वरूपः कालोऽसौ येन सर्वं प्रवर्तते॥ इह कर्माणि यः कृत्वा पुरुषो ह्यल्पचेतनः॥

എല്ലാം പ്രവഹിപ്പിക്കുന്ന ആ കാലത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം എന്ത്? കൂടാതെ ഇവിടെ കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അല്പബുദ്ധിയുള്ള മനുഷ്യന് പിന്നെ എന്ത് സംഭവിക്കുന്നു?

Verse 20

वारयेत्स तदा तं तु ब्रह्मलोके च स प्रभुः॥ कल्पान्तं पच्यमानोऽपि दह्यमानोऽपि वा पुनः॥

അപ്പോൾ ആ പ്രഭു അവനെ തടഞ്ഞുനിർത്തുന്നു—നിശ്ചയമായും ബ്രഹ്മലോകത്തിലും—കൽപാന്തം വരെ ‘പാകപ്പെടുകയായിരുന്നാലും’, അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും ദഹിക്കുകയായിരുന്നാലും.

Verse 21

न नाशो हि शरीरस्य तस्मिन्देशे तपोधनाः॥ यस्य यस्य हि यत्कर्म पच्यमानः पुनः पुनः॥

ഹേ തപോധനങ്ങളേ, ആ ദേശത്തിൽ ശരീരത്തിന് നാശമില്ല. ഏവർക്കും ഏതു കര്‍മ്മമാണോ, അതനുസരിച്ച് അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ‘പാകപ്പെടുകയും’ (ഫലം അനുഭവിക്കുകയും) ചെയ്യുന്നു.

Verse 22

अवश्यं चैव गन्तव्यं तस्य पार्श्वं पुनःपुनः॥ न तु त्रासाद्द्विजः शक्तस्तत्र गन्तुं हि कश्चन॥

അവശ്യമായി അതിന്റെ സമീപത്തേക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും പോകേണ്ടിവരും. എന്നാൽ ഭയത്താൽ അവിടെ ഒരു ദ്വിജനും പോകാൻ കഴിയില്ല—വാസ്തവത്തിൽ ആരും തന്നെ അല്ല.

Verse 23

न गच्छन्ति च ये तत्र दानेन निगमेण च॥ वैतरण्याश्च यद्रूपं किं तोयं च वहत्यसौ॥

ദാനവും നിഗമവും (വേദവിധികൾ) കൊണ്ടും അവിടെ പോകാത്തവർ ആരാണ്? വൈതരണിയുടെ സ്വരൂപം എന്ത്, അവൾ ഏതു തരത്തിലുള്ള ജലം വഹിക്കുന്നു?

Verse 24

रौरवो वा कथं विप्र किंरूपं कूटशाल्मलेः॥ कीदृशा वा हि ते दूताः किं कार्याः किं पराक्रमाः॥

ഹേ വിപ്രാ, റൗരവം എങ്ങനെയാണ്? കൂഠശാല്മലിയുടെ രൂപം എന്ത്? ആ ദൂതന്മാർ എങ്ങനെയുള്ളവർ—അവരുടെ കർത്തവ്യങ്ങൾ എന്ത്, അവരുടെ പരാക്രമം എത്ര?

Verse 25

किं च किंच तु कुर्वाणाः किंच किंच समाचरन्॥ न चेतो लभते जन्तुच्छादितं पूर्वतेजसा॥

ഇതും അതും ചെയ്തു, ഇതും അതും ആചരിച്ചാലും ജീവിക്ക് മനസ്സിന്റെ തെളിമ ലഭിക്കില്ല; കാരണം അത് പൂർവതേജസ് (പൂർവസംസ്കാരശക്തി) കൊണ്ട് മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 26

धृतिं न लभते किञ्चित्तैस्तैर्दोषैः सुवासिताः ॥ दोषं सत्यंअजानन्तस्तथा मोहॆन मोहिताः ॥

ആ ആ ദോഷങ്ങളാൽ എന്നപോലെ സുഗന്ധിതരായവർക്ക് അല്പം പോലും ധൃതി ലഭിക്കില്ല. ദോഷത്തിന്റെ സത്യസ്വരൂപം അറിയാതെ അവർ മോഹത്താൽ കൂടുതൽ മോഹിതരാകുന്നു.

Verse 27

परं परमजानन्तो रमन्ते कस्य मायया ॥ क्लिश्यन्ते बहवस्तत्र कृत्वा पापमचेतसः ॥

പരമനെ പരമനായി അറിയാതെ അവർ ആരുടെ മായയിൽ രമിക്കുന്നു; വിവേകരഹിതർ പാപം ചെയ്ത് അവിടെ അനേകർ ക്ലേശിക്കുന്നു.

Verse 28

एतत्कथय वत्स त्वं यतः प्रत्यक्षदर्शिवान् ।

വത്സാ, നീ പ്രത്യക്ഷദർശിയായതിനാൽ ഇതു പറയുക.

Verse 29

तानि वै कथयिष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः ॥ वैशम्पायन उवाच ॥ एवं तस्य वचः श्रुत्वा सर्व एव तपोधनाः ॥

‘അവയെ ഞാൻ തീർച്ചയായും പറയാം—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, കേൾക്കുക.’ വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—‘ഇങ്ങനെ അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, തപോധനരായ എല്ലാവരും…’

Verse 30

बोद्धव्यं नावबुध्यन्ते गुणानां तु गुणोत्तरम् ॥ हाहाभूताश्च चिन्तार्त्ताः सर्वदोषसमन्विताः ॥

ബോധിക്കേണ്ടതിനെ അവർ ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല—ഗുണങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുന്ന ഗുണോത്തര തത്ത്വത്തെ; ‘ഹാ ഹാ’ എന്നു വിലപിച്ച് ചിന്തയിൽ പീഡിതരായി, സർവ്വദോഷങ്ങളാലും യുക്തരാകുന്നു.

Frequently Asked Questions

The text presents a moral taxonomy in which harms to persons, trust, social institutions, and public resources are treated as pāpa that culminates in accountability under Yama’s jurisdiction. It also foregrounds kāla as the mechanism through which karma matures, depicting retribution as repetitive and proportionate to one’s actions rather than arbitrary.

No explicit tithi, lunar, or seasonal markers appear in the provided passage. The chapter’s temporal framework is conceptual—kāla as the universal regulator of karmic process—rather than calendrical ritual timing.

Although not framed as ecology in modern terms, the adhyāya links dharma to the reduction of harm that burdens Pṛthivī: it condemns acts that destabilize communal life and land stewardship (e.g., gṛha-kṣetra-haraṇa—seizure of houses/fields; setu-bandha-vināśa—destruction of embankments/bridges). This positions ethical restraint and protection of shared infrastructure as part of maintaining terrestrial order.

The passage references Nāciketa as the reporting sage/speaker and Vaiśampāyana as the narrator who relays the sages’ questions. Yama (Dharmarāja) is invoked as the adjudicating authority. No royal genealogies or regional dynastic lineages are specified in the provided excerpt.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App