
Sukta 1.58
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 1.58)
Agni (Hotar; as messenger)
Jagatī (probable for RV 1.58; verify in critical edition)
ఋగ్వేదం 1.58లో అగ్నిని హోతృగా, దివ్య దూతగా స్తుతిస్తుంది; యజ్ఞక్రియచే ప్రేరేపింపబడి ఆయన అంతరిక్షాన్ని దాటి దేవతలను హవిస్-అర్పణానికి ఆహ్వానిస్తాడు. ఈ సూక్తం అగ్నியின் ఉపకారక యాజక పాత్రను, వాయు-ప్రేరితంగా అరణ్యంలో జ్వలించే ఆయన భయభక్తి కలిగించే తేజస్సుతో మేళవిస్తుంది; చివరలో ఆయనను ఆశ్రయం, కష్టాల నుండి రక్షణ, అలాగే ఉషస్సును తెచ్చే ప్రేరణ మరియు సంపద కోసం ప్రార్థిస్తుంది.
Mantra 1
नू चित्सहोजा अमृतो नि तुन्दते होता यद्दूतो अभवद्विवस्वतः । वि साधिष्ठेभिः पथिभी रजो मम आ देवताता हविषा विवासति ॥
ఇప్పటికీ ఆ అమృతుడు, సహోజా (స్వశక్తిజన్యుడు) అయిన అగ్ని, ప్రేరేపింపబడి కదులుతాడు—హోతా వివస్వతుని దూతగా అయినప్పుడు. అత్యుత్తమ మార్గాల ద్వారా అతడు నా రజస్ (అంతరిక్షం) లో సంచరిస్తూ, హవిసుతో దేవతలను ఇక్కడ ప్రత్యక్షమగుటకు ఆహ్వానిస్తాడు.
Mantra 2
आ स्वमद्म युवमानो अजरस्तृष्वविष्यन्नतसेषु तिष्ठति । अत्यो न पृष्ठं प्रुषितस्य रोचते दिवो न सानु स्तनयन्नचिक्रदत् ॥
అతడు తన స్వధామానికే వస్తాడు—నిత్యయువకుడు, అజరుడు; తృష్ణతో ఉన్న ప్రదేశాలను వేగంగా దాటి, పిండిన (సోమ) మార్గచిహ్నాలలో స్థిరంగా నిలుస్తాడు. చల్లబడిన (ఘృత/సోమరస) వానివాని పృష్ఠం అశ్వపు పృష్ఠంలా ప్రకాశిస్తుంది; దివ్యశిఖరంలా గర్జిస్తూ, ఉన్నత జ్యోతి పిలుపుతో ప్రాణులను మేల్కొలిపేలా అతడు ఘోషిస్తాడు.
Mantra 3
क्राणा रुद्रेभिर्वसुभिः पुरोहितो होता निषत्तो रयिषाळमर्त्यः । रथो न विक्ष्वृञ्जसान आयुषु व्यानुषग्वार्या देव ऋण्वति ॥
రుద్రులు, వసువులతో బలవంతుడై, ముందుగా నియుక్తుడై, హోతా (Hotṛ) ఆసీనుడై ఉన్నాడు—అమర్త్యుడు, రయిషాట్ (సమృద్ధి-విజేత). రథంలా జనుల మధ్య నేరుగా యోగం కట్టి సాగుతూ, ఆయుష్య (జీవన-క్షేత్రాల) అంతటా కోరతగిన ధనాన్ని విస్తరింపజేస్తాడు; దేవుడు వాటిని ప్రవహింపజేసి కార్యసిద్ధిగా చేస్తాడు.
Mantra 4
वि वातजूतो अतसेषु तिष्ठते वृथा जुहूभिः सृण्या तुविष्वणिः । तृषु यदग्ने वनिनो वृषायसे कृष्णं त एम रुशदूर्मे अजर ॥
వాయు-ప్రేరితమైన ఆ జ్వలించే శక్తి పిండింపుల (అతసేషు) మధ్య స్పష్టంగా నిలుస్తుంది; జూహూ (అర్పణ-కరండం) లతో అది వృథాగా శ్రమించదు—అది బలమైన నాదంతో ప్రవహించే శక్తి-ధార. ఎప్పుడు, ఓ అగ్నీ, నీవు తృష్ణతో ఉన్న వనస్పతుల మధ్య వృషభంలా ఉప్పొంగుతావో, అప్పుడు నీ కృష్ణ ఆవరణం విరుగుతుంది; ఓ అజరా, నీ ప్రకాశమయ ఊర్మి (తరంగ-గతి) వెలుగుతుంది.
Mantra 5
तपुर्जम्भो वन आ वातचोदितो यूथे न साह्वाँ अव वाति वंसगः । अभिव्रजन्नक्षितं पाजसा रजः स्थातुश्चरथं भयते पतत्रिणः ॥
దహించే దవడలతో, వాయువు ప్రేరణతో ముందుకు నడిపింపబడి, అతడు అడవిలో క్రిందికి శ్వాసలా వీస్తాడు—గుంపులో జయశీల నాయకుడిలా. అక్షయ తేజస్సుతో విహరిస్తూ, తన జ్వాలతో దిక్కులూ అంతరిక్ష విస్తారాలనూ కప్పివేస్తాడు; అతని ముందు స్థావరమూ చరమూ వణుకుతాయి, రెక్కలున్నవి భయపడతాయి.
Mantra 6
दधुष्ट्वा भृगवो मानुषेष्वा रयिं न चारुं सुहवं जनेभ्यः । होतारमग्ने अतिथिं वरेण्यं मित्रं न शेवं दिव्याय जन्मने ॥
భృగువులు నిన్ను మానవుల మధ్య సుందరమైన సంపదగా స్థాపించారు—ప్రజలకు సులభంగా ఆహ్వేయమైన (సుహ్వ) ధనంలా. హే అగ్నీ, హోతృ, వరణీయ అతిథి, మిత్రునివలె శుభకరుడవై—మాలో దివ్య జన్మ కోసం.
Mantra 7
होतारं सप्त जुह्वो यजिष्ठं यं वाघतो वृणते अध्वरेषु । अग्निं विश्वेषामरतिं वसूनां सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥
సప్త జుహ్వలతో (ఏడు కరచులాలతో) కూడిన ఆ హోతృను—యజ్ఞంలో అత్యంత యజిష్ఠుడైనవాడిని—అధ్వరాలలో శ్రమించే వారు ఎంచుకుంటారు. సమస్త వసువుల అచ్యుత వాహకుడైన అగ్నిని నేను ప్రయస్ (ఆహుతి/అర్పణ)తో సేవిస్తాను; రత్నం (నిధి/ధనం) కోసం అతనియొద్దకే వెళ్తాను.
Mantra 8
अच्छिद्रा सूनो सहसो नो अद्य स्तोतृभ्यो मित्रमहः शर्म यच्छ । अग्ने गृणन्तमंहस उरुष्योर्जो नपात्पूर्भिरायसीभिः ॥
హే అచ్ఛిద్ర (నిర్దోష) సహసః సూనో! ఈ రోజు మాకు—స్తోతృలకు—హే మహా మిత్రా, నీ విస్తారమైన శర్మం (శాంతి-ఆశ్రయం) ప్రసాదించు. హే అగ్నీ! గానకుడిని అంహస్ (క్లేశం/పాపం) నుండి ఉరుష్య (విస్తారంగా రక్షించు); హే ఊర్జో నపాత్! ఇనుప-దృఢమైన పురాలు/ప్రాకారాలతో మమ్మల్ని బలపరచు.
Mantra 9
भवा वरूथं गृणते विभावो भवा मघवन्मघवद्भ्यः शर्म । उरुष्याग्ने अंहसो गृणन्तं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥
హే విభావో (సర్వప్రకాశమానుడా)! స్తుతిచేసే గృణతేకు వరూథం (ఆశ్రయ-కవచం) అవు; హే మఘవన్! దానశీలులకు, దానంలో వృద్ధిచెందేవారికి శర్మం (శాంతి-ఆశ్రయం) అవు. హే అగ్నీ! గృణంతాన్ని అంహస్ నుండి ఉరుష్య (విస్తారంగా రక్షించు); తద్వారా ప్రాతఃకాలంలో ధియావసు (ప్రేరిత ధీ/బుద్ధి యొక్క ధనం) త్వరగా మా వద్దకు చేరుగాక.
Agni is praised as the Hotṛ (ritual priest) and Dūta (messenger) who carries offerings and invites the gods to be present in the sacrifice.
Because Agni is not only a gentle ritual fire but also a cosmic force: wind-driven, consuming wood, spreading light and heat so strongly that beings ‘tremble’ before him.
It asks Agni to be a shelter and peace, to protect the worshipper from distress (aṃhas), and to bring inspired wealth and clear thought swiftly at dawn.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.