Sukta 121

Mantra 1

कदित्था नॄँ: पात्रं देवयतां श्रवद्गिरो अङ्गिरसां तुरण्यन् । प्र यदानड्विश आ हर्म्यस्योरु क्रंसते अध्वरे यजत्रः ॥

దేవులను కోరే మనుష్యులకు ఆయన ఎలా ‘పాత్రం’ అవుతాడు—అంగిరసుల గీతవాణిని వినీ వేగంగా దూసుకుపోయేవాడు? ఆయన ముందుకు సాగితే ప్రజల్నీ ముందుకు నడిపిస్తాడు; యజ్ఞంలో యజనీయుడై గృహంలో విస్తారమైన (ఉరు) అడుగులు వేస్తాడు.

Mantra 2

स्तम्भीद्ध द्यां स धरुणं प्रुषायदृभुर्वाजाय द्रविणं नरो गोः । अनु स्वजां महिषश्चक्षत व्रां मेनामश्वस्य परि मातरं गोः ॥

ఆయన ద్యాంను స్థంభింపజేసి ధరుణం (ఆధారం) స్థాపించాడు; ఋభు వాజ (సమృద్ధి) కొరకు ద్రవిణం (ధనం) పిండాడు—గో యొక్క నరుడు. మహిషుడు స్వజం (స్వయంజన్మ)ను చూచెను; విస్తృతకర్మిణి మేనాను చూచెను—గోమాతను, అశ్వ (మాద) యొక్క గూఢ మూలాన్ని చుట్టుముట్టెను.

Mantra 3

नक्षद्धवमरुणीः पूर्व्यं राट् तुरो विशामङ्गिरसामनु द्यून् । तक्षद्वज्रं नियुतं तस्तम्भद्द्यां चतुष्पदे नर्याय द्विपादे ॥

ఆయన అరుణీ యొక్క ప్రాచీన హ్వాన (పిలుపు)కు ప్రతిస్పందించాడు—ప్రజల కొరకు తుర (వేగవంతుడు) అయిన రాజు, అంగిరసుల దినాలను అనుసరించేవాడు. ఆయన నియుత (యుక్తమైన) వజ్రాన్ని నిర్మించాడు; చతుష్పదుల కొరకు మరియు నర్య (మనుష్య) ద్విపదుల కొరకు ద్యాంను స్థంభింపజేశాడు.

Mantra 4

अस्य मदे स्वर्यं दा ऋतायापीवृतमुस्रियाणामनीकम् । यद्ध प्रसर्गे त्रिककुम्निवर्तदप द्रुहो मानुषस्य दुरो वः ॥

నీ బలముని ఈ మదంలో, ఋతానికి చెందిన స్వర్య (స్వర్గ్య) దీప్తిని ప్రసాదించు—ఉస్రియా (దీప్త గోవులు/కిరణాలు) యొక్క ఆ ముఖం, అడ్డుపడి కప్పబడినది. ఎందుకంటే ముందుకు దూసుకుపోయే ప్రసర్గంలో త్రికకుమ్ (మూడు-శిఖర శక్తి) (అవరోధాన్ని) వెనక్కు తిప్పినప్పుడు, అది మనుష్యుని ద్రుహ (కపటము/ద్రోహము) తొలగించి, (మూసిన) ద్వారాలను తెరుస్తుంది.

Mantra 5

तुभ्यं पयो यत्पितरावनीतां राधः सुरेतस्तुरणे भुरण्यू । शुचि यत्ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पय उस्रियायाः ॥

నీ కొరకు ఆ పోషక పయః (పాలు) మరియు ఆ రాధః (సమృద్ధి) — రెండు పితరులు తెచ్చినవి; సురేతస్ (శుద్ధ/ఉత్తమ వీర్యం), మనలను దాటించు తురణ (వేగవంత) శక్తికి. అలాగే వారు నీకు అర్పించిన శుచి రేక్ణ (ప్రకాశమయ ధనం/వైభవం) — సబర్దుఘా (ప్రచురంగా పాలు ఇచ్చే) ఉస్రియా (దీప్త గోవు/కిరణం) యొక్క పయః, అనగా జ్యోతిర్మయ పోషణధార.

Mantra 6

अध प्र जज्ञे तरणिर्ममत्तु प्र रोच्यस्या उषसो न सूरः । इन्दुर्येभिराष्ट स्वेदुहव्यैः स्रुवेण सिञ्चञ्जरणाभि धाम ॥

అప్పుడు తరణి (దాటించు) శక్తి జన్మిస్తుంది; అది తన స్వశక్తితో మత్తమగుగాక; అది ఉషస్సుపై సూర్యునివలె ప్రకాశిస్తుంది. ఇందు (సోమ) స్వయందుహవ్య (తానే లాగుకొనే ఆహుతులు) తో, స్రువ (కరచుల) తో పోసుతూ, సత్త్వమునకు స్థిరమైన ధామాలు/ఆసనాలను సించుతుంది.

Mantra 7

स्विध्मा यद्वनधितिरपस्यात्सूरो अध्वरे परि रोधना गोः । यद्ध प्रभासि कृत्व्याँ अनु द्यूननर्विशे पश्विषे तुराय ॥

సుప్రజ్వలిత సమిధ (స్విధ్మా) తన సేవాక్రియను (అపస్యాత్) సిద్ధం చేసినప్పుడు, యజ్ఞంలో సూర్యుడు గోవు (గోః) యొక్క రోధన—ఆవరణం/వేడి—చుట్టూ పరిభ్రమిస్తాడు. మరియు నీవు ప్రకాశించి వెలుగునిచ్చినప్పుడు, దినదినం కృత్వ్య (రూపకల్పన చేసే శ్రమ) అనుసరణలో, అవిచ్ఛిన్న వృద్ధికై మరియు పశువుల/ధనసంపద యొక్క శీఘ్ర లాభం (తురాయ) కొరకు నీవు వచ్చుచున్నావు.

Mantra 8

अष्टा महो दिव आदो हरी इह द्युम्नासाहमभि योधान उत्सम् । हरिं यत्ते मन्दिनं दुक्षन्वृधे गोरभसमद्रिभिर्वाताप्यम् ॥

నీవు దివ్యమైన మహాశక్తిని (మహో దివః) ఆస్వాదించావు; ఇక్కడ నీవు నీ రెండు హరి (హరీ)—రెండు తామ్ర/హరిత శక్తులు—ను ద్యుమ్నాలను జయించే ఆ ఉత్సం (ఉత్సమ్) కొరకు యుద్ధంలో నియోగిస్తావు. వారు నీకోసం మందిన హరి—ఆనందబలం—ను దోహించి ఇస్తున్నప్పుడు, వృద్ధికై, కాంతిని పట్టుకోవడంలో వేగంగా, అద్రి (రాళ్లు) చేత పీడింపబడి, వాయుప్రేరితంగా.

Mantra 9

त्वमायसं प्रति वर्तयो गोर्दिवो अश्मानमुपनीतमृभ्वा । कुत्साय यत्र पुरुहूत वन्वञ्छुष्णमनन्तैः परियासि वधैः ॥

హే బలవంతుడా (ఋభ్వా), నీవు గోవు (గోః) ముందు ఉన్న ఆయస (ఇనుము) అడ్డంకిని తిరిగి తొలగిస్తావు; దివః యొక్క ఆ అశ్మాన (దివ్య శిల) క్రిందికి తెచ్చబడినదాన్నీ. మరియు ఎక్కడ, హే పురుహూత (బహు-ఆహూత), కుత్సుని కొరకు నీవు వెంబడిస్తూ, అంతులేని వధాలతో (అనంతైః వధైః) శుష్ణుని చుట్టూ పరిభ్రమిస్తావు—అడ్డంకి విరిగే వరకు.

Mantra 10

पुरा यत्सूरस्तमसो अपीतेस्तमद्रिवः फलिगं हेतिमस्य । शुष्णस्य चित्परिहितं यदोजो दिवस्परि सुग्रथितं तदादः ॥

పూర్వం, సూర్యుడు తమస్సు చేత మింగబడినప్పుడు, హే అద్రివః (శిలాధారి), అతని అలా తిరిగే ఆయుధ-హేతిని నీవు కొట్టి పడగొట్టి చూర్ణం చేసావు. అలాగే, శుష్ణుని బలం—దివ్యలోకాన్ని చుట్టుముట్టి గట్టిగా ముడివేసినట్లుగా నిలిపివేయబడినది—దానిని కూడా నీవు అప్పుడు తీసివేసి, విప్పి విరిచివేశావు.

Mantra 11

अनु त्वा मही पाजसी अचक्रे द्यावाक्षामा मदतामिन्द्र कर्मन् । त्वं वृत्रमाशयानं सिरासु महो वज्रेण सिष्वपो वराहुम् ॥

నీ వెంట మహత్తరమైన ప్రకాశశక్తులు చక్రంలా కదిలాయి; హే ఇంద్రా, నీ కర్మలో ద్యావా-క్షామా (ఆకాశం, భూమి) ఆనందిస్తాయి. సిరాసు (ప్రవాహ మార్గాలు/నాళాలు) లో శయించిన వృత్రుడైన ఆ మహా వరాహాన్ని నీవు వజ్రంతో కొట్టి, మూసుకుపోయిన మార్గాలను తెరిచావు.

Mantra 12

त्वमिन्द्र नर्यो याँ अवो नॄन्तिष्ठा वातस्य सुयुजो वहिष्ठान् । यं ते काव्य उशना मन्दिनं दाद्वृत्रहणं पार्यं ततक्ष वज्रम् ॥

హే ఇంద్రా, నీవు నర్యో (మనుష్యులు/వీరులు) కోసం వీర్యవంతమైన సహాయాలతో నిలుస్తావు—సుయుజో, వాయువులా శ్రేష్ఠ వాహకులు. నీకు కవి ఉశనా కావ్యుడు ఇచ్చిన ఆ మందిన (ఆనందదాయక) శక్తినే, అతడు దూరవర్తి వృత్రహణ వజ్రంగా మలిచాడు.

Mantra 13

त्वं सूरो हरितो रामयो नॄन्भरच्चक्रमेतशो नायमिन्द्र । प्रास्य पारं नवतिं नाव्यानामपि कर्तमवर्तयोऽयज्यून् ॥

ఓ ఇంద్రా! నీవు సూర్యునివలె నీ హరిత (సువర్ణ) శక్తులతో మనుష్యులను ఆనందింపజేస్తావు; వేగవంతమైన అశ్వం చక్రాన్ని మోసినట్లే నీవు చక్రాన్ని ధరిస్తావు. నీవు వారిని ఆ పర తీరానికి చేర్చావు—నావ్య (నావచలనయోగ్య) తొంభై ప్రవాహాలను దాటి—యజ్ఞం చేయని అయజ్యుల గర్తాన్ని నీవు దూరం త్రిప్పి/తొలగించావు.

Mantra 14

त्वं नो अस्या इन्द्र दुर्हणायाः पाहि वज्रिवो दुरितादभीके । प्र नो वाजान्रथ्यो अश्वबुध्यानिषे यन्धि श्रवसे सूनृतायै ॥

వజ్రధారి ఇంద్రా! ఈ దుర్హణ (జయించుటకు కఠినమైన) దుఃఖం నుండి, అలాగే సమీపంలోనే వచ్చే దురిత (వంకర తప్పుదారి గతి) నుండి మమ్మల్ని కాపాడు. మా కొరకు ‘వాజ’—కార్యసాధక బల-సంపదలను—ముందుకు తెమ్ము: ప్రయాణయోగ్యమైన (రథ్య) మరియు అశ్వంలా మేల్కొనే (అశ్వబుధ్య), మా వృద్ధికి, ప్రకాశమయ ‘శ్రవస్’ (కీర్తి) కొరకు, ‘సూనృతా’ (సత్య-మధుర వాక్కు) కొరకును.

Mantra 15

मा सा ते अस्मत्सुमतिर्वि दसद्वाजप्रमहः समिषो वरन्त । आ नो भज मघवन्गोष्वर्यो मंहिष्ठास्ते सधमादः स्याम ॥

ఓ వాజ-ప్రమహా (సంపదల మహాదాతా)! మా నుండి నీ సుమతి (శుభకృప) విడిపోకూడదు; వృద్ధి ప్రవాహాలు (సమిషః) మమ్మల్ని ఎంచుకొని మా వద్ద చేరుగాక. ఓ మఘవన్! గోషు-అర్యః—దీప్త గోవులు/కిరణాల ధనంలో—మాకు భాగం పంచు; నీ సధమాద (సామూహిక ఆనందం) లో మేము నీ అత్యధిక సమృద్ధి గల సహచరులమగుదుము.