Rig Veda Sukta 45
Mandala 4Sukta 457 Mantras

Sukta 45

Sukta 4.45

Rishi

Vāmadeva Gautama

Devata

Aśvinau (context of adjacent hymns; this sukta continues Aśvin imagery)

Chandas

Jagatī or Triṣṭubh (verse appears longer; exact meter requires scansion—left as probable)

ఈ సూక్తం అశ్వినుల్ని స్తుతిస్తుంది—వారు కాంతిమంతులు, వేగంగా వచ్చేవారు అయిన దివ్య జంట; వారి స్వర్గారోహణ రథం ఉదయకిరణంలా పైకి లేచి, ఆలస్యం లేకుండా సోమ పీడనాల వద్దకు చేరుతుంది. జంట అశ్వాలు, బంగారు రెక్కల హంసలు, తేనెటీగల వంటి సజీవ రూపకాలతో వారిని యజ్ఞానికి ఆహ్వానించి, జీవనదాయకమైన, రోగనాశకమైన, ఆనందప్రదమైన వారి సన్నిధిని కీర్తిస్తుంది. యజమాని మరియు యాగక్రియ కోసం వారి తక్షణాగమనాన్ని, మంగళకర సహాయాన్ని పొందడమే కవి లక్ష్యం.

Recitation with translationRig Veda 4.45

Mantras

Mantra 1

एष स्य भानुरुदियर्ति युज्यते रथः परिज्मा दिवो अस्य सानवि । पृक्षासो अस्मिन्मिथुना अधि त्रयो दृतिस्तुरीयो मधुनो वि रप्शते ॥

ఈ జ్యోతిర్మయ భానువు ఉదయిస్తుంది; సర్వపరిభ్రమణశీల రథం దివ్యశిఖరంపై యుక్తమవుతుంది. ఇక్కడ యుగళ అశ్వాలు స్థాపితమవుతాయి; మూడు చర్మాలు, మధువు నిండిన నాల్గవది సంపూర్ణంగా విస్తరింపబడుతుంది.

Mantra 2

उद्वां पृक्षासो मधुमन्त ईरते रथा अश्वास उषसो व्युष्टिषु । अपोर्णुवन्तस्तम आ परीवृतं स्वर्ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः ॥

ఉషస్సు వ్యుష్టిలో మీ మధుమయ పృక్షాస (అశ్వాలు) మరియు రథాలు పైకి సాగుతాయి. చుట్టూ కమ్ముకున్న చీకటిని వారు విప్పి తొలగించి, ప్రకాశమైన స్వర్ణకాంతిని రజస్ (అంతరిక్షం) అంతటా విస్తరింపజేస్తారు.

Mantra 3

मध्वः पिबतं मधुपेभिरासभिरुत प्रियं मधुने युञ्जाथां रथम् । आ वर्तनिं मधुना जिन्वथस्पथो दृतिं वहेथे मधुमन्तमश्विना ॥

మధువును పానంచేయండి—మధుపీ ముఖాలతో; మరియు ప్రియమైన మధువుకోసం రథాన్ని యుక్తం చేయండి. మధువుతో మీరు మార్గాల వర్తని (మలుపుల పథం) ను ఉత్సాహపరుస్తారు; ఓ అశ్వినౌ, మధుమయ దృతి (చర్మపాత్ర) ను మీరు వహిస్తారు.

Mantra 4

हंसासो ये वां मधुमन्तो अस्रिधो हिरण्यपर्णा उहुव उषर्बुधः । उदप्रुतो मन्दिनो मन्दिनिस्पृशो मध्वो न मक्षः सवनानि गच्छथः ॥

హంసల వలె—మధుతో నిండిన, తప్పని, స్వర్ణపక్షులు—ఉషస్సు జాగరణతో ఆహ్వానింపబడి; జలముల నుండి ఎగసి, ఆనందమయులై, ఆనందాన్ని స్పృశించువారై—మీరు (అశ్వినౌ) మధువు తేనెటీగల వలె సోమ సవనముల వైపు గమించుచున్నారు.

Mantra 5

स्वध्वरासो मधुमन्तो अग्नय उस्रा जरन्ते प्रति वस्तोरश्विना । यन्निक्तहस्तस्तरणिर्विचक्षणः सोमं सुषाव मधुमन्तमद्रिभिः ॥

ఓ అశ్వినౌ, ఉషస్సు వైపు—ప్రభాతాగమనంలో—సువ్యవస్థిత అగ్నులు మధుమయమై (ఆనందరససంపన్నమై) మేల్కొని ప్రకాశిస్తాయి. అప్పుడు ఆ వివేచనాశీలి, వేగవంతమైన శక్తి—కార్యనైపుణ్యముగల చేతులతో—అద్రి (పిండికాళ్లు/పేషణశిలలు) ద్వారా మధుమంత సోమాన్ని పిండుతుంది.

Mantra 6

आकेनिपासो अहभिर्दविध्वतः स्वर्ण शुक्रं तन्वन्त आ रजः । सूरश्चिदश्वान्युयुजान ईयते विश्वाँ अनु स्वधया चेतथस्पथः ॥

తీక్ష్ణాగ్ర బలములతో, దినదినమూ, మీరు ముందుకు నడిపిస్తారు—అంతరిక్షమంతటా స్వర్గసమమైన ప్రకాశాన్ని విస్తరింపజేస్తూ. సూర్యుడుకూడా తన అశ్వాలను యోగించి సాగుతాడు; మరియు మీ స్వధయా (స్వాభావిక అంతఃశక్తి) చేత సమస్త మార్గాలను—చలనపథాలను—చేతనముగా, సుమార్గముగా చేస్తారు.

Mantra 7

प्र वामवोचमश्विना धियंधा रथः स्वश्वो अजरो यो अस्ति । येन सद्यः परि रजांसि याथो हविष्मन्तं तरणिं भोजमच्छ ॥

హే అశ్వినౌ, నేను మీకోసం ప్రకాశవాహినీ ధియను ప్రకటించాను. మీ రథం శోభన అశ్వాలతో యుక్తమై, శక్తిలో అజరంగా ఉంది. దానితో మీరు క్షణంలోనే అంతరిక్ష రజాంసులను పరిభ్రమించి/దాటి, హవిష్మంతుడు—ఆ వేగవంతుడైన తరణి-భోజుని వద్దకు నేరుగా వచ్చి చేరుతారు; అతడు హవిని ఆస్వాదించి, విధివిధానంగా పంచుతాడు.

Frequently Asked Questions

The Aśvins are divine twin helpers who ride a swift chariot, arrive at dawn, and bring healing, protection, and good fortune. The hymn invites them to come quickly to the Soma offering.

Swans suggest graceful dawn-flight and purity, while bees suggest eager movement toward sweetness. Together, the images say the Aśvins awaken with dawn and rush joyfully and surely to the Soma pressings.

Its purpose is invocation: to yoke the Aśvins’ presence to the sacrifice so they attend the morning Soma pressing, accept offerings, and bless the patron with vitality and successful outcomes.

Ask anything about Sukta 45 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play