
Sukta 4.44
Vāmadeva Gautama
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from single verse; requires scan)
വാമദേവൻ രചിച്ച ഈ ചെറു അശ്വിനീ സ്തുതിയിൽ, “കിരണങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥലം” എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന, വിശാലമായി പായുന്ന സ്വർണരഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ എത്തി യജ്ഞത്തിൽ ചേരുവാൻ ഇരട്ട അശ്വിന്മാരെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവർ മധുരസോമം പാനം ചെയ്ത്, ആരാധകനു ധനവും ജീവശക്തിയും നൽകുകയും, ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് കാണപ്പെടുന്നിടത്തൊക്കെയും ഗായകനെ തങ്ങളുടെ കൃപാപൂർണ്ണ അനുഗ്രഹത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണമെന്നും കവി അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
तं वां रथं वयमद्या हुवेम पृथुज्रयमश्विना संगतिं गोः । यः सूर्यां वहति वन्धुरायुर्गिर्वाहसं पुरुतमं वसूयुम् ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഇന്ന് ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ആ രഥത്തെ ആവാഹനം ചെയ്യുന്നു—വിശാലമായി പായുന്ന, ഗോ (പ്രകാശകിരണങ്ങൾ/പ്രകാശഗാവുകൾ)യുടെ സംഗതിസ്ഥാനം. അത് സൂർയയെ വഹിക്കുന്നതു; വന്ധുരാ-ആയു—യോജിപ്പിച്ച ജീവശക്തിയിൽ സമൃദ്ധം—ഗിർവാഹസ് (ഗിർ/പ്രേരിത വാണിയുടെ വാഹകൻ), അത്യന്തം സമൃദ്ധം, വാസുയു—സത്യധനത്തിന്റെ അന്വേഷകനും ദാതാവും—ആകുന്നു.
Mantra 2
युवं श्रियमश्विना देवता तां दिवो नपाता वनथः शचीभिः । युवोर्वपुरभि पृक्षः सचन्ते वहन्ति यत्ककुहासो रथे वाम् ॥
ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ദിവ്യശക്തികളേ! ഹേ ദിവോ നപാതൗ (ദിവത്തിന്റെ പുത്രന്മാരേ)! നിങ്ങളുടെ ശചീഭിഃ—ഫലപ്രദമായ ശക്തികളാൽ—ആ ശ്രീയെ, ആ പ്രകാശമയമായ സൗഭാഗ്യത്തെ, നിങ്ങൾ സ്വന്തമായി നേടുന്നു. ഉയർന്ന ശിഖരമുള്ളവർ (അശ്വങ്ങൾ) നിങ്ങളുടെ രഥം വലിക്കുമ്പോൾ, അശ്വങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ ദീപ്തമായ രൂപത്തെ ചുറ്റി ചേർന്ന് അതിനെ മുന്നോട്ട് വഹിക്കുന്നു.
Mantra 3
को वामद्या करते रातहव्य ऊतये वा सुतपेयाय वार्कैः । ऋतस्य वा वनुषे पूर्व्याय नमो येमानो अश्विना ववर्तत् ॥
ഇന്ന് നിങ്ങളുടെ വേണ്ടി അർപ്പിത ഹവിയെ ആരാണ് ഒരുക്കുന്നത്? ആരാണ് സ്തുതികളോടെ സഹായത്തിനായി, അല്ലെങ്കിൽ പിഴിഞ്ഞ സോമപാനത്തിനായി, നിങ്ങളിലേക്കു തിരിയുന്നത്? അല്ലെങ്കിൽ ആരാണ് ഋതത്തിന്റെ പുരാതന പാതയെ തേടി, നമസ്കാരത്തോടെ കുനിഞ്ഞ് മുന്നോട്ട് വരുന്നത്—ഹേ അശ്വിന്മാരേ?
Mantra 4
हिरण्ययेन पुरुभू रथेनेमं यज्ञं नासत्योप यातम् । पिबाथ इन्मधुनः सोम्यस्य दधथो रत्नं विधते जनाय ॥
ഹേ നാസത്യന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ സ്വർണ്ണവും സർവ്വസമൃദ്ധവുമായ രഥത്തിൽ ഈ യജ്ഞത്തിനരികെ സമീപിക്കുവിൻ. മധുരമായ സോമരസത്തെ നിശ്ചയമായും പാനം ചെയ്വിൻ; 그리고 അർപ്പണകർമ്മം സ്ഥാപിച്ച് വിധി ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനിൽ രത്നത്തെ—ധന-ആശീർവാദത്തെ—സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 5
आ नो यातं दिवो अच्छा पृथिव्या हिरण्ययेन सुवृता रथेन । मा वामन्ये नि यमन्देवयन्तः सं यद्ददे नाभिः पूर्व्या वाम् ॥
ദിവത്തിൽ നിന്നുമും പൃഥ്വിയിൽ നിന്നുമും ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ—സുഗമമായി ഉരുളുന്ന സ്വർണ്ണരഥത്തിൽ. ദേവങ്ങളെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മറ്റു ഉപാസകർ നിങ്ങളെ തടഞ്ഞുനിർത്താതിരിക്കട്ടെ; നിങ്ങളുടെ സംഗമത്തിന്റെ പ്രാചീന നാഭി-കേന്ദ്രം ഇവിടെ ഞങ്ങളോടുകൂടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുമ്പോൾ.
Mantra 6
नू नो रयिं पुरुवीरं बृहन्तं दस्रा मिमाथामुभयेष्वस्मे । नरो यद्वामश्विना स्तोममावन्त्सधस्तुतिमाजमीळ्हासो अग्मन् ॥
ഇപ്പോൾ, അത്ഭുതകരരായ ദസ്രാ അശ്വിന്മാരേ, ഞങ്ങൾക്കായി മഹത്തായ റയി രൂപപ്പെടുത്തുവിൻ—അനേകം വീരശക്തികളാൽ സമൃദ്ധമായത്—ഞങ്ങളുടെ നിലയുടെ ഇരുവശങ്ങളിലും. കാരണം, നിങ്ങള്ക്കായി സ്തോമവും, സമീപസ്തുതിയും, മുന്നോട്ടോടിക്കുന്ന ആഹ്വാനവും കൊണ്ടുവന്ന പുരുഷന്മാർ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
Mantra 7
इहेह यद्वां समना पपृक्षे सेयमस्मे सुमतिर्वाजरत्ना । उरुष्यतं जरितारं युवं ह श्रितः कामो नासत्या युवद्रिक् ॥
ഇവിടെയിവിടെ—നിങ്ങൾ ഇരുവരും ഒരുമിച്ച് സംഗമിക്കുന്നിടത്തൊക്കെയും—വാജയും രത്നവും നിറഞ്ഞ ഈ സുമതി ഞങ്ങളുടേതാകട്ടെ. ഗായകനെ സംരക്ഷിക്കുവിൻ; ഹേ നാസത്യരേ, നിങ്ങളിൽ തന്നെയാണ് കാമം ആശ്രയം പിടിച്ചത്, നിങ്ങളിലേക്കു നോക്കി.
The hymn opens by calling the Aśvins’ wide-racing chariot, envisioned as a luminous meeting-point of the rays and bearer of Sūryā.
The poet draws the Twins toward the ongoing sacrifice, highlighting their golden, abundant vehicle and their readiness to drink the honeyed Soma and reward the devoted worshipper.
A direct ritual invitation peaks: “Come to this yajña… drink the Soma… place the treasure,” crystallizing the exchange between rite and divine generosity.
It resolves with a protective, intimate plea—may their rich ‘good thought’ be ours wherever they are together, and may they guard the singer who takes refuge in them.
saṃgatiṃ goḥ
pibātha in madhunaḥ somyasya
uruṣyataṃ jaritāram
The Aśvins (also called Nāsatyā) are divine twin deities known for swift help, healing, protection, and their radiant chariot associated with dawn.
It calls them to come quickly to the sacrifice, drink the honeyed Soma, protect the poet-singer, and place treasure, strength, and well-being in the worshipper.
In Vedic imagery, ‘cows’ often symbolize rays or luminous powers; calling the chariot a “meeting-place of the rays” ties the Aśvins’ arrival to dawn’s light and renewal.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.