Sukta 11
Sukta 6.11
Bharadvāja
Agni (with invited deities: Mitra-Varuṇa, Aśvins, Dyāvā-Pṛthivī)
Triṣṭubh
భరద్వాజుని ఈ చిన్న త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం, అంతరప్రేరిత హోతృ అయిన అగ్నిని మరుత్‌లాంటి బలంతో యజ్ఞాన్ని ముందుకు నడిపించి, అనుబంధ దేవతలను హవిస్కు ఆహ్వానించమని ప్రేరేపిస్తుంది. అగ్నியின் స్వయంప్రకాశమైన, సర్వవ్యాపి తేజస్సును స్తుతించి, “దేవతలతో కలిసి” ప్రజ్వలింపబడిన అతడు సమృద్ధిని ప్రసాదించి, ఉపాసకులు దుఃఖం మరియు ప్రమాదాన్ని దాటి వెళ్లేందుకు సహాయపడాలని ప్రార్థిస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
यजस्व होतरिषितो यजीयानग्ने बाधो मरुतां न प्रयुक्ति । आ नो मित्रावरुणा नासत्या द्यावा होत्राय पृथिवी ववृत्याः ॥
హే హోతృ! అంతఃప్రేరణతో యజ్ఞం చేయి; హే అగ్నీ! నీవు అత్యంత యజనీయుడు—మరుతుల దాడి-వేగంలా తోసే బలము. మిత్ర-వరుణులు మా వద్దకు రాగాక, నాసత్యులు (అశ్వినులు) కూడ రాగాక; ద్యావా-పృథివీ మా హోత్ర (యాజ్ఞిక అర్పణ) వైపు మళ్లుగాక.
Mantra 2
त्वं होता मन्द्रतमो नो अध्रुगन्तर्देवो विदथा मर्त्येषु । पावकया जुह्वा वह्निरासाग्ने यजस्व तन्वं तव स्वाम् ॥
నీవే మా అత్యంత ఆనందదాయక హోతృ, తప్పులేని వాడు; మర్త్యుల విధథ (సభ/సమావేశం)లలో అంతర్వర్తి దేవుడు. పావక జుహ్వాతో, వహ్ని (వహించే జ్వాల)గా, హే అగ్నీ! నీ స్వంత తనువు—నీ స్వ-స్వరూప ప్రకటననే యజ్ఞంగా నిర్వహించు.
Mantra 3
धन्या चिद्धि त्वे धिषणा वष्टि प्र देवाञ्जन्म गृणते यजध्यै । वेपिष्ठो अङ्गिरसां यद्ध विप्रो मधु च्छन्दो भनति रेभ इष्टौ ॥
అవును, నిశ్చయంగా—నీ యందు ధిషణా (ప్రేరిత బుద్ధి) కూడా ధన్యంగా, సమృద్ధిగా ఉంటుంది; యజ్ఞం చేయుటకు గాయక-స్తోత్రుని కోసం దేవతలను ముందుకు ప్రేరేపిస్తుంది. అంగిరసులలో అత్యంత తేజోమయుడా, విప్రుడు—రేభుడు (స్తుతికర్త), ఇష్టి (కామ్య యజ్ఞం) లో మధురమైన ఛందస్/ఋక్‌ను ఉచ్చరించినప్పుడు.
Mantra 4
अदिद्युतत्स्वपाको विभावाग्ने यजस्व रोदसी उरूची । आयुं न यं नमसा रातहव्या अञ्जन्ति सुप्रयसं पञ्च जनाः ॥
అతడు ప్రకాశించి వెలిగాడు—స్వయంపూర్ణుడు, విస్తృత తేజస్సుగలవాడు. అగ్నీ, ఉరూచీ (విస్తార-ప్రకాశమయ) రెండు రోదసీ—ద్యావా-పృథివీ—లకు యజ్ఞం చేయి. ఆయువులాగా, హవ్యం అర్పింపబడిన అతనిని పంచ జనాః (ఐదు ప్రజలు) నమస్కారంతో అభిషేకిస్తారు—సు-ప్రయస్ (శుభ్రమైన ముందడుగు/సుగమ గతి) గలవానిని.
Mantra 5
वृञ्जे ह यन्नमसा बर्हिरग्नावयामि स्रुग्घृतवती सुवृक्तिः । अम्यक्षि सद्म सदने पृथिव्या अश्रायि यज्ञः सूर्ये न चक्षुः ॥
నేను నమస్కారంతో అగ్నికోసం బర్హిస్ (యజ్ఞ-తృణం) పరచి, ఘృతవతీ స్రుచ్ (నెయ్యి నిండిన కరచుల) ను ముందుకు చాపి—సు-వృక్తి (సుసంఘటిత స్తోత్రవాక్యాన్ని) పలికినప్పుడు—అప్పుడు పృథివి యొక్క సద్మ/సదనంలో (నివాసస్థానంలో) గృహం స్పర్శింపబడుతుంది; యజ్ఞం సూర్యునిలో కన్నులాగా స్థిరంగా ప్రతిష్ఠితమవుతుంది.
Mantra 6
दशस्या नः पुर्वणीक होतर्देवेभिरग्ने अग्निभिरिधानः । रायः सूनो सहसो वावसाना अति स्रसेम वृजनं नांहः ॥
అనేకరూప హోతృవా! అగ్నీ! దేవులతో కలిసి, అగ్నులతో కలిసి ప్రజ్వలితుడై మాపై అనుగ్రహించుము. సహస్ (బలం) యొక్క కుమారుడా! సంపూర్ణ సమృద్ధిని కోరుతూ, దుఃఖ-విపత్తుల ఆ కఠిన సంకుచిత మార్గాన్ని—ప్రమాదకర అరణ్యాన్ని దాటినట్లు—మేము అతిక్రమించుదుము గాక.
Frequently Asked Questions
It asks Agni, the sacrificial priest (Hotṛ), to power the rite, bring other gods to the offering, and protect the worshippers so they can move beyond hardship and danger.
Agni is the inviter and messenger in the sacrifice. By calling these deities, the hymn shows that the fire-rite gathers powers of order (Mitra-Varuṇa), help and healing (Aśvins), and cosmic support (Dyāvā-Pṛthivī) around the yajña.
It is both a practical and spiritual prayer: to be led safely through crises and obstacles, and to be guided by Agni’s light and right impulse toward well-being and fullness (rāyas).
Ask anything about Sukta 11 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.