విభీషణుడు

ఆ రాత్రిని గడిపి శత్రుదమనుడైన శ్రీరాముడు సుఖంగా లేచాడు. అప్పుడు విభీషణుడు అంజలి ఘటించి విజయవార్తను అడిగి ఈ మాటలు పలికాడు.

హే విభీషణా, ప్రయత్నించి కార్యాన్ని సాధించిన ఆ సమస్త వనచరులు రత్నాలు, ధనం మరియు నానావిధ బహుమతులతో సమ్యకంగా పూజింపబడుగాక.

అప్పుడు విషాదగ్రస్తమైన సేనను చూచి, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడైన విభీషణుడు, వానరరాజుల వీర నాయకులను అపూర్వ వచనాలతో ధైర్యపరుస్తూ పలికాడు।

ఓ నృపా! పూర్వం నీ తండ్రితో కలిసి వచ్చిన రాక్షసులు, విభీషణుని నాయకత్వంలో హాటకేశ్వరజ క్షేత్రమునకు చేరిరి।

అప్పుడు విభీషణుడు పుష్పక విమానం నుండి వెలువడిన ప్రకాశాన్ని చూసి, రాముడు వచ్చాడని గ్రహించాడు. హర్షంతో ఎదురుగా వెళ్లాడు—అన్ని మంత్రులతో పాటు, సేవకులు మరియు కుమారులతో కూడి।

అక్కడ విభీషణుడు వారి అంతర్ధాన యుక్తిని సంహరించెను; కనబడగానే దూరప్రహారశక్తిగల బలవంతులైన వానరులు వారిని కూల్చిరి।

విభీషణుడు నీతిని చెప్పి సన్మార్గాన్ని వివరించాడు; ఆ మాటలు బుద్ధిమంతుల, పురాణాలు, శ్రుతులచే అంగీకరించబడినవి. వాటిని విన్న దశాననుడు కోపంతో లేచాడు: దుర్మార్గుడా, మరణం ఇప్పుడు నీ సమీపానికి వచ్చింది. మూర్ఖుడా, నీవు ఎల్లప్పుడూ బ్రతికి ఉండటం…

మాల్యవంతుడనే అత్యంత జ్ఞానవంతుడైన మంత్రి, విభీషణుని మాటలు విని మిక్కిలి ఆనందించాడు. అతడు అన్నాడు: కుమారా, నీ తమ్ముడు నీతికి అలంకారము; విభీషణుడు చెప్పేది హృదయంలో నిలుపుకో. రావణుడు సమాధానమిచ్చాడు: ఈ ఇద్దరు దుర్మార్గులు శత్రువు గొప్పతనాన్ని…

మందోదరి మాటలను చెవులతో విని, దేవతలు, మునులు, సిద్ధులు అందరూ ఆనందించిరి. బ్రహ్మ, శివ, నారద, సనకాదులు, పరమార్థాన్ని చెప్పే మునిశ్రేష్ఠులు, కళ్లు కన్నీరు నిండి రఘుపతిని చూచిరి, అందరూ ప్రేమలో మునిగి ఆనందించిరి. స్త్రీలందరూ ఏడుస్తున్నట్టు చూచి…

అప్పుడు అతడు ఆ రాక్షసేంద్రుని స్మరించి ఇలా ఆలోచించెను—‘లంకలో స్థిరుడైన రాజు విభీషణుడు రాజ్యాన్ని ఎలా నిర్వహించును? ఈ రాక్షసుడు పాలనకార్యాన్ని ఎలా చేయును?’

అప్పుడు మరుసటి రోజున, విభీషణుడు రావణుడిని గురించి ఆలోచించి ఈ మాటలు చెప్పాడు।

లంకలో ధర్మనిష్ఠుడైన విభీషణుని స్థాపించి, సీతతో కూడిన శ్రీరాముడు పుష్పక విమానాన్ని ఆశ్రయించి ఎక్కాడు.