
Rishi: Atharvanic/anonymous
Devata: Varuṇa (as satyānṛta-samīkṣaka) and the Viśve Devāḥ as witnesses
Chandas: Anuṣṭubh (didactic-judicial tone)
AV 4.16 ಒಂದು ನ್ಯಾಯಸಂಬಂಧಿ ಆಥರ್ವಣಿಕ ಸೂಕ್ತ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ–ಅಸತ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವವರಾಗಿ ವರುಣನನ್ನು, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ, ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ಅಲ್ಪ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ವರುಣನು ಅಡಗಿರುವನೆಂಬ ದೈವಿಕ ನಿಗಾವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಇದು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಮರೆಮಾಚಿಕೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳುಗಾರ/ಕಳ್ಳನನ್ನು ವರುಣಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿಸುವ ದಂಡಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಉಚ್ಚರಿತ ಶಪಥ–ಪರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಬಲವಂತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮ (ಋತ)ವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
सत्यानृतसमीक्षकः। बृ॒हन्ने॑षामधिष्ठा॒ता अ॑न्ति॒कादि॑व पश्यति । य स्ता॑यन्मन्य॑ते॒ चर॒न्त्सर्वं॑ दे॒वा इ॒दं वि॑दुः
ಸತ್ಯ-ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವವನು—ಮಹಾನ್, ಅವರ ಅಧಿಷ್ಠಾತಾ—ಹತ್ತಿರದಿಂದಲೇ ನೋಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ‘ನಾನು ಕಾಣದೆ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೋ—ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ದೇವರುಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 2
यस्तिष्ठ॑ति॒ चर॑ति॒ यश्च॒ वञ्च॑ति॒ यो नि॒लायं॒ चर॑ति॒ यः प्र॒तङ्क॑म्। द्वौ सं॑नि॒षद्य॒ यन्म॒न्त्रये॑ते॒ राजा॒ तद् वे॑द॒ वरु॑णस्तृ॒तीयः॑
ಯಾರು ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೋ, ಯಾರು ನಡೆಯುತ್ತಾನೋ, ಯಾರು ವಂಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ; ಯಾರು ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೋ, ಯಾರು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸರಿಯುತ್ತಾನೋ—ಎರಡು ಮಂದಿ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕುಳಿತು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಮಂತ್ರಣೆ ಮಾಡುವುದೇನೋ, ಅದನ್ನು ರಾಜನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ: ವರುಣನು ಮೂರನೆಯವನು.
Mantra 3
उ॒तेयं भूमि॒र्वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ उ॒तासौ द्यौर्बृ॑ह॒ती दू॒रेअ॑न्ता । उ॒तो स॑मु॒द्रौ वरु॑णस्य कु॒क्षी उ॒तास्मिन्नल्प॑ उद॒के निली॑नः
ಈ ಭೂಮಿಯು ವರುಣ ರಾಜನದೇ; ಮತ್ತು ದೂರಸೀಮೆಯುಳ್ಳ ಮಹತ್ತಾದ ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ) ಸಹ ಅವನದೇ. ಎರಡು ಸಮುದ್ರಗಳು ವರುಣನ ಕುಕ್ಷಿ (ಉದರಗಳು); ಮತ್ತು ಈ ಅಲ್ಪ ಜಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ನಿಲೀನನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 4
उत यो द्याम॑ति॒सर्पा॑त् प॒रस्ता॒न्न स मु॑च्यातै॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञः॑ । दि॒व स्पशः॒ प्र च॑रन्ती॒दम॑स्य सहस्रा॒क्षा अति॑ पश्यन्ति॒ भूमि॑म्
ಯಾರು ದ್ಯೌವನ್ನೂ ಮೀರಿ, ಬಹುದೂರ ಪರಕ್ಕೆ ಸರಿದುಹೋದರೂ—ಅವನು ವರುಣ ರಾಜನ ಬಂಧನದಿಂದ ಹಾಗೆ ಮುಕ್ತನಾಗಲಾರನು. ದಿವ್ಯದ ಸ್ಪಶ (ಗುಪ್ತಚರ-ದೂತರು) ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ (ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳವರು) ಆಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಿಂದ ನೋಡಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 5
सर्वं॒ तद् राजा॒ वरु॑णो॒ वि च॑ष्टे॒ यद॑न्त॒रा रोद॑सी॒ यत् प॒रस्ता॑त्। संख्या॑ता अस्य नि॒मिषो॒ जना॑नाम॒क्षानि॑व श्व॒घ्नी नि मि॑नोति॒ तानि॑
ಎರಡು ಲೋಕಗಳ (ರೋದಸೀ) ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ, ಅದರ ಪಾರದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವರುಣ ರಾಜನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಜನರ ನಿಮಿಷ (ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವಿಕೆ)ಗಳೂ ಅವನಿಗೆ ಎಣಿಕೆಯಲ್ಲಿವೆ; ಪಾಶೆಗಳಂತೆ, ಶ್ವಘ್ನೀ (ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮಗೊಳಿಸುವವನು) ಅವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 6
ये ते॒ पाशा॑ वरुण स॒प्तस॑प्त त्रे॒धा तिष्ठ॑न्ति॒ विषि॑ता॒ रुश॑न्तः । छि॒नन्तु॒ सर्वे॒ अनृ॑तं॒ वद॑न्तं॒ यः स॑त्यवा॒द्यति॒ तं सृ॑जन्तु
ಓ ವರುಣನೇ, ನಿನ್ನ ಆ ಪಾಶಗಳು—ಏಳು ಮತ್ತು ಏಳು—ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಹೊರಟು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವವನನ್ನು ಅವೆಲ್ಲವೂ ಕತ್ತರಿಸಿ (ಬಂಧಿಸಿ) ನಾಶಮಾಡಲಿ; ಸತ್ಯವನ್ನೇ ವದಿಸುವವನನ್ನು ಅವು ಬಿಡಲಿ.
Mantra 7
श॒तेन॒ पाशै॑र॒भि धे॑हि वरुणैनं॒ मा ते॑ मोच्यनृत॒वाङ् नृ॑चक्षः । आस्तां जा॒ल्म उ॒दरं॑ श्रंसयि॒त्वा कोश॑ इवाब॒न्धः प॑रिकृ॒त्यमा॑नः
ಓ ವರುಣನೇ, ನೂರು ಪಾಶಗಳಿಂದ ಇವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಬಿಗಿ ಬಂಧಿಸು; ಓ ನರಚಕ್ಷಸ್ಸೇ, ಅಸತ್ಯವಾಣಿ ಮನುಷ್ಯನು ನಿನ್ನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರಲಿ. ಆ ಜಾಲ್ಮನು—ಹೊಟ್ಟೆ ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ—ಕತ್ತರಿಸಿ ಸುತ್ತಲೂ ಸರಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ, ಬಿಚ್ಚಿದ ಚೀಲದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಲಿ.
Mantra 8
यः स॑मा॒म्यो॒३वरु॑णो॒ यो व्या॒म्यो॒३यः सं॑दे॒श्यो॒३वरु॑णो॒ यो वि॑दे॒श्यः । यो दै॒वो वरु॑णो॒ यश्च॒ मानु॑षः
ಯಾವ ವರುಣನು ನಮ್ಮದೇ ಸೀಮೆಯೊಳಗಿರುವನೋ, ಯಾವ ವರುಣನು ಹೊರಗಿನ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿರುವನೋ; ಯಾವ ವರುಣನು ವರದಿಯಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟನೋ, ಯಾವ ವರುಣನು ವಿದೇಶಭೂಮಿಯವನೋ—ಯಾವ ವರುಣನು ದೈವಿಕನೋ ಮತ್ತು ಯಾವನು ಮಾನವಸ್ವರೂಪನೋ—
Mantra 9
तैस्त्वा॒ सर्वै॑र॒भि ष्या॑मि॒ पाशै॑रसावामुष्यायणामुष्याः पुत्र । तानु॑ ते॒ सर्वा॑ननु॒संदि॑शामि
ಆ ಎಲ್ಲ ಪಾಶಗಳಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಬಂಧಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅಸಾವಾಮುಷ್ಯಾಯಣ ಅಮುಷ್ಯಾಃ ಪುತ್ರ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ. ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿನಗಾಗಿ ಈಗ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿ ನೇಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
It is used in situations of suspected theft or disputed truth, to invoke Varuṇa and the Gods as witnesses so that hidden wrongdoing is exposed and truthful speech is compelled.
Water is Varuṇa’s domain and a symbol of his omnipresence; the hymn says he is present even in a small amount of water, making it a powerful oath-token in truth-testing.
It targets the anṛta-vāk—the one who speaks falsehood. The binding language (Varuṇa-pāśa) is meant to restrain and punish deliberate lying, while protecting the truthful by restoring ṛta (right order).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.