Rig Veda 10.69.11: Mandala 10, Sukta 69, Mantra 11

Sukta 10.69

Rishi: Vādhryaśva

Devata: Agni (Citrabhānu)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

शश्वदग्निर्वध्र्यश्वस्य शत्रून्नृभिर्जिगाय सुतसोमवद्भिः । समनं चिददहश्चित्रभानोऽव व्राधन्तमभिनद्वृधश्चित् ॥

Transliteration

śáśvad agnír vadhryaśvásya śátrūn nṛ́bhir jigāya sutasómavadbhiḥ | sámanaṃ cid adahaś citrabhāno ’vá vrā́dhantam abhinad vṛ́dhaś cit ||

Translation

ఎల్లప్పుడూ అగ్ని, వాధ్ర్యశ్వుని కోసం, పిండిన సోమంతో సమృద్ధులైన పురుషులతో కలిసి శత్రువులను జయిస్తాడు. హే విచిత్రప్రభావంతుడా, నీవు స్థిరమైన దుర్గాన్నికూడా దహించావు; ఎదిరించినవానిని—అతడు పెరిగి బలవంతుడైనా—కొట్టి పడగొట్టావు.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शश्वत्: always, continually
• शश्वत्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: शश्वत् (अव्यय-प्रातिपदिक) < शश्वत् ‘सदा’

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वध्र्यश्वस्य: of Vadhryaśva (patron/king)
• वध्र्यश्वस्य: Sampradāna
• Type: Noun (Proper)
• Root: वध्र्यश्व (प्रातिपदिक; नाम)

• शत्रून्: enemies
• शत्रून्: Karma
• Type: Noun
• Root: शत्रु (प्रातिपदिक)

• नृभिः: with men, by men
• नृभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• जिगाय: conquered, won
• जिगाय: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जि (जये)

• सुतसोमवत्भिः: with those having pressed Soma (Soma-pressers)
• सुतसोमवत्भिः: Karaṇa
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सुतसोमवत् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष: सुतः सोमः येषाम्)

• समनम्: assembly, gathering; meeting-place
• समनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: समन (प्रातिपदिक)

• चित्: even
• चित्: (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)

• अदहत्: burned
• अदहत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दह् (दहने)

• चित्रभानुः: the bright-flamed one (Agni)
• चित्रभानुः: Kartā
• Type: Noun/Epithet
• Root: चित्रभानु (प्रातिपदिक; कर्मधारय: चित्रः भानुः)

• अव: down, away
• अव: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• व्राधन्तम्: the one harming/assailing; the injurer
• व्राधन्तम्: Karma
• Type: Participle (Present)
• Root: √व्राध् (व्राधने/हिंसायाम्/वृद्धौ—वेद. ‘हानि/अपकर्ष’), वर्तमान-कृदन्त प्रातिपदिक: व्राधन्त्

• अभिनत्: split, cleft
• अभिनत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √नद्/√नद्? (वेद. √नद्/√नद् ‘छेदने/भेदने’ as in अभिनद् ‘split, cleft’)

• वृधः: the strong one
• वृधः: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वृध् (प्रातिपदिक; ‘बलवान्/वर्धमान’)

• चित्: even
• चित्: (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय)