Sukta 41
Sukta 9.41
ఈ చిన్న పావమాన స్తోత్రం వడపోతలోంచి దూసుకెళ్లే, శుద్ధమై ప్రవహించే సోముని స్తుతిస్తుంది. అతడు అజ్ఞానపు ‘నల్ల చర్మం’ను విడిచిపెట్టి, ప్రకాశవంతమైన, అలసటలేని శక్తిని వెల్లడిస్తాడు. యజ్ఞకర్తల వైపు సమృద్ధి పోషణతో—పశువులు, బంగారంలాంటి కాంతి, గుర్రాలు, విజయశక్తితో—ప్రవహించమని, శాంతిని ప్రసాదించే రక్షణతో వారిని చుట్టుముట్టమని సోముని ప్రార్థిస్తుంది. ఈ స్తోత్రం ఉద్దేశ్యం యాగక్రియలో (సోమపీడనానికి బలం చేకూర్చడం) మరియు ఆధ్యాత్మికంగా (సోమరసంతో చైతన్యాన్ని స్పష్టీకరించడం) రెండింటిలోనూ ఉంది.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
प्र ये गावो न भूर्णयस्त्वेषा अयासो अक्रमुः । घ्नन्तः कृष्णामप त्वचम् ॥
అవి ముందుకు ఉప్పొంగి దూసుకుపోతాయి—చక్రవేగంతో గోవుల వలె; తేజస్సుతో, అయాస్ (అలసటలేని) శక్తులు అడుగులు వేస్తూ సాగి, కృష్ణ త్వచం—అంధకారపు ఆవరణం—దానిని కొట్టి తొలగిస్తాయి.
Mantra 2
सुवितस्य मनामहेऽति सेतुं दुराव्यम् । साह्वांसो दस्युमव्रतम् ॥
మేము సు-విత (కల్యాణ మార్గం) వైపు మనస్సును నిలుపుతాము; దాటుటకు కఠినమైన సేతువును దాటి అవతలికి చేరుతాము. విజేతలమై, ఋత కర్మను అంగీకరించని అవ్రత దస్యువును మేము జయిస్తాము.
Mantra 3
शृण्वे वृष्टेरिव स्वनः पवमानस्य शुष्मिणः । चरन्ति विद्युतो दिवि ॥
వర్షధ్వనిలా వినిపిస్తుంది—శుద్ధి చేసే, శుష్మిన్ పవమాన సోముని స్వరం. అతని విద్యుత్తులు దివిలో సంచరిస్తాయి.
Mantra 4
आ पवस्व महीमिषं गोमदिन्दो हिरण्यवत् । अश्वावद्वाजवत्सुतः ॥
హే ఇందు, మా వైపు ప్రవహించు—మహత్తర iṣ (పోషణం) తీసుకొని; గోమత్ (కిరణసంపద), హిరణ్యవత్ (దీప్తిసంపద), అశ్వావత్ (ప్రాణబలసంపద), వాజవత్ (శక్తిసంపూర్ణత) కలవాడవై—కర్మార్థం పిండబడిన సుతుడా.
Mantra 5
स पवस्व विचर्षण आ मही रोदसी पृण । उषाः सूर्यो न रश्मिभिः ॥
ఓ విచక్షణ పవమాన సోమా! ప్రవహించు; మహత్తరమైన రెండు రోదసీ (ద్యావా‑పృథివీ)లను నింపు. ఉషా మరియు సూర్యుడు తమ రశ్ములతో (జగత్తును) నింపినట్లే, నీవు మమ్మల్ని తేజోమయ ధారలతో పరిపూర్ణం చేయు.
Mantra 6
परि णः शर्मयन्त्या धारया सोम विश्वतः । सरा रसेव विष्टपम् ॥
ఓ సోమా! శాంతి, ఆశ్రయం ప్రసాదించే నీ ధారతో మమ్మల్ని అన్ని వైపులా పరివేష్టించు. రసంలా—శుద్ధ సారంలా—మా స్థిర లోకంలో (విష్టపం) అంతటా ప్రవహించు.
Inside Sukta 41
How it unfolds
- Where it opens
Soma’s streams surge forward with force and brilliance, like a rushing herd, striking off the “black skin” of concealment.
- Development
The hymn turns from vivid imagery of purification to direct petitions: Soma is asked to flow toward the sacrificers with vast nourishment and manifold wealth-powers (cows, gold, horses, vāja).
- Climax
The prayer peaks in the vision of Soma as universal protector—encircling the worshippers on every side with a peace-bringing stream.
- Where it settles
It settles into the sense of Soma pervading the ordered world like pure essence (rasa), sustaining stable well-being and shelter.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe is the purifier and energizer: a life-giving current that renews vitality, supports the gods in their functions, and establishes prosperity and protection for the sacrificer.
- Inner significanceSoma symbolizes the clarified essence (rasa) of consciousness—when purified, it removes inner obscurity, awakens luminous perception, and stabilizes the mind in peace and shelter.
The seer
- AnuktaThis hymn is transmitted without a clearly named seer; such anukta attributions are common in Mandala 9, where the focus rests on Soma’s liturgical flow rather than a single poet’s persona.
Famous verses
ghnantaḥ kṛṣṇām apa tvacam
ā pavasva mahīm iṣam
pari ṇaḥ śarmayantyā dhārayā
Attributes of the deity
- purifying stream (pavamāna)
- radiant/bright (tveṣa, hiraṇyavat)
- tireless energy (ayāsa)
- remover of darkness/covering (kṛṣṇā tvac)
- giver of nourishment and wealth (iṣ, gomad)
- protector who encircles with peace (śarma)
Also by this seer
- Associated broadly with the Pavamāna Soma corpus of Mandala 9 (hymns used during soma purification and offering).
The rite, step by step
- Press the soma plant and collect the expressed juice (suta).
- Strain/purify it through the filter (pavitra), allowing the streams to “flow” as the hymn is recited.
- Mix/prepare the soma with appropriate adjuncts according to rite (commonly with water; milk is typical in many soma contexts).
- Offer libations to the gods (especially Indra and the Soma-deities) while invoking Soma’s protective, nourishing flow.
- Conclude with petitions for peace, shelter, strength, and settled well-being for the community.
Offerings
- Purified soma juice (pavamāna)
- Libations into the fire/offerings in the soma rite
- Common soma adjuncts (water; often milk/curds in broader practice)
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he flows in purified streams, drives away darkness, and brings nourishment, wealth, strength, and protective peace to the worshippers.
It is a metaphor for purification: as Soma is strained, he casts off impurity; spiritually, it points to removing inner ignorance and obscurity.
It is suited to recitation during soma pressing and straining, when the juice is purified and offered, while praying for prosperity and shelter for the community.
Ask anything about Sukta 41 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
