Atharva Veda Sukta 16
Kanda 4Anuvaka 2Sukta 169 Mantras

Sukta 16

Rishi: Atharvanic/anonymous

Devata: Varuṇa (as satyānṛta-samīkṣaka) and the Viśve Devāḥ as witnesses

Chandas: Anuṣṭubh (didactic-judicial tone)

AV 4.16 ఒక న్యాయసంబంధ అథర్వణిక సూక్తం. ఇందులో సత్యం–అసత్యాన్ని తప్పులేకుండా పరిశీలించే వరుణుని, సర్వసాక్షులైన విశ్వదేవతలను సాక్షులుగా ఆహ్వానించి, దొంగతనాన్ని వెలికి తీసి దోషిని ఒప్పుకోలాగ చేస్తుంది. భూమి, ఆకాశం, చిన్న నీటి బొట్టు కూడా వరుణుని దాచివుంచగలవని చెప్పి, దాచిపెట్టడం అసాధ్యమనే దివ్య నిఘా-తత్వాన్ని నిర్మిస్తుంది. చివరికి అబద్ధకుడు/దొంగను వరుణపాశంతో బంధించి శిక్షించే స్థితికి చేరి, సమాజవ్యవస్థ (ఋత)ను కాపాడేందుకు సత్యవాక్యాన్ని బలవంతంగా వెలికితీసే పలుకుబడి ప్రమాణ–పరీక్షగా పనిచేస్తుంది.

Mantras

Mantra 1

सत्यानृतसमीक्षकः। बृ॒हन्ने॑षामधिष्ठा॒ता अ॑न्ति॒कादि॑व पश्यति । य स्ता॑यन्मन्य॑ते॒ चर॒न्त्सर्वं॑ दे॒वा इ॒दं वि॑दुः

సత్యాసత్యాలను పరిశీలించువాడు—ఆ మహానుడు, వారి అధిష్ఠాత—సమీపం నుండే చూచినట్లుగా చూస్తాడు. తిరుగుతూ, ‘నేను కనిపించకుండా దొంగతనం చేస్తున్నాను’ అని భావించువాడిని గూర్చి—ఇదంతా దేవులు తెలుసుకొనియున్నారు.

Mantra 2

यस्तिष्ठ॑ति॒ चर॑ति॒ यश्च॒ वञ्च॑ति॒ यो नि॒लायं॒ चर॑ति॒ यः प्र॒तङ्क॑म्। द्वौ सं॑नि॒षद्य॒ यन्म॒न्त्रये॑ते॒ राजा॒ तद् वे॑द॒ वरु॑णस्तृ॒तीयः॑

ఎవడు నిలుచున్నాడో, ఎవడు నడుస్తున్నాడో, ఎవడు వంచన చేస్తాడో; ఎవడు దాగి తిరుగుతాడో, ఎవడు చాటుగా జారుకుంటాడో—ఇద్దరు కలిసి కూర్చుని గుప్తంగా మంత్రించుకునేదంతా రాజు తెలుసుకొంటాడు; వరుణుడు మూడవవాడిగా (సాక్షిగా) ఉన్నాడు.

Mantra 3

उ॒तेयं भूमि॒र्वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ उ॒तासौ द्यौर्बृ॑ह॒ती दू॒रेअ॑न्ता । उ॒तो स॑मु॒द्रौ वरु॑णस्य कु॒क्षी उ॒तास्मिन्नल्प॑ उद॒के निली॑नः

ఈ భూమి రాజైన వరుణునిదే; దూరమైన సరిహద్దులు గల ఆ మహత్తర ద్యౌ (స్వర్గం) కూడా అతనిదే. రెండు సముద్రాలు వరుణుని ఉదరాలు; ఈ స్వల్ప జలంలో కూడా అతడు దాగి నిమగ్నమై ఉన్నాడు.

Mantra 4

उत यो द्याम॑ति॒सर्पा॑त् प॒रस्ता॒न्न स मु॑च्यातै॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञः॑ । दि॒व स्पशः॒ प्र च॑रन्ती॒दम॑स्य सहस्रा॒क्षा अति॑ पश्यन्ति॒ भूमि॑म्

ఎవరైనా ద్యౌ (స్వర్గం)కన్నా కూడా ఆవల, ఎంతో దూరంగా జారుకుంటూ వెళ్లాలని ప్రయత్నించినా—అతడు రాజైన వరుణుని బంధనంనుండి అలా విముక్తుడుకాడు. అతని దివ్య స్పశః (గూఢచారులు) ఈ లోకమంతా సంచరిస్తారు; సహస్రాక్షులై వారు భూమిని అంతటా చూసి గమనిస్తారు.

Mantra 5

सर्वं॒ तद् राजा॒ वरु॑णो॒ वि च॑ष्टे॒ यद॑न्त॒रा रोद॑सी॒ यत् प॒रस्ता॑त्। संख्या॑ता अस्य नि॒मिषो॒ जना॑नाम॒क्षानि॑व श्व॒घ्नी नि मि॑नोति॒ तानि॑

రాజైన వరుణుడు అన్నిటినీ స్పష్టంగా గమనిస్తాడు—రెండు లోకాల మధ్య ఉన్నదాన్ని, దాని అవతల ఉన్నదాన్ని కూడా. మనుషుల కంటి మిటకరింపులు సైతం అతనికి లెక్కలోనే; పాశాల్లా, ఆ నిశ్చయమైన వ్యవస్థాపకుడు వాటిని క్రమంగా అమర్చుతాడు.

Mantra 6

ये ते॒ पाशा॑ वरुण स॒प्तस॑प्त त्रे॒धा तिष्ठ॑न्ति॒ विषि॑ता॒ रुश॑न्तः । छि॒नन्तु॒ सर्वे॒ अनृ॑तं॒ वद॑न्तं॒ यः स॑त्यवा॒द्यति॒ तं सृ॑जन्तु

ఓ వరుణా! నీ పాశములు—ఏడు ఏడు—మూడురీతులుగా నిలిచి, ప్రయుక్తమై, ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాయి. అసత్యం పలికేవానిని అవన్నీ చీల్చి పడవేయుగాక; సత్యం పలికేవానిని మాత్రం అవే విడిపించుగాక.

Mantra 7

श॒तेन॒ पाशै॑र॒भि धे॑हि वरुणैनं॒ मा ते॑ मोच्यनृत॒वाङ् नृ॑चक्षः । आस्तां जा॒ल्म उ॒दरं॑ श्रंसयि॒त्वा कोश॑ इवाब॒न्धः प॑रिकृ॒त्यमा॑नः

ఓ వరుణా! వంద పాశములతో ఇతనిని చుట్టుముట్టి బంధించుము; ఓ నృచక్షస్ (మనుష్యులను దర్శించువాడా), అసత్యవాక్కు పలికేవాడు నీ నుండి విడిపోనీయకుము. ఆ దుర్జనుడు—ఉదరం వాలిపోయేలా చేసి—కట్టులేని సంచి వలె, చుట్టూ కోసి సరిచేయబడినవాడై, అలాగే ఉండుగాక.

Mantra 8

यः स॑मा॒म्यो॒३वरु॑णो॒ यो व्या॒म्यो॒३यः सं॑दे॒श्यो॒३वरु॑णो॒ यो वि॑दे॒श्यः । यो दै॒वो वरु॑णो॒ यश्च॒ मानु॑षः

మన స్వంత సరిహద్దులలో ఉన్న వరుణుడు, బయటి సరిహద్దులలో ఉన్న వరుణుడు; వార్త/వృత్తాంతం ద్వారా సూచింపబడే వరుణుడు, విదేశదేశానికి చెందిన వరుణుడు—దైవ వరుణుడూ, మానుష (మనుష్యలోక) వరుణుడూ—

Mantra 9

तैस्त्वा॒ सर्वै॑र॒भि ष्या॑मि॒ पाशै॑रसावामुष्यायणामुष्याः पुत्र । तानु॑ ते॒ सर्वा॑ननु॒संदि॑शामि

ఆ అన్ని పాశాలతో (బంధన ఫందాలతో) నేను నిన్ను చుట్టుముట్టి బంధిస్తున్నాను—అముక వంశానికి చెందిన అముకుని కుమారుడా, నీవు. అవన్నీ నీ కొరకు ఇప్పుడు క్రమంగా నిర్దేశించి నియమిస్తున్నాను.

Frequently Asked Questions

It is used in situations of suspected theft or disputed truth, to invoke Varuṇa and the Gods as witnesses so that hidden wrongdoing is exposed and truthful speech is compelled.

Water is Varuṇa’s domain and a symbol of his omnipresence; the hymn says he is present even in a small amount of water, making it a powerful oath-token in truth-testing.

It targets the anṛta-vāk—the one who speaks falsehood. The binding language (Varuṇa-pāśa) is meant to restrain and punish deliberate lying, while protecting the truthful by restoring ṛta (right order).

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App