Rig Veda 6.11.5: Mandala 6, Sukta 11, Mantra 5

Sukta 6.11

Rishi: Bharadvāja

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

वृञ्जे ह यन्नमसा बर्हिरग्नावयामि स्रुग्घृतवती सुवृक्तिः । अम्यक्षि सद्म सदने पृथिव्या अश्रायि यज्ञः सूर्ये न चक्षुः ॥

Recitation with translationRig Veda 6.11.5

Transliteration

vṛñjé ha yán námasā bárhir agnā́v ayā́mi srúk ghṛtá-vatī su-vṛktíḥ | ámyakṣi sádma sádane pṛthivyā́ aśrā́yi yajñáḥ sū́rye ná cákṣuḥ ||

Translation

నేను నమస్కారంతో అగ్నికోసం బర్హిస్ (యజ్ఞ-తృణం) పరచి, ఘృతవతీ స్రుచ్ (నెయ్యి నిండిన కరచుల) ను ముందుకు చాపి—సు-వృక్తి (సుసంఘటిత స్తోత్రవాక్యాన్ని) పలికినప్పుడు—అప్పుడు పృథివి యొక్క సద్మ/సదనంలో (నివాసస్థానంలో) గృహం స్పర్శింపబడుతుంది; యజ్ఞం సూర్యునిలో కన్నులాగా స్థిరంగా ప్రతిష్ఠితమవుతుంది.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वृञ्जे: I arrange/spread (prepare)
• वृञ्जे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृञ्ज् (धातु; वृञ्जते/वृञ्जे)

• ह: indeed
• ह: सम्बन्ध/बलार्थक
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• यत्: which/that (thing)
• यत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नमसा: with reverence, by homage
• नमसा: करण
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)

• बर्हिः: the sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: कर्म (वृञ्जे इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• अग्नौ: in/for Agni
• अग्नौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अव: down, forth (as preverb)
• अव: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• यामि: I go/approach
• यामि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• स्रुक्: the ladle
• स्रुक्: कर्ता (अम्यक्षि इत्यस्य) / साधन
• Type: Noun
• Root: स्रुच्/स्रुक् (प्रातिपदिक)

• घृतवती: filled with ghee
• घृतवती: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: घृतवत् (प्रातिपदिक)

• सुवृक्तिः: well-formed hymn/praise
• सुवृक्तिः: कर्ता (अम्यक्षि इत्यस्य) / सहकर्ता
• Type: Noun
• Root: सु-वृक्ति (प्रातिपदिक; वृक्तिः < √वृज्/वृञ्ज् ‘to arrange/compose’)

• अम्यक्षि: I sprinkled/anointed
• अम्यक्षि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: म्यक्ष्/मिक्ष् (धातु; ‘to mix/sprinkle/anoint’—Vedic)

• सद्म: seat/dwelling, abode
• सद्म: कर्म
• Type: Noun
• Root: सद्मन् (प्रातिपदिक)

• सदने: in the seat/assembly
• सदने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अश्रायि: rested/was established
• अश्रायि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्रि (धातु; ‘to lean on, rest, resort’)

• यज्ञः: the sacrifice
• यज्ञः: कर्ता (अश्रायि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• सूर्ये: in the sun
• सूर्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• न: like/as
• न: सम्बन्ध (उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• चक्षुः: an eye
• चक्षुः: उपमान (यज्ञस्य)
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)