
Sukta 2.32
Gṛtsamada (Bhārgava)
Triṣṭubh
ఈ సూక్తం ఆరంభంలో ద్యావా–పృథివీ (ఆకాశం మరియు భూమి)లను కవి వాక్కుకు రక్షకులుగా, ఋతానికి అనుగుణులుగా, విశాల తల్లిదండ్రులుగా ఆహ్వానిస్తుంది; వారు విస్తృతి, రక్షణ, సమృద్ధిని ప్రసాదిస్తారు. తరువాత ఇది శుభకరమైన స్త్రీదైవ శక్తుల వైపు—ప్రత్యేకంగా రాకా మరియు సంబంధిత దేవతల వైపు—విస్తరించి, సంతానసంపత్తి, ధనం, క్షేమం ప్రసాదించమని వేడుకుంటుంది; చివరికి అనేక దివ్య స్త్రీలను సహాయం మరియు స్వస్తి (శుభమంగళం) కోసం సమావేషకంగా పిలిచే ఆహ్వానంతో ముగుస్తుంది.
Mantra 1
अस्य मे द्यावापृथिवी ऋतायतो भूतमवित्री वचसः सिषासतः । ययोरायुः प्रतरं ते इदं पुर उपस्तुते वसूयुर्वां महो दधे ॥
నా ఈ వచనార్థం, ఋత మార్గంలో నడిచే ద్యావా‑పృథివీ రక్షకులుగా కావాలి, వాక్కును బలపరచాలని కోరుతూ. ఎవరి ఇద్దరిదీ ఆయుః (జీవ-ప్రాణం) మరింత ముందుకు సాగుతుందో, వారి ముందే ఈ స్తుతిక్రియను నేను ఉంచుతున్నాను; వసు (సమృద్ధి) కోరుతూ, మీ ఇద్దరిలో మహత్తర విస్తారాన్ని నేను పొందుతున్నాను/ధరిస్తున్నాను.
Mantra 2
मा नो गुह्या रिप आयोरहन्दभन्मा न आभ्यो रीरधो दुच्छुनाभ्यः । मा नो वि यौः सख्या विद्धि तस्य नः सुम्नायता मनसा तत्त्वेमहे ॥
దాగి ఉన్న శత్రు శక్తులు మా అగ్రగామి ఆయుః (జీవ-ప్రాణం)ను హతం చేయకూడదు; దగ్గర నుండో దూరం నుండో వచ్చే దుఛ్ఛునా (అనిష్ట బాధ) మమ్మల్ని వేధించకూడదు. మీతో మా సఖ్యత విరగకూడదు; ఇది తెలిసి, సుమ్న (అనుగ్రహం) కోరే మనస్సుతో, మీ రక్షణ యొక్క ఆ తత్త్వ-సత్యాన్ని మాకు దయచేయమని ప్రార్థిస్తున్నాము.
Mantra 3
अहेळता मनसा श्रुष्टिमा वह दुहानां धेनुं पिप्युषीमसश्चतम् । पद्याभिराशुं वचसा च वाजिनं त्वां हिनोमि पुरुहूत विश्वहा ॥
అహేళ (కోపరహిత) మనస్సుతో, ఇక్కడికి శ్రుష్టి—సిద్ధమైన విధేయత—ను మోసుకొనిరా; పాలు దోయు ధేనువలె, రసంతో ఉబ్బి, ఎప్పుడూ విఫలంకాని దానిలా. అడుగుల్లో వేగంగా, వాక్యంలో ప్రేరణగా, ఓ పురుహూత, నిన్ను నేను సదా హినోమి—మాలో విజయబలంగా అవు.
Mantra 4
राकामहं सुहवां सुष्टुती हुवे शृणोतु नः सुभगा बोधतु त्मना । सीव्यत्वपः सूच्याच्छिद्यमानया ददातु वीरं शतदायमुक्थ्यम् ॥
సుందరమైన ఆహ్వానంతో, సమ్యక్ స్తుతితో నేను రాకాను పిలుస్తున్నాను. సుభగా అయిన ఆ శక్తి మా ప్రార్థనను వినుగాక; తన స్వబోధలో తానే జాగృతమగుగాక. అచ్ఛేద్య సూచి చేత ప్రవాహాలను కుట్టి ఏకముచేయుగాక; మాకు వీరబలాన్ని ప్రసాదించుగాక—శతదానసమృద్ధి గల, ఉక్త్య, స్తుత్యర్హమైనది.
Mantra 5
यास्ते राके सुमतयः सुपेशसो याभिर्ददासि दाशुषे वसूनि । ताभिर्नो अद्य सुमना उपागहि सहस्रपोषं सुभगे रराणा ॥
ఓ రాకే, నీ సుపేశసమైన (సుందరాకార, ప్రకాశమయ) సుమతులు—వాటిచే నీవు దాశుష్ (దాత)కు వసువులను ఇస్తావు—అవే తోడు ఈ రోజు ప్రసన్నమనసుతో మా వద్దకు రా. ఓ సుభగే, ఆనందంతో రమిస్తూ సహస్ర-పోషం (వెయ్యిరెట్లు పోషణ-వృద్ధి) తీసుకొని రా.
Mantra 6
सिनीवालि पृथुष्टुके या देवानामसि स्वसा । जुषस्व हव्यमाहुतं प्रजां देवि दिदिड्ढि नः ॥
విస్తృత స్తుతికి పాత్రమైన సినీవాలీ యే, దేవానాం స్వసా (సోదరి)యే—అగ్నిలో ఆహుతమైన హవ్యాన్ని స్వీకరించు. ఓ దేవీ, మా లో ప్రజా-శక్తిని దృఢపరచు; దానిని సృష్టించి స్థాపించు.
Mantra 7
या सुबाहुः स्वङ्गुरिः सुषूमा बहुसूवरी । तस्यै विश्पत्न्यै हविः सिनीवाल्यै जुहोतन ॥
సుబాహువైనది, సుందర అంగుళులతో కూడినది, సుఫల ప్రసవశక్తి గలది, అనేక ప్రకాశ-జన్మాలతో సమృద్ధమైనది—ఆ విశ్పత్నీ సినీవాలికే హవిస్సు అర్పించండి.
Mantra 8
या गुङ्गूर्या सिनीवाली या राका या सरस्वती । इन्द्राणीमह्व ऊतये वरुणानीं स्वस्तये ॥
ఆమె గుంగూ అయినా, సినీవాలి అయినా, రాకా అయినా, సరస్వతి అయినా—సహాయార్థం నేను ఇంద్రాణిని ఆహ్వానిస్తున్నాను; విశాల స్వస్తి కోసం వరుణానిని కూడా.
The poet places his hymn before Heaven and Earth, asking them—moving in ṛta—to guard and empower his speech.
From cosmic parents as protectors and givers of breadth, the hymn turns toward specific auspicious feminine powers that grant riches, increase, and favorable mind.
A concentrated appeal to Rākā’s ‘bright, well-formed’ beneficent powers, requesting abundant, thousandfold plenitude.
An inclusive closing invocation names multiple goddesses (Guṅgū, Sinīvālī, Rākā, Sarasvatī) and calls Indrāṇī and Varuṇānī for help and wide well-being (svasti).
ṛtāyato bhūtam avitrī vacasaḥ
sahasrapoṣaṃ subhage
varuṇānīṃ svastaye
They are Heaven and Earth as a divine pair—the cosmic parents who uphold order (ṛta), protect the sacrifice, and support life with stability and spaciousness.
These feminine devatās represent auspicious increase and fulfillment—linked with growth, fertility, prosperity, and the ripening of blessings—so the hymn asks them to bring abundance and well-being.
It is commonly used as a prayer for protection of one’s efforts and speech, for household prosperity and increase, and for general welfare (svasti), especially at auspicious times like early morning or lunar observances.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.