Character

లక్ష్మణుడు

लक्ष्मणLakṣmaṇa

brother of Rama

Also called Laxman

verses
3,423
books
22
chapters
556
Slew
ఇంద్రజిత్తు
Sibling of
శ్రీరాముడు
Child of
దశరథుడు

What the texts say

In the Ramayana, Lakshmana is Sumitra's son, born with his brother Shatrughna and endowed with a share of Vishnu's divine qualities. Ramayana 1.18.13 The Padma Purana says he was born as a portion of Ananta, also called Shesha. Padma Purana 6.242.95 From childhood he stayed deeply devoted to his elder brother Rama. Ramayana 1.18.27 When Rama left for the forest, Lakshmana walked beside him and Sita, Rama's wife. Ramayana 2.45.18 Later in the same epic, herbs from a mountain's southern peak are called for so that the heroic Lakshmana may be restored to life. Ramayana 6.102.23

Where to read

Every verse that names లక్ష్మణుడు, book by book.

  1. Ramayana

    2,350 verses · 320 chapters

    All 2,350 verses in the Ramayana
    • 3.45.1

      అడవిలో భర్త స్వరంలా వినిపించిన ఆ ఆర్తనాదాన్ని గుర్తించిన సీత లక్ష్మణునితో—“వెళ్ళు, రాఘవుడు (శ్రీరాముడు) ఏమయ్యాడో తెలుసుకో” అని చెప్పింది।

    • 3.43.4

      దానిని చూసి అనుమానంతో లక్ష్మణుడు రామునితో అన్నాడు—“నా అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ మృగరూప రాక్షసుడు మారీచుడే.”

    • 4.3.25

      ఆ మాటలు విన్న వెంటనే శ్రీమాన్ రాముని ముఖం ఆనందంతో ప్రకాశించింది. పక్కనే నిలిచిన తన సోదరుడు లక్ష్మణునితో ఆయన ఇలా అన్నాడు.

  2. Ramcharitmanas

    294 verses · 67 chapters

    All 294 verses in the Ramcharitmanas
    • 2.11.205

      మీ కమల పాదాలను కడుగుకొని, మిమ్మల్ని పడవలో ఎక్కించి తీసుకువెళ్తాను, దాటడానికి నాణెం ఏమీ అడగను, స్వామీ. రామా, మిమ్మల్ని మరియు దశరథుని సత్యంగా తీసుకుని, అంతటి సత్యాన్ని మీకు చెబుతున్నాను. లక్ష్మణుడు తన బాణాలతో నన్ను కొట్టనివ్వండి, కానీ మీ…

    • 1.24.497

      నువ్వు తగ్గుతూ పెరుగుతూ విరహిణులకు నొచ్చిని ఇస్తావు; రాహువు తన సంధిని పట్టుకొని నిన్ను మింగివేస్తాడు. చకవా పక్షులకు దుఃఖం కలిగించేవాడవు, పద్మానికి శత్రువివి; ఓ చంద్రా, నీకు అనేక దోషాలు ఉన్నాయి. వైదేహి ముఖాన్ని నీతో పోల్చడం ఒక దోషం, అత్యంత…

    • 1.28.564

      రాముడు అన్నాడు: స్వామీ, శివుని ధనుస్సును విరిచినవాడు మీ ఏదో ఒక సేవకుడు అయి ఉంటాడు. మీ ఆజ్ఞ ఏమిటి? నాతో ఎందుకు చెప్పకూడదు? దీనిని విని కోపం తెచ్చుకున్న ముని కోపంతో మాట్లాడాడు. సేవకుడు అంటే సేవ చేయువాడు. కాని శత్రువు పనులు చేయువాడితో యుద్ధం…

  3. Padma Purana

    184 verses · 30 chapters

    All 184 verses in the Padma Purana
    • 1.33.48

      శ్రీరాముడు పుష్కర తీర్థాన్ని స్థాపించినట్లే, పూర్వకాలంలో రాముడు మైథిలి (సీత) మరియు లక్ష్మణుడితో కలిసి చిత్రకూటం నుండి బయలుదేరెను.

    • 5.58.16

      ద్వారపాలకుడు ఇలా అన్నాడు లక్ష్మణుడిని మీ దగ్గరకు తీసుకువస్తున్నారు. అప్పుడు అతడు లక్ష్మణుడి ఇంటికి వెళ్ళి ఈ మాటలు చెప్పాడు.

    • 5.59.1

      శేషుడు చెప్పాడు—తరువాత లక్ష్మణుడు పడవ నుండి దిగి గంగను దాటాడు. అవతలి ఒడ్డుకు వెళ్ళి సీత చేయి పట్టుకుని అడవికి వెళ్ళిపోయాడు.

  4. Skanda Purana

    167 verses · 44 chapters

    All 167 verses in the Skanda Purana
    • 6.1.20.1

      సూతుడు పలికెను—అక్కడ దాశరథి శ్రీరాముడు వనవాసానికి దీక్షితుడై, సీతా లక్ష్మణులతో కలిసి భూమిపైన సంచరిస్తూ ఉన్నాడు।

    • 6.1.100.2

      ఆ ముని దుర్వాసుడు అక్కడి నుండి వెళ్లిన తరువాత, లక్ష్మణుడు ఖడ్గాన్ని తీసుకొని రామదేవునితో ఇలా పలికెను।

    • 5.1.31.12

      పూర్వకాలంలో రాముడు చిత్రకూటం నుండి మైథిలి (సీత) మరియు లక్ష్మణుడితో కలిసి వచ్చి మునులలో శ్రేష్ఠుడిని ప్రశ్నించాడు.

Also named in

Key chapters

The chapters where లక్ష్మణుడు matters most.

  1. The crisis of the ‘distressed voice’

    Ramayana 3.45 · 36 verses

    Embodiment of protective dharma and fraternal loyalty: refuses…

  2. The Vision of the Illusory Deer

    Ramayana 3.43 · 30 verses

    Voice of viveka and apramāda: identifies the deer as māyā and…

  3. Hanuman’s Diplomatic Approach to Rama and Lakshmana

    Ramayana 4.3 · 14 verses

  4. Lakshmana’s Revival by the Herb-Mountain

    Ramayana 6.102 · 16 verses

    Wounded near-death warrior revived by mahauṣadhis

  5. Hanuman’s Mediation and Lakshmana’s Appeal to Sugriva

    Ramayana 4.4 · 15 verses

    Primary spokesman for Rāma

  6. Jatāyu’s Testimony and Rāma’s Grief

    Ramayana 3.67 · 17 verses

    Voice of steadiness and discernment

  7. The Disfigurement of Śūrpaṇakhā

    Ramayana 3.18 · 14 verses

    Uses irony and mock-offers to deflect Śūrpaṇakhā

  8. Lakshmana Enters Kishkindha: Anger, Tara’s Mediation, and Sugriva Encountered

    Ramayana 4.33 · 38 verses

  9. Indrajit and Lakshmana’s Fierce Exchange of Arrows

    Ramayana 6.89 · 20 verses

    Primary duelist

  10. Pitṛ-kūpikā-śrāddha, Gokarṇa-gamana, and Bālamaṇḍana-tīrtha Śuddhi (पितृकूपिका-श्राद्धम्, गोकर्णगमनम्, बालमण्डनतीर्थशुद्धिः)

    Skanda Purana 6.1.20 · 24 verses

Key episodes

  1. Rama Breaks Shiva's Bow at Mithila

    Ramayana 1.66-1.67

  2. Shurpanakha at Panchavati

    Ramayana 3.17-3.18

  3. The Golden Deer

    Ramayana 3.42-3.44

  4. Ravana Carries Off Sita

    Ramayana 3.45-3.56

  5. Jatayu Fights Ravana

    Ramayana 3.50-3.68

  6. Rama Visits Shabari

    Ramayana 3.74

  7. Hanuman Meets Rama

    Ramayana 4.2-4.4

  8. The Slaying of Vali

    Ramayana 4.14-4.18

  9. Building the Bridge to Lanka (Rama Setu)

    Ramayana 6.21-6.22

  10. Hanuman Brings the Mountain of Herbs (Sanjeevani)

    Ramayana 6.74-6.102

  11. The Final Battle and the Slaying of Ravana

    Ramayana 6.108-6.112

  12. Sita's Ordeal by Fire (Agni Pariksha)

    Ramayana 6.118-6.121

Also known to Wikipedia · Wikidata Q917687