
Sukta 4.44
Vāmadeva Gautama
Aśvinau
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from single verse; requires scan)
వామదేవుడు రచించిన ఈ సంక్షిప్త అశ్విన స్తోత్రం, జంట అశ్వారోహకులను వారి విశాలంగా పరిగెత్తే స్వర్ణ రథంలో—“కిరణాల సంగమస్థలం”—వేగంగా వచ్చి యజ్ఞంలో చేరమని ఆహ్వానిస్తుంది. కవి వారు తేనెరసంతో మధురమైన సోమాన్ని పానంచేసి, ఉపాసకునికి ధనమూ ప్రాణశక్తీ ప్రసాదించి, వారు ఇద్దరూ కలిసి ఎక్కడ కనిపించినా తమ కృపాపూర్వక అనుగ్రహంతో గాయకుని రక్షించమని ప్రార్థిస్తాడు.
Mantra 1
तं वां रथं वयमद्या हुवेम पृथुज्रयमश्विना संगतिं गोः । यः सूर्यां वहति वन्धुरायुर्गिर्वाहसं पुरुतमं वसूयुम् ॥
ఆ మీ రథాన్ని మేము నేడు ఆహ్వానిస్తున్నాము, అశ్వినులారా—‘పృథుజ్రయ’ (విస్తృత-వేగవంతం), ‘గోః’ (కిరణ-గోవులు) యొక్క సంగతి, కిరణాల సంగమస్థలం. అదే ‘సూర్యాం’ను వహిస్తుంది; ‘వంధురాయు’ (యోక్తమైన ప్రాణబలం) సమృద్ధిగా; ‘గిర్వాహస’ (స్తుతివాణి వాహకుడు), అత్యంత సమృద్ధి, ‘వసుయు’ (సత్యధనాన్ని కోరే, దానమిచ్చే).
Mantra 2
युवं श्रियमश्विना देवता तां दिवो नपाता वनथः शचीभिः । युवोर्वपुरभि पृक्षः सचन्ते वहन्ति यत्ककुहासो रथे वाम् ॥
ఓ అశ్వినులారా, దివ్య దేవశక్తులారా, ద్యౌః-నపాతులారా! మీ శచీభిః—ప్రభావవంతమైన శక్తులతో—ఆ ‘శ్రీ’ని, ఆ ప్రకాశించే సౌభాగ్య-సమృద్ధిని, మీకోసం మీరు గెలుచుకుంటారు. మీ దీప్తిమంతమైన వపువును చుట్టూ అశ్వాలు సన్నిహితంగా చేరి సాగుతాయి; ఎత్తైన శిఖరములవైనవి మీ రథాన్ని లాగినప్పుడు, అవే దానిని ముందుకు మోసుకుపోతాయి.
Mantra 3
को वामद्या करते रातहव्य ऊतये वा सुतपेयाय वार्कैः । ऋतस्य वा वनुषे पूर्व्याय नमो येमानो अश्विना ववर्तत् ॥
ఈ రోజు మీకోసం రా॒తహ॑వ్య—అర్పిత హవిని—ఎవరు సిద్ధం చేస్తారు? ఎవరు సహాయార్థం, లేదా సుతపేయ—పిండిన సోమపానార్థం—స్తోత్రాలతో (వార్కైः) మీవైపు తిరుగుతారు? లేదా ఎవరు ఋత యొక్క ప్రాచీన మార్గాన్ని అన్వేషిస్తూ, నమ్రంగా నమో అర్పిస్తూ, ఓ అశ్వినులారా, ముందుకు వస్తారు?
Mantra 4
हिरण्ययेन पुरुभू रथेनेमं यज्ञं नासत्योप यातम् । पिबाथ इन्मधुनः सोम्यस्य दधथो रत्नं विधते जनाय ॥
ఓ నాసత్యులారా, మీ హిరణ్యయ—సువర్ణమయ, పురుభూ—బహు-సమృద్ధి గల—రథంలో ఈ యజ్ఞానికి సమీపంగా రండి. మధురరసభరితమైన సోమ్య సోమాన్ని నిశ్చయంగా పానంచేయండి; మరియు విధతే—యజ్ఞసేవలో నిమగ్నుడైన—మనుష్యునిలో రత్నం, ధన-వరాన్ని, స్థాపించండి.
Mantra 5
आ नो यातं दिवो अच्छा पृथिव्या हिरण्ययेन सुवृता रथेन । मा वामन्ये नि यमन्देवयन्तः सं यद्ददे नाभिः पूर्व्या वाम् ॥
ఓ అశ్వినౌ, దివి నుండీ పృథివి నుండీ మా వద్దకు రండి—సుగతిగా దూసుకుపోయే హిరణ్యమయ రథంపై. దేవులను కోరే ఇతర యజమానులు మిమ్మల్ని ఆపకూడదు; మీ సంయోగపు ప్రాచీన నాభి-కేంద్రం ఇక్కడ మా మధ్య స్థాపితమైనప్పుడు.
Mantra 6
नू नो रयिं पुरुवीरं बृहन्तं दस्रा मिमाथामुभयेष्वस्मे । नरो यद्वामश्विना स्तोममावन्त्सधस्तुतिमाजमीळ्हासो अग्मन् ॥
ఇప్పుడు, ఓ అద్భుత అశ్వినౌ (దస్రా), మా కోసం విస్తారమైన ‘రయి’ని నిర్మించండి—అనేక వీరశక్తులతో సమృద్ధిగా—మా సత్త్వపు ఉభయ పక్షాలలో. ఎందుకంటే, ఓ నర-అశ్వినౌ, మీకు స్తోమం, సధస్తుతి, అలాగే ముందుకు నడిపించే ఆజమీళ్హా పిలుపును తీసుకొచ్చిన వారు ఇక్కడికి వచ్చారు.
Mantra 7
इहेह यद्वां समना पपृक्षे सेयमस्मे सुमतिर्वाजरत्ना । उरुष्यतं जरितारं युवं ह श्रितः कामो नासत्या युवद्रिक् ॥
ఇక్కడ ఇక్కడ, మీరు ఇద్దరూ సమానంగా కలిసే ఎక్కడైనా, వాజమూ రత్నమూ సమృద్ధిగా ఉన్న ఆ సుమతి మాకే కలుగుగాక. జరితారుని (గాయకుని) రక్షించండి; ఎందుకంటే, ఓ నాసత్యౌ, కామన మీలోనే ఆశ్రయం పొందింది, మీ వైపే దృష్టి నిలిపి.
The Aśvins (also called Nāsatyā) are divine twin deities known for swift help, healing, protection, and their radiant chariot associated with dawn.
It calls them to come quickly to the sacrifice, drink the honeyed Soma, protect the poet-singer, and place treasure, strength, and well-being in the worshipper.
In Vedic imagery, ‘cows’ often symbolize rays or luminous powers; calling the chariot a “meeting-place of the rays” ties the Aśvins’ arrival to dawn’s light and renewal.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.