Rig Veda 2.32.5: Mandala 2, Sukta 32, Mantra 5

Sukta 2.32

Rishi: Gṛtsamada (traditional attribution for Mandala 2)

Devata: Rākā

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यास्ते राके सुमतयः सुपेशसो याभिर्ददासि दाशुषे वसूनि । ताभिर्नो अद्य सुमना उपागहि सहस्रपोषं सुभगे रराणा ॥

Transliteration

yā́s te rāke su-matáyaḥ su-péśaso yā́bhir dádāsi dāśúṣe vásūni | tā́bhir no adyá su-mánā upā́gahi sahasra-poṣáṃ su-bhage rárāṇā ||

Translation

ఓ రాకే, నీ సుపేశసమైన (సుందరాకార, ప్రకాశమయ) సుమతులు—వాటిచే నీవు దాశుష్ (దాత)కు వసువులను ఇస్తావు—అవే తోడు ఈ రోజు ప్రసన్నమనసుతో మా వద్దకు రా. ఓ సుభగే, ఆనందంతో రమిస్తూ సహస్ర-పోషం (వెయ్యిరెట్లు పోషణ-వృద్ధి) తీసుకొని రా.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• याः: which (those)
• याः: विशेषण (सम्बन्ध) — ‘सुमतयः’ इत्यस्य
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘राके’ इत्यस्य
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• राके: O Rākā (goddess)
• राके: सम्बोधन
• Type: Noun (proper) संबोधन
• Root: राका (प्रातिपदिक; देवी-नाम)

• सुमतयः: good thoughts / good intentions / favors
• सुमतयः: कर्तृ/विषय (याः… सुमतयः) — ‘(they) are/come’ implied
• Type: Noun
• Root: सु-मतिः (प्रातिपदिक)

• सुपेशसः: well-formed, beautiful
• सुपेशसः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-पेशस् (प्रातिपदिक) अथवा सु-पेशस्- (विशेषण)

• याभिः: with which
• याभिः: करण (instrument) — ‘ददासि’ क्रियायाः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ददासि: you give
• ददासि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √दा (दाने)

• दाशुषे: to the worshipper / to the giver (patron)
• दाशुषे: सम्प्रदान (recipient) — ‘ददासि’
• Type: Noun (agent, participial stem)
• Root: दाश्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश्/√दश् ‘पूजायाम्/दानकर्मणि’ → ‘दाता/यजमान’)

• वसूनि: wealths, goods
• वसूनि: कर्म (object) — ‘ददासि’
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• ताभिः: with those
• ताभिः: करण (instrument) — ‘उपागहि’ क्रियायाः
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to us / our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध — ‘उपागहि’ (to us) / ‘पोषम्’ (our)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्य: today, now
• अद्य: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• सुमनाः: kindly disposed, gracious
• सुमनाः: कर्तृ-विशेषण (आगमनकर्त्री) / सम्बोधन-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सु-मनस् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि ‘good-minded’)

• उपागहि: come near, approach
• उपागहि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: उप-√गम् (गत्यर्थ)

• सहस्रपोषम्: a thousandfold prosperity
• सहस्रपोषम्: कर्म (object) — ‘उपागहि’ (bring/come with)
• Type: Noun
• Root: सहस्र-पोष (समास-प्रातिपदिक; कर्मधारय/तत्पुरुष)

• सुभगे: O fortunate one
• सुभगे: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative)
• Root: सु-भग (प्रातिपदिक)

• रराणा: rejoicing, delighting
• रराणा: कर्तृ-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √रम् (रमणे) → रराण (परिपूर्ण/वेदिक-परफेक्ट कृदन्त; ‘delighting, rejoicing’)